Gańczorka - Polski Serwis Naukowy

Gańczorka (909 m n.p.m.) – wyraźny, prawie w całości zalesiony szczyt w głównym grzbiecie Beskidu Śląskiego, pierwszy na południe licząc od zwornikowej Karolówki. Buduje go wielka soczewka gruboławicowych, gruboziarnistych piaskowców ciężkowickich, tworzących pod samym wierzchołkiem wychodnię skalną z niewielką jaskinią, znaną pod nazwą Groty w Gańczorce.

Piaskowiec to średnioziarnista, zwięzła skała osadowa powstała w wyniku scementowania ziaren kwarcu, skaleni, miki oraz okruchów innych skał i minerałów o średnicy 0,063-2 mm za pomocą spoiwa ilastego, krzemionkowego, wapiennego (kalcytowego, dolomitowego) lub żelazistego. Przyjmuje różne zabarwienia od szarego po żółte, czerwone i białe.

Barania Góra (1220 m n.p.m.) – kopulasty szczyt w południowo-wschodniej części Beskidu Śląskiego, drugi (po Skrzycznem) pod względem wysokości szczyt tego pasma. Jednocześnie jest najwyższym szczytem polskiej części Śląska Cieszyńskiego i polskiego Górnego Śląska.

Nazwa szczytu, według lokalnego podania, pochodzi od garncarza (w miejscowej gwarze: gańczorza), który miał tutaj mieszkać w samotności i tu umrzeć samobójczą śmiercią. Inne podania mówią, że miało to być miejsce tracenia skazańców i grzebania samobójców.

Na zachodnich stokach znajdują się źródła potoków źródliskowych rzeki Olzy. Wschodnie stoki Gańczorki trawersują znaki niebieskie szlaku turystycznego ze Zwardonia na Baranią Górę.

Zwardoń (690 m n.p.m.) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Rajcza, pomiędzy trzema przełęczami – Przysłop, Zwardońską i Graniczne (centrum wsi na przełęczy Zwardońskiej) w zachodniej części Beskidu Żywieckiego, tuż przy granicy ze Słowacją.

Karolówka (931 m n.p.m.) – mało wyróżniające się w terenie, całkowicie zalesione wzniesienie w Beskidzie Śląskim, w głównym wododziale Polski (rozdzielającym dorzecza Wisły i Odry), na granicy Wisły, Istebnej i Kamesznicy. Jest jednak ważnym punktem zwornikowym w grzbiecie Beskidu Śląskiego, który rozdziela się tu na dwa główne pasma: Stożka i Czantorii oraz Baraniej Góry.

Bibliografia

Barański Mirosław: Wokół »Gańczorki«, w: "Prace Baraniogórskie IV", wyd. Komisja Turystyki Górskiej ZG PTTK, Podkomisja Kultury i Historii Turystyki Górskiej, Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK, Wisła – Kraków 1996 [rzeczyw. 1997], s. 27 – 35;