Galleria Sabauda (Galeria Sabaudzka) – jedna z najbogatszych w dzieła sztuki pinakotek we Włoszech. Znajduje się w Palazzo dell'Accademia delle Scienze, w Turynie, przy Via Accademia delle Scienze 6.

Historia

Historia Galerii sięga bardzo daleko w przeszłość, bo aż do 1497, kiedy to ród Savoia zgromadził pierwsze cenne dzieła nabyte przez lata. Pierwszy katalog tych dzieł pochodzi z 1631. O pasji kolekcjonerskiej rodu Savoia wspominał już w 1590 lombardzki malarz i pisarz Giovanni Paolo Lomazzo w swojej Idea del tempio della pittura. Galeria została założona z woli króla Karola Alberta Sabaudzkiego, i została oficjalnie zainaugurowana 2 października 1832, w dzień jego urodzin. Otrzymała nazwę Galerii Królewskiej (wł. Reale Galleria) i została umieszczona w Palazzo Madama. Mentorem i pierwszym dyrektorem Galerii był Roberto d'Azeglio, który w 1836 zapoczątkował publikację zeszytów katalogu znajdującej się tam kolekcji z reprodukcjami obrazów. Znalazło się w nim 365 dzieł pochodzących z Palazzo Reale i Palazzo Carignano w Turynie oraz z Palazzo Durazzo w Genui

Karolowi Albertowi należy zawdzięczać projekt polityczno-kulturalny, który przewidywał dotację przeznaczoną do wykorzystania na cele Galerii i zachętę do gromadzenia dzieł różnych szkół włoskich i zagranicznych. w 1848 Palazzo Madama stał się siedzibą parlamentu, tzreba więc było znaleźć nową siedzibę dla Galerii. Dopiero w 1865, dzięki wysiłkom Massimo d'Azeglio, który został dyrektorem muzeum po swym bracie Roberto, przeniesiono zbiory na drugie piętro Palazzo dell'Accademia delle Scienze. W 1860 król Wiktor Emanuel II przekazał Galerię narodowi, zlecając zwierzchnictwo nad nią Ministerstwu Oświaty. W 1923 w muzeum było już 625 dzieł.

W nowej siedzibie obrazy zostały uporządkowane według chronologii oraz szkół malarskich, z których pochodzą. Specjalną przestrzeń przeznaczono na malarstwo piemonckie XV i XVI w. W 1933, w stulecie powstania, pinakoteka otrzymała definitywnie nazwę Galleria Sabauda. Do rozwoju zasobu zbiorów przyczyniły się darowizny oraz zakup wielu dzieł. Dziś znajduje się tam ponad 700 obrazów zgromadzonych w 7 kolekcjach. Niedawno podjęto decyzję o przeniesieniu Galerii do Manica Nuova w Palazzo Reale, co pozwoli na bardziej adekwatną systematyzację.