Głowocisowce - Polski Serwis Naukowy

Głowocisowate (Cephalotaxaceae Neger) – rodzina zaliczona w systemie Reveala do monotypowego rzędu głowocisowców Cephalotaxales, w innych systemach zaliczana zwykle do rzędu cisowców Taxales. Należy tu tylko jeden rodzaj – głowocis z 10 gatunkami występującymi w Azji wschodniej. lub przy innym podziale głowocis, torreja i Amentotaxus.

Krzew - roślina wieloletnia o zdrewniałej łodydze, czasem także korzeniach, przekraczająca 0,5 m wysokości. Krzewy mają krótki pęd główny, z którego wyrastają równorzędne, rozgałęziające się pędy boczne. W przeciwieństwie do drzew u krzewów brak osi głównej, która u drzew przechodzi przez system pędowy. W rozwoju krzew powstaje przez rozwój pączków bocznych, znajdujących się u nasady pędu głównego, który zostaje szybko opanowany przez tworzące się liczne pędy boczne i wcześnie zamiera. Krzewy mają korzeń palowy, podobnie jak drzewa.

Cis pospolity (Taxus baccata L.) – gatunek wiecznie zielonego iglastego drzewa lub dużego krzewu z rodziny cisowatych. Pierwotnie cis pospolity rósł w Europie, w górach Atlas w Maroku i w zachodniej Azji (Kaukaz). Największe osobniki znane są z Kaukazu i Anglii (Fortingall), gdzie osiągają do 32 m wysokości i 9 m obwodu pnia.

Cephalotaxus harringtonia

Charakterystyka

Drzewa i krzewy dwupienne przypominające cisy, o wysokości do 20 metrów. Kwiaty męskie składają się z 7-12 pręcików, wyrastają u nasady łuskowatych przysadek. Kwiaty żeńskie skupione są po kilka na szczytach długich szypułek, Na łuskach wykształcają się po dwa zalążki. Nasiona obrasta mięsiste epimacjum, dzięki czemu wyglądają one jak pestkowce.

Drzewa – grupa . Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające . Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody.

Iglaste, szpilkowe (Pinopsida Burnett, dawniej Coniferopsida) - klasa drzew lub krzewów należących do typu (gromady) nagonasiennych. Należy do niej ok. 600 gatunków.

Systematyka

Rodzaje:

Głowocis

Głowocis japoński (Cephalotaxus harringtonia)

Głowocis chiński (Cephalotaxus fortunei)

Cephalotaxus griffithii

Cephalotaxus hainanensis

Cephalotaxus koreana

Cephalotaxus lanceolata

Cephalotaxus latifolia

Cephalotaxus mannii

Cephalotaxus oliveri

Cephalotaxus sinensis

Cephalotaxus wilsoniana

Przy innym podziale dodatkowo:

Nagonasienne drobnolistne (Pinophytina Cronquist, Coniferophytina) - podgromada roślin drzewiastych lub krzewów należąca do typu (gromady) nagonasiennych.

Azja (gr. Ἀσία Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).

Torreja

Torreja orzechowa (Torreya nucifera)

Torreja kalifornijska (Torreya californica)

Amentotaxus

Amentotaxus argotaenia

Amentotaxus assamica

Amentotaxus formosana

Amentotaxus poilanei

Amentotaxus yunnanensis

Gromada: nagonasienne Pinophyta Cronquist (syn. Coniferophyta), podgromada: nagonasienne drobnolistne Pinophytina Cronquist (Coniferophytina), klasa: szpilkowe Pinopsida Burnett, podklasa: Pinidae Cronquist, rząd: Cephalotaxales Takht. ex Reveal (Phytologia 74: 175. 25 Mar 1993), rodzina: głowocisowate Cephalotaxaceae Neger.

Zalążek – żeński organ rozmnażania charakterystyczny dla roślin nasiennych, w którym rozwija się gametofit żeński w postaci woreczka zalążkowego. Powstaje ze szczególnej tkanki twórczej tworzącej łożysko (placenta). Do łożyska przymocowuje się za pomocą sznureczka (funiculus), przez który wnikają do niego wiązki przewodzące. W zwykle owalnym zalążku rozróżnia się: osłonkę (integumenta), ośrodek (nucellus) i woreczek zalążkowy. Z zalążka po zapyleniu i zapłodnieniu powstaje nasiono.

Takson monotypowy, zwany monotypem – w biologii, takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy. W botanice np.: rząd tatarakowce Acorales zawiera tylko jedną rodzinę tatarakowate Acoraceae, która też jest monotypowa ponieważ zawiera jeden rodzaj – tatarak Acorus. W zoologii np.: rodzaj Sceloglaux jest monotypowy ponieważ zawiera tylko jeden gatunek - sowicę białolicą.

Przypisy

Krzysztof Rostański: Wykłady z botaniki systematycznej. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2003, s. 112. ISBN 83-226-1245-1.
Sosnowce, szpilkowce (Pinales, Coniferales)

Bibliografia

Krzysztof Rostański: Wykłady z botaniki systematycznej. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2003. ISBN 83-226-1245-1.