Gabriel Marcel - Polski Serwis Naukowy

Gabriel Honoriusz Marcel (ur. 7 grudnia 1889 w Paryżu, zm. 8 października 1973 tamże) – francuski filozof, myśliciel religijny, wykładowca, dramaturg, krytyk literacki. Współtwórca i jeden z głównych przedstawicieli egzystencjalizmu chrześcijańskiego.

Biografia

Gabriel Marcel urodził się w Paryżu 7 grudnia 1889 roku. Pochodził z rodziny indyferentnej religijnie. Jego ojciec, początkowo katolik, stał się agnostykiem. Zajmował wysoką pozycję społeczną. Przez jakiś czas był francuskim posłem w Szwecji, a następnie dyrektorem Biblioteki Narodowej i Muzeum Narodowego. Pochodząca z rodziny żydowskiej matka zmarła, gdy Marcel miał cztery lata, a jego wychowaniem zajęła się nawrócona na protestantyzm ciotka, druga żona ojca, kobieta o zdecydowanych przekonaniach moralnych. Wysoka pozycja społeczna jego ojca dała mu szerokie możliwości kształcenia i podróżowania. Mając osiem lat, Marcel spędził rok z ojcem w Sztokholmie. Po powrocie do Paryża został posłany do prestiżowego liceum Carnota. Mimo niezwykłych zdolności, czuł niechęć do systemu wychowawczego, któremu podlegał. Uciekał przed nim w świat muzyki i wyobraźni, co zaowocowało bardzo wcześnie pisaniem sztuk teatralnych. Po ukończeniu nauki w liceum udał się na Sorbonę, gdzie w 1910 roku otrzymał agrégation z filozofii. Poszukując zaginionych żołnierzy, doświadczał boleśnie tragedii wojennej. Doświadczenie zdobyte podczas pracy we francuskim Czerwonym Krzyżu podczas I wojny światowej, gdzie pracował jako niezdolny do walki z powodu wątłego zdrowia, utwierdziło go w przekonaniu, że abstrakcyjna filozofia jest odległa od konkretnej ludzkiej egzystencji. Już w roku 1914 opublikował artykuł pod tytułem Existence et objectivité, w którym przedstawił istotne tezy swej filozofii. Również w 1914 roku powstała pierwsza część Dziennika metafizycznego, który zostanie opublikowany w całości w roku 1927. Stanowi on główne dzieło autora, tak różnorodne i wielowątkowe, że nie w sposób ująć go w schemat czy system. Jest ono fundamentem jego myśli, nieustannie kontynuowane i rozwijane przez całe jego życie. Po wojnie Marcel przez kilka lat uczył filozofii w rozmaitych liceach, lecz przeważnie był człowiekiem wolnego zawodu. Był pisarzem publikującym dzieła filozoficzne oraz sztuki. Działał jako krytyk literacki, dramatyczny i muzyczny. „Jego filozoficzne refleksje zwykle poprzedza jakaś sztuka teatralna [ale to nie] teatr jest u niego wyrazem filozofii, ale filozofia wyrazem treści teatralnych”. Czterdziesty rok życia staje się dla niego momentem przełomowym. W Testamencie filozoficznym z roku 1968 wyznał:

Teologia (gr. θεος, theos, "Bóg", + λογος, logos, "nauka") dyscyplina zajmująca się badaniem natury boskiej oraz stosunkami, jakie zachodzą pomiędzy istotą boską a światem, ze szczególnym uwzględnieniem relacji między istotą boską a ludźmi. Etymologicznie teologia oznacza naukę (racjonalny dyskurs) dotyczącą Boga.
Stanisław Witold Kowalczyk (ur. 15 czerwca 1932 w Sieciechowie) – duchowny katolicki, infułat, profesor zwyczajny, doktor habilitowany teodycei, profesor i były kierownik Katedry Filozofii Społecznej na Wydziale Nauk Społecznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Były Dziekan Wydziału Nauk Społecznych KUL oraz były Rektor WSD w Sandomierzu. Stanisław Kowalczyk urodził się 15 czerwca 1932 roku w Sieciechowie, w rodzinie rolniczej. Po ukończeniu szkoły powszechnej w rodzinnej miejscowości uczęszczał początkowo do gimnazjum w Kozienicach, a następnie wstąpił do Niższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu. Po złożeniu egzaminu dojrzałości w miejscowym Liceum Ogólnokształcącym typu humanistycznego w 1949 roku wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu. Po odbyciu pięcioletnich studiów filozoficzno-teologicznych, 19 grudnia 1954 roku przyjął święcenia kapłańskie z rak bpa Jana Lorka. W roku 1954 podjął dalsze studia filozoficzne na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie. Na podstawie pracy przygotowanej pod kierunkiem o. prof. M. A. Krąpca Koncepcja analogii u Franciszka Brentany uzyskał magisterium z filozofii (1957). W roku następnym, na podstawie dysertacji Tomistyczna koncepcja jedności transcendentalnej, otrzymał tytuł doktora filozofii. Bezpośrednio po ukończeniu studiów w 1958 roku, został mianowany wykładowcą filozofii w Wyższym Seminarium Duchownym w Sandomierzu. W roku 1963 rozpoczął zajęcia dydaktyczno-naukowe na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej KUL, gdzie otrzymał stanowisko adiunkta w I Katedrze Metafizyki, kierowanej przez ks. prof. Stanisława Adamczyka. 4 grudnia 1968 roku otrzymał tytuł doktora habilitowanego teodycei na podstawie rozprawy Bóg jako Dobro Najwyższe według Świętego Augustyna. Od 1970 roku pracował w Międzywydziałowym Zakładzie Leksykograficznym i równocześnie prowadził wykłady z filozofii Boga na Wydziałach Filozofii Chrześcijańskiej oraz Teologicznym KUL. Uchwałą Senatu Akademickiego 22 października 1977 roku otrzymał stanowisko docenta, zatwierdzone przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego i Techniki rok później. Następnie, 1 października 1981 roku objął stanowisko docenta na reaktywowanym Wydziale Nauk Społecznych KUL. Od listopada 1984 roku kierował nowo utworzoną na tym wydziale Katedrą Filozofii Społecznej. W jej ramach prowadzone były wykłady z problematyki filozoficznych podstaw światopoglądu, filozofii społecznej oraz centralnych zagadnień filozofii współczesnej. Tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego uzyskał uchwałą Senatu Akademickiego KUL z dnia 26 czerwca 1985 roku, zaś tytuł profesora zwyczajnego dnia 9 marca 1991 roku. W latach 1990-1993 ks. prof. S. Kowalczyk pełnił funkcję dziekana Wydziału Nauk Społecznych KUL. Jako dziekan pracował w Senackich Komisjach KUL: do Spraw Nauki, do Spraw Kontaktów Zagranicznych oraz Komisji Kontrolnej. Działalność naukowa, dydaktyczna i organizacyjna Kowalczyka wykracza poza Katolicki Uniwersytet Lubelski. W latach 1992-1995 Ksiądz Profesor był rektorem Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu. Należy także podkreślić pracę Kowalczyka w Komisji Episkopatu Polski do Spraw Dialogu z Niewierzącymi (1984-1994) oraz Komisji do Spraw Kultury (1994-1996) Zapraszany przez Episkopat aktywnie uczestniczył w spotkaniach i sympozjach naukowych organizowanych przez te Komisje. Integralną częścią pracy naukowo-dydaktycznej ks. Kowalczyka jest także uczestnictwo w wielu krajowych i międzynarodowych konferencjach oraz sympozjach naukowych. Ponadto warto zaznaczyć, iż lubelski Filozof wchodzi do składu osobowego zespołów redakcyjnych i rad naukowych „Studiów Sandomierskich”, „Studiów Polonijnych”, „Roczników Nauk Społecznych”, „Vox Patrum”, „Religion in Eastern Europe”, „Dialogue and Universalism”. Współpracuje także stale z pismami zagranicznymi („Augustinus”, „Studio Augustiniano”, „Divus Thomas”, Ateisto e Dialogo”, „Giornale di Metafisica”) i polskimi („Studia Philosophiae Christianae”, „Chrześcijanin w świecie”, „Ateneum Kapłańskie”, „Colloquium Salutis”, „Roczniki filozoficzne”, „Studia Płockie”, „Zeszyty Naukowe KUL”). Lubelski Filozof niewątpliwie należy do ścisłego grona ludzi zajmujących się twórczo filozofią. Bibliografia Kowalczyka przekracza liczbę czterystu pozycji, w tym ponad dwadzieścia książek, ponad dwadzieścia rozdziałów w pracach zbiorowych i blisko trzydzieści artykułów w czasopismach zagranicznych (amerykańskich, włoskich, watykańskich, hiszpańskich i litewskich). Przeważająca część dorobku to studia i artykuły, sprawozdania ze spotkań naukowych, biogramy, recenzje, hasła encyklopedyczne itp. Publikacje książkowe mają różnorodny charakter, są wśród nich monografie naukowe i podręczniki uniwersyteckie, opracowania historyczne oraz wprowadzenia. Przedmiot zainteresowań ks. Kowalczyka obejmuje wiele dyscyplin filozoficznych: metafizykę, filozofię Boga, filozofię religii, antropologię, filozofię społeczną oraz filozofię kultury. W jego refleksji naukowo-badawczej można wyróżnić następujące obszary: metafizyczno-teodycealny, religiologiczny, antropologiczno-społeczny i aksjologiczny, zawierający także problematykę filozofii kultury Analizując twórczość Stanisława Kowalczyka odnośnie do filozofii społecznej zauważa się, iż postępuje on z duchem czasu. Do lat 90. XX wieku przedmiotem jego zainteresowań była ideologia kolektywistyczno-marksistowska, na której temat napisał szereg artykułów. Po upadku komunizmu Kowalczyk koncentruje się na filozofii liberalno-indywidualistycznej. Współcześnie zaś uwidacznia się zainteresowanie Kowalczyka ideologią postmodernizmu, który kryje w sobie wiele wątków powiązanych z liberalizmem.

Przez długie lata musiałem (…) pozostawać w paradoksalnej sytuacji tego, kto bardzo głęboko wierzy w wiarę innych, ale kto nie może powiedzieć w sumieniu, że jest to jego wiara.

23 marca 1929 roku przyjął więc chrzest w Kościele Katolickim, który kończy pewien etap jego życia. Trudnym doświadczeniem które zmusiło go do wzmożonych poszukiwań stała się dla niego kolejna wojna. Jego filozoficzne zmagania z tego okresu znaczą takie dzieła, jak: druga część wspomnianego Dziennika metafizycznego; Być i mieć z roku 1935; Od sprzeciwu do wezwania wydane w roku 1940 i, w cztery lata później, Homo viator. Pewna próba syntezy jego myśli i jednocześnie stanowiąca jej szczyt znajduje się w Tajemnicy bytu z roku 1951. Jego twórczość doczekała się uznania. Nie można chociażby nie wspomnieć o mniejszych pracach autora, które nie doczekały się polskiego tłumaczenia. Są to wydane po wojnie, Homo viator: Człowiek problematyczny z 1955 roku oraz Obecność i nieśmiertelność z roku 1959. W międzyczasie jego troska zwrócona ku diagnozie współczesności zaowocowała pracami takimi, jak: Ludzie przeciwko człowieczeństwu i Zmierzch mądrości. Wśród wielu rozpraw i artykułów na szczególną uwagę zasługuje słynny dodatek do dramatu Rozbity świat pod tytułem Pozycja i konkretne przybliżenia metafizyki, oraz Dar i wolność. Został nagrodzony przez Akademię Francuską Wielką Nagrodą Literacką, jak również Nagrodą Goethego, a w roku 1958 został nagrodzony Narodową Nagrodą Literacką. W latach 1949 do 1950 wygłaszał wykłady Giffordowskie w Aberdeen. Był członkiem Instytutu Francji. Zmarł 8 października 1973 roku w Paryżu.

Stan psychiczny to element procesu psychicznego. Składają się na niego stan emocjonalny (afekt i nastrój), napęd, procesy poznawcze, tożsamość, percepcja siebie i zachowanie.
Johann Gottlieb Fichte (ur. 19 maja 1762 w Rammenau, zm. 27 stycznia 1814 w Berlinie) – jeden z trzech (obok Schellinga i Hegla) wielkich filozofów niemieckiego klasycznego idealizmu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)