Gabon - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy państwa. Zapoznaj się również z: Estuaire du Gabon, zwane też rzeką Gabon.

Gabon, Republika Gabońska (franc. République Gabonaise) – państwo położone w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gwineą Równikową, Kamerunem (na północy) i Kongiem (na wschodzie). Stolicą i największym miastem Gabonu jest Libreville.

Kukurydza (Zea L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Przedstawiciele występują naturalnie w Meksyku, Gwatemali i Nikaragui. Liczy 5-6 gatunków, wśród których najważniejsza jest kukurydza zwyczajna. Gatunkiem typowym jest Zea mays L..
Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.

Od czasu uzyskania niepodległości od Francji, 17 sierpnia 1960, Gabon był rządzony tylko przez trzech prezydentów. Na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku Gabon wprowadził wielopartyjny system i nową demokratyczną konstytucję, która uwzględniła bardziej transparentny proces wyborczy i zreformowała wiele rządowych instytucji. Niewielka populacja (niespełna dwa miliony), obfite bogactwa naturalne i zagraniczne inwestycje uczyniły z Gabonu jeden z najbogatszych krajów regionu o jednym z najwyższych HDI w Czarnej Afryce. Jest członkiem organizacji międzynarodowych jak MFW, NAM, ONZ, UNESCO i WHO.

Kolokazja jadalna (Colocasia esculenta) – gatunek rośliny z rodziny obrazkowatych (Araceae). Ma liczne synonimy: taro, kolokazja, kleśnica, kleśniec jadalny, kleśnica jadalna. Wywodzi się zapewne z Azji południowo-wschodniej, rozprzestrzeniona w Polinezji i na Wyspach Hawajskich, a w czasach współczesnych także w Afryce i Amerykach.
Żako, papuga popielata (Psittacus erithacus) – średni ptak z rodziny papugowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Psittacus. Zamieszkuje środkową Afrykę, od Sierra Leone na zachodzie po Kenię i Tanzanię na wschodzie. Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju Psittacus.

Historia

Osobny artykuł: Historia Gabonu.

Wczesna historia

Pierwsze odkryte ślady ludzkiej obecności na tym terenie pochodzą z przełomu paleolitu i neolitu. W późniejszym czasie ziemie te zostały zasiedlone przez liczne plemiona z grupy Bantu. Pierwszymi Europejczykami, którzy dotarli do Gabonu byli w 1471 trudniący się handlem niewolnikami Portugalczycy.

Demokratyczna Republika Konga (fr. République démocratique du Congo) – trzecie pod względem wielkości państwo Afryki, położone w jej środkowej części, w dorzeczu rzeki Kongo, u której ujścia posiada 37 km dostępu do Oceanu Atlantyckiego. Nazwa, oznaczająca myśliwy, pochodzi od ludu Bakongo. W okresie kolonialnym DR Konga występowała jako Wolne Państwo Kongo (do 1908) i Kongo Belgijskie (do 1960), a po uzyskaniu niepodległości w latach 1971-1997 jako Zair. Dla odróżnienia od sąsiadującej Republiki Konga (Kongo-Brazzaville), DR Konga występowała również jako Kongo-Léopoldville, a obecnie po zmianie nazwy stolicy, jako Kongo-Kinszasa.
Fauna (od łac. Faunus - bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.

Gabon jako kolonia francuska

Francuskie Kongo. Tubylcy z Gabonu – kolonialna pocztówka z 1905 r.

W XVIII wieku na terenie Gabonu zaczęli osiedlać się Francuzi. Francja przybrała status seniora przez podpisywanie traktatów z gabońskimi wodzami przybrzeżnych plemion w 1839 i 1841 roku. Amerykańscy misjonarze z Nowej Anglii założyli misję przy Baraka (obecnie Libreville) w 1842 roku. W 1849 roku, Francuzi zdobyli statek służący do transportu niewolników i wypuścili oni niewolników przy delcie rzeki Komo. Niewolnicy założyli w tym miejscu osadę o nazwie Libreville (fr. miasto wolności). Francuscy eksploratorzy spenetrowali gęste dżungle Gabonu w okresie 1862 – 1887. Najsławniejszy, Savorgnan de Brazza, wykorzystywał gabońskich tubylców w poszukiwaniach górnego biegu rzeki Kongo. Francja zajęła Gabon w 1885 roku, a w 1889 roku został on włączony do Konga Francuskiego. W 1910 roku Gabon stał się częścią Francuskiej Afryki Równikowej, federacji, która przetrwała do 1959 roku. W 1946 roku otrzymał status francuskiego terytorium zamorskiego, a w 1958 roku na podstawie referendum stał się republiką posiadającą ograniczoną autonomię przewidzianą dla krajów Wspólnoty Francuskiej. Gabon ostatecznie uzyskał niepodległość 17 sierpnia 1960 roku.

Freedom House - założona w 1941 przez Wendella Wilkiego i Eleanorę Roosevelt amerykańska organizacja, określająca się jako "pozapartyjna organizacja non-profit", która jest "wyraźnym głosem na rzecz demokracji i wolności na całym świecie".
Buszbok – grupa gatunków i podgatunków ssaków z rodziny krętorogich (Bovidae) opisywanych pod gatunkową nazwą Tragelaphus scriptus. Są to pospolite i szeroko rozprzestrzenione w subsaharyjskiej Afryce antylopy, zasiedlające różnorodne środowiska. Ze względu na dużą plastyczność wytworzyły wiele form. Naukowo opisano 42 podgatunki. Pomimo swej liczebności i szerokiego zasięgu występowania buszbok okazał się być zwierzęciem o słabo poznanej ekologii i filogenezie.

Niepodległy Gabon

W latach sześćdziesiątych XX wieku Gabon brał udział w tworzeniu grupy państw Brazzaville. Od momentu uzyskania niepodległości istniały dwie partie: BDG, rządzony przez Leona M'Ba, i UDSG (Union Démocratique et Socialiste Gabonaise) od Jean-Hilaire Aubame. BDG uzyskało poparcie od trzech z czterech niezależnych ustawodawczych zastępców i M'Ba został zaprzysiężony premierem. Wkrótce potem było wnioskowane, że Gabon miał niewystarczającą liczbę osób dla systemu dwupartyjnego, dwóch przywódców partii zgodziło się co do jednej listy kandydatów. W lutym 1961 r. odbyły się wybory, utrzymane pod nowym systemem prezydenckim, w których Léon M'ba został prezydentem, a Aubame ministrem spraw zagranicznych.

Olejowiec gwinejski (Elaeis guineensis Jacq.) - gatunek rośliny z rodziny arekowatych (Arecaceae). Najczęściej nazywany jest palmą olejową, ma również inne nazwy zwyczajowe: masłopalma gwinejska, olejnik gwinejski. Pochodzi z Afryki i Madagaskaru, jest też uprawiany w innych rejonach świata o tropikalnym klimacie . Główne rejony uprawy to ojczysta Demokratyczna Republika Konga, ponadto kraje Afryki Zachodniej i Środkowej, Malezja, Indonezja, Kolumbia i Ekwador.
Świnia leśna (Hylochoerus meinertzhageni) – największy dziko żyjący przedstawiciel rodziny świniowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Hylochoerus Thomas, 1904. Samce mogą osiągać długość do 2 metrów, wysokość w kłębie do 1,1 metra i wagę do 225 kg.

Ta koalicja istniała do lutego 1963 r., gdy większe BDG zmusiło członków UDSG do wybrania między przyłączeniem do swojej partii albo rezygnacji. Ministrowie UDSG ustąpili, a Léon M'ba rozpisał wybory na luty 1964 r. oraz również zmniejszył liczbę miejsc Zgromadzenia Narodowego (od 67 do 47). UDSG nie zebrał listy kandydatów zdolnych spełniać wymagania z wyborczych dekretów. Gdy BDG miało duże szanse ponownie wygrać wybory, gabońskie wojsko obaliło prezydenta M'Ba w bezkrwawym zamachu stanu 18 lutego 1964 r. Francuskie wojsko na nowo przywróciło jego rząd następnego dnia. Wybory odbywały się w kwietniu z wieloma opozycyjnymi kandydatami. Kandydaci BDG odnieśli zwycięstwo wyborcze, otrzymując 31 miejsc, a opozycja 16. W marcu 1967 roku, Léon M'ba był wybrany na prezydenta, a Omar Bongo (wtedy Albert Bongo) na wiceprezydenta. M'Ba zmarł później tamtego roku, i Omar Bongo został prezydentem.

Kura domowa (Gallus gallus domesticus) – ptak hodowlany z rodziny kurowatych, hodowany na całym świecie. W środowisku naturalnym nie występuje. Uważa się, że stanowi formę udomowioną kura bankiwa (Gallus gallus), lecz nie wyklucza się domieszki innych gatunków południowoazjatyckich kuraków (zarówno żyjących, jak i wymarłych). Udomowienie miało prawdopodobnie miejsce w III tysiącleciu p.n.e. w Indiach. Około 1000 p.n.e. kury hodowano już w Chinach, a ok. 500 p.n.e. w Egipcie i Europie, w tym w Polsce (odnaleziono kości kur podczas wykopalisk w Biskupinie). W tym okresie w Chinach prowadzono już sztuczne wylęganie. Jak wykazały badania, ówczesne kury przypominały dzisiejsze kury bezrasowe, lecz miały lepiej rozwinięte skrzydła.
Świadkowie Jehowy w Gabonie – wspólnota 3558 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Gabonie należących do 29 zborów. 10 865 osób było obecnych na Pamiątce śmierci Jezusa Chrystusa (2009).

W marcu 1968 Bongo oznajmił, że Gabon zostanie jednopartyjnym krajem przez rozwiązanie BDG i założenie nowej partii – Gabońska Partia Demokratyczna. Bongo został wybrany na prezydenta w lutym 1975 roku i ponownie wybrany w grudniu 1979 r. i listopadzie 1986 r. na okres siedmiu lat. W kwietniu 1975 r. zlikwidowano urząd wiceprezydenta, a na jego miejsce wprowadzono premiera. Używając PDG jako narzędzia, by zlikwidować regionalne i plemienne rywalizacje, które podzieliły gabońską politykę, Bongo starał się jednoczyć naród.

OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Countries) – Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową z siedzibą w Wiedniu. Celem organizacji jest kontrolowanie światowego wydobycia ropy, poziomu cen i opłat eksploatacyjnych.
Szympans (Pan) – rodzaj dużej, człekokształtnej małpy wąskonosej z rodziny człowiekowatych, obejmujący dwa odrębne gatunki: szympans zwyczajny (Pan troglodytes) i szympans karłowaty (Pan paniscus) zwany również bonobo. Obydwa gatunki są najbliżej spokrewnione z rodzajem Homo. Karol Linneusz w swojej pracy Systema Naturae (10th edition, 1758) zaklasyfikował szympansa w rodzaju Homo pod nazwą systematyczną Homo nocturnus – nocny człowiek. Dopiero w 1775 Blumenbach wprowadził nazwę Pan troglodytes.

Opozycja partii PDG kontynuowała swoją politykę, jednakże, we wrześniu 1990 r., dwie próby zamachu stanu nie powiodły się. Gospodarczy kryzys i chęć liberalizacji polityki spowodowały agresywne demonstracje i strajki studentów i robotników na początku 1990 r. W odpowiedzi na ich żądania, Bongo wynegocjował z nimi znaczące koncesje płacowe. W dodatku obiecał utworzyć PDG i organizować krajową polityczną konferencję na przełomie marca i kwietnia 1990 roku, by omówić przyszły polityczny system Gabonu. PDG i 74 organizacji politycznych było obecnych na konferencji. Uczestnicy zasadniczo podzielili się na dwie luźne koalicje.

Ślub – uroczystość świętowania zawarcia małżeństwa. W szerszym znaczeniu oznacza złożenie uroczystej przysięgi wobec bóstwa lub wybranej grupy ludzi. Dawniej przysięga polegała najczęściej na zobowiązaniu się do wykonania pewnych rzeczy (np. darowizny na rzecz konkretnego klasztoru czy kościoła), jeżeli zdarzy się to, czego oczekiwał, pragnął składający ślub. Wykonanie ślubu było sprawą honoru. W antropologii jest on jednym z ważniejszych rytuałów przejścia.
Reporterzy bez Granic (. Ponadto RWB publikuje "Czarną listę wrogów wolności prasy"; jest ona próbą wskazania nazwisk wszystkich, którzy osobiście angażowali się w czyny kryminalne lub ciężkie wykroczenia przeciwko dziennikarzom lub mediom i którzy ciągle są bezkarni.

Konferencja kwietniowa zatwierdziła szeroko zakrojone polityczne reformy, wliczając w to tworzenie senatu, decentralizację procesu budżetowego, wolności zgromadzeń i prasy, i anulowanie wiz wyjazdowych. W próbie prowadzenia zmiany politycznego systemu na wielopartyjną demokrację, Omar Bongo został przewodniczącym PDG i stworzył przejściowy rząd, na czele którego stanął nowy premier – Casimir Oyé-Mba. Gabońskie Socjaldemokratyczne Ugrupowanie (RSDG) było mniej liczne niż poprzedni rząd i obejmował przedstawicieli z kilku partii opozycyjnych w jego szafce. RSDG sporządziło projekt tymczasowej konstytucji, która dostarczyła podstawowej deklaracji praw człowieka i niezawisłego sądownictwa, ale zachowało silne prawa wykonawcze dla prezydenta. Po dalszej recenzji przez konstytucyjny komitet i Zgromadzeniu Narodowym, ten dokument zaczął obowiązywać w marcu 1991 r.

Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 52 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.
Diament – minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Nazwa pochodzi od gr. ἀδάμας adamas (dopełniacz ἀδάμαντος adamantos, łac. diamentum) = "niepokonany, niezniszczalny" i nawiązuje do wyjątkowej twardości tego minerału. Jest najtwardszą znaną substancją z występujących w przyrodzie.

Pomimo dalszych antyrządowych demonstracji po przedwczesnej śmierci przywódcy opozycji, pierwsze wybory do Zgromadzenia Narodowego po prawie 30 latach miały miejsce na przełomie września i października 1990 roku. PDG ponowne wygrał wybory w grudniu 1993 roku z 51% liczby głosów, kandydaci opozycyjni odmówili potwierdzenia wyników wyborów. Poważne społeczne niepokoje wywołały ugodę między rządem a frakcjami opozycyjnymi do pracy na rzecz politycznego ośrodka społecznego. PDG wygrało wybory samorządowe w 1996 i 1997 r., ale w kilku ważnych miastach, wliczając w to Libreville, wygrali burmistrzowie opozycyjni.

Paleolit (starsza epoka kamienia, zob. paleo, lit) - jedna z epok prahistorii, najstarszy i najdłuższy etap w dziejach rozwoju społeczności ludzkiej, zwany też jako starsza epoka kamienia. Rozpoczyna się z chwilą pojawienia form przedludzkich zdolnych do wytwarzania prymitywnych narzędzi (otoczaki, pięściaki i rozłupce). Termin paleolit wprowadził w roku 1865 angielski uczony John Lubbock [1].
Igrzyska olimpijskie – najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co 4 lata w różnych krajach, pod hasłem szlachetnego współzawodnictwa i braterstwa wszystkich narodów Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.

Pochodzenie nazwy kraju

Nazwa Gabon pochodzi z języka portugalskiego Rio de Gaboa, kiedy to Portugalczycy w 1485 r. przybyli do ujścia zacisznej rzeki, nazywając ją rzeką schronienia.

Polityka

Gabon jest republiką opartą na konstytucji pochodzącej z roku 1991. Głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzę sprawuje 2-izbowy parlament: Zgromadzenie Narodowe (120 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję) i Senat (91 senatorów powoływanych przez rady gminne i regionalne również na 5-letnią kadencję).

Kakao (nah. cacauatl – ziarno kakaowe) – nasiona z owoców kakaowca, z których proszek stosowany jest jako składnik wielu wyrobów cukierniczych: tabliczek czekolady, napojów, polew, wiórków czekoladowych, mas czekoladowych, cukierków.
Frank CFA, XOF, XAF (fr. franc de la Coopération Financière en Afrique Centrale), jednostka monetarna używana w niektórych krajach centralnej Afryki od 1974 r.[potrzebne źródło], obecnie w 14 państwach. Dzieli się na 100 centymów. Jest to najczęściej używana waluta Afryki. Instytucjami odpowiedzialnymi za emisję pieniądza i politykę pieniężną w zachodniej i środkowej Afryce są odpowiednio Centralny Bank Państw Afryki Zachodniej (BCEAO) i Bank Państw Afryki Środkowej (BEAC).

W marcu 1991 r. została uchwalona nowa konstytucja. Wśród jej zapisów pojawia się deklaracja praw człowieka i rządowa komisja doradcza, która zajmuje się kwestiami gospodarczymi i społecznymi. Wielopartyjne wybory odbywały się w 1990-91, chociaż partie opozycyjne miały jeszcze nie być formalnie dopuszczone do nich.

Ruch państw niezaangażowanych (ang. Non-Aligned Movement, NAM) – organizacja międzynarodowa, która skupia ponad 100 państw nie wiążących się z żadnym z istniejących bloków politycznych. Inicjatywa tego typu ruchu wynika z koncepcji Mahatmy Gandhiego.
Prąd Gwinejski – ciepły prąd morski, który płynie z zachodu na wschód wzdłuż wybrzeża Zatoki Gwinejskiej. Latem stanowi przedłużenie ciepłego Równikowego Prądu Wstecznego. Temperatura wody wynosi w ciągu roku od 23 do 28 °C.

Największe partie Gabonu to:

Gabońska Partia Demokratyczna

Unia Ludu Gabońskiego

Zgromadzenie na rzecz Gabonu

Gabońska Unia na rzecz Demokracji i Rozwoju

Prezydent

Osobny artykuł: Prezydenci Gabonu.

Omar Bongo – były prezydent Gabonu

Pierwszym prezydentem niepodległego Gabonu był wybrany w 1961 r. Léon M'ba. Prowadził antyopozycyjną politykę, która doprowadziła do zamachu stanu w 1964 roku, udaremnionego przez wojska francuskie. Następnie prezydentem Gabonu został Omar Bongo. Był on jest jednym z najdłużej pozostających u władzy osób na świecie. Prezydentem został w 1967 roku i sprawował tę funkcję aż do śmierci 8 czerwca 2009 roku. Był członkiem Gabońskiej Partii Demokratycznej. W październiku 2009 prezydenturę objął jego syn, Ali Bongo Ondimba.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.

Premier

Osobny artykuł: Premierzy Gabonu.

Obecnym premierem Gabonu od 17 lipca 2009 roku jest Paul Biyoghé Mba. Jest on członkiem Gabońskiej Partii Demokratycznej.

Senat

Senat jest izbą wyższą gabońskiego parlamentu. Zasiada w nim 91 członków, wybranych na okres sześciu lat w jednomandatowych okręgach wyborczych przez lokalnych i departamentalnych radnych.

Pierwszym prezydentem senatu był Georges Rawiri (1932-2006), stary krajowy wpływowy polityk i bliski sojusznik Omara Bongo. Służył na tym stanowisku aż do swojej śmierci w 2006 roku. Został on zastąpiony przez obecnego senatora – René Radembino Coniquet pochodzącego z grupy etnicznej Myéné.

Mahoń - drewno otrzymywane z różnych gatunków i rodzajów drzew. Mahoń amerykański pozyskuje się z mahoniowca (Swietenia), natomiast mahoń afrykański (tzw. zamahoń) z grusz afrykańskich (Mimusops).
Słoń afrykański leśny (Loxodonta cyclotis) – gatunek ssaka z rodziny słoniowatych, mniejszy z dwóch gatunków słoni występujących w Afryce. Wcześniej uznawany za podgatunek słonia afrykańskiego (Loxodonta africana), od którego różni się m.in. wielkością (samce rzadko mierzą powyżej 2,5 m w kłębie). Inne widoczne różnice pomiędzy oboma gatunkami to zaokrąglone uszy oraz mniejsze, prostsze i skierowane lekko ku dołowi ciosy (tzw. kły) u słonia leśnego. Gatunek ten posiada też po 5 palców u przednich i po 4 u tylnych nóg, podczas gdy słonie afrykańskie mają odpowiednio po 4 i 3.

Zgromadzenie Narodowe

Zgromadzenie Narodowe (Assemblée Nationale) jest niższą izbą gabońskiego parlamentu. Zasiada w nim 120 członków (111 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję i dziewięciu członków wyznaczonych przez prezydenta).

Sądownictwo

Cywilny system sądownictwa w Gabonie składa się z trzech części: sądy okręgowe, sądy apelacyjne i Sąd Najwyższy Gabonu. Sąd Najwyższy ma trzy izby: sądowy, administracyjny i księgowości. Konstytucja z 1991 roku, która dała wiele podstawowych wolności i praw, też utworzyła również Sąd Konstytucyjny – ciało, które rozważa tylko konstytucyjne zagadnienia i wykazuje właściwy stopień samodzielności w podejmowaniu decyzji.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization; Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

Sądownictwo składa się również z wojskowego trybunału, który rozpatruje wykroczenia pod wojskowym prawem, państwowego sądu bezpieczeństwa (cywilny trybunał) i specjalnego sądu karnego dla przypadków oszustwa i korupcji, włączając w to rządowych urzędników.

Konstytucja daje prawo do publicznego procesu sądowego i prawa do obrony prawnej, ale nie ma żadnego prawa do domniemania niewinności. W dodatku, chociaż konstytucja zapewnia ochronę do nieingerencji w prywatność i korespondencję, nakaz przeprowadzenia rewizji łatwo może być wydany przez sąd, czasami po wykrytym fakcie. Znaczący czynnik odstraszający od politycznej zdrady to słaba niezależność sądownictwa w próbach bezpieczeństwa stanu, gdzie wpływ sędziego może mieć ważne znaczenie. Sąd Bezpieczeństwa Państwa, ostatnio zebrany w 1990 roku, jest zwoływany przez rząd, by rozpatrywać sprawy dotyczące bezpieczeństwa państwa.

Estuaire du Gabon - położone w północno-zachodnim Gabonie wspólne, szerokie estuarium rzek Komo i Ebe, których wody wpadają tu do Zatoki Gwinejskiej. Estuarium to nazywane jest także rzeką Gabon.
SECAM – séquentiel couleur à mémoire (pl. kolejny kolor z pamięcią) – francuski system nadawania koloru w sygnale kolorowej telewizji analogowej. SECAM został opracowany przez zespół Henryka de France z zakładów Thomson. To pierwszy system telewizji kolorowej jaki został zastosowany w Europie.

Uroczystości państwowe

Przestrzeganie praw i swobód

Wolność i demokracja

W raporcie Freedom in the World 2006, ogłoszonym przez pozarządową amerykańską organizację Freedom House, Gabon znalazł się w kategorii państw "Częściowo wolnych" ze wskaźnikiem 4,5 w 7-stopniowej skali.

Wolność prasy i mediów

Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".
Premier (z franc. premier - pierwszy, od łac. primus, pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: Prezydent Ministrów oraz Prezes Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), Kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), Prezydent Ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, Minister Stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.

1) w raporcie Freedom of the Press 2005 (Freedom House) Gabon znalazł się w kategorii państw "Częściowo wolnych" na 139. miejscu na 194 ze wskaźnikiem 66 w 100-stopniowej skali.

2) w raporcie Press Freedom Index 2004 organizacji Reporterzy bez Granic (ang. Reporters Without Borders, RWB, fr. Reporters sans frontières, RSF', Gabon był na 115. miejscu na 167.

Stosunki międzynarodowe

Ambasada Gabonu w Moskwie

Gabon nie jest silnie zaangażowany w politykę międzynarodową. Od 1973 roku, liczba krajów utrzymujących stosunki dyplomatyczne z Gabonem podwoiła się. W wewnątrzafrykańskich wydarzeniach Gabon opowiada się za rozwojem przez ewolucję a nie rewolucję i popiera wolną przedsiębiorczość jako system najbardziej skuteczny w szybkim wzroście gospodarczym. Zainteresowany stabilnością w Centralnej Afryce i możliwościach interwencji, Gabon był bezpośrednio zainteresowany wysiłkami mediacji w Czadzie, Republice Środkowoafrykańskiej, Kongo, Angoli i dawnym Zairze (DRK). W grudniu 1999 roku, dzięki mediacji prezydenta Bongo, zostało zawarte porozumienie pokojowe w Kongo Brazzawille między rządem a większością dowódców zbrojnego buntu. Gabon był silnym rzecznikiem regionalnej stabilności i gabońskie siły zbrojne odgrywały ważną rolę w ONZ w stabilizacji Republiki Środkowoafrykańskiej (MINURCA).

Siły Powietrzne Gabonu (Force Aèrienne Gabonaises) to w głównej mierze 9 samolotów typu Dassult Mirage 5. Zostały one dostarczone w 1978 i 1984 roku, pełnią one rolę myśliwsko-szturmową. Znajdują się jednak w nienajlepszym stanie technicznym. Pozostałe uzbrojenie stanowi 5 śmigłowców Aerospatiale SA-342 Gazelle – służą one przenoszeniu pocisków przeciwpancernych HOT. Inny typ śmigłowca Aerospatiale AS-350B służy zwalczaniu partyzantów. Ponadto siły powietrzne dysponują samolotami Embraer EMB 110 Bandeirante, Dassault Falcon 900, Grumman Gulfstream II które służą przewozowi osobistości. Flotę treningową stanowią natomiast samoloty Aerospatiale CM-170 Magister i Beech T-34C Turbo-Mentor.
Konstytucja (od łac. constituo,-ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

Podział administracyjny

Osobny artykuł: Podział administracyjny Gabonu.

Gabon jest podzielony w 9 prowincji i na 37 departamentów.

Prowincje

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)