Galwanostegia - Polski Serwis Naukowy

Elektrolityczne nanoszenie powłoki z miedzi

Galwanostegia - jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanoplastyka). Galwanostegia zajmuje się elektrolitycznymi procesami powodującymi uzyskanie na powierzchni metali szeregu trwałych powłok różnych rodzajów (metalicznych lub niemetalicznych). Galwanostegia tym się różni od galwanoplastyki, że wytworzone powierzchnie są trwale związane z podłożem, podczas gdy w galwanoplastyce wytwarzane są powłoki oddzielane od powierzchni obrabianego przedmiotu.

Korozja - ogólna nazwa procesów niszczących mikrostrukturę materiału, które prowadzą do jego rozpadu. Korozja zachodzi pod wpływem chemicznej i elektrochemicznej reakcji materiału z otaczającym środowiskiem.

Niklowanie - pokrywanie wyrobów metalowych warstwą niklu. Niklowanie wykonuje się w celach antykorozyjnych, dekoracyjnych a także technologicznych jako podłoże dla innych powłok galwanicznych.

W szczególności procesami galwanostegicznymi są:

osadzanie powłok metalicznych na innych metalach

osadzanie powłok związków chemicznych metali innych niż podłoża

wytwarzanie powłok związków chemicznych metali podłoża

Procesami towarzyszącymi galwanostegii są:

oczyszczenie powierzchni metalu podłoża

zmiana struktury powierzchni metalu podłoża

Powłoki wytwarzane metodą galwanostegii mogą być cienkie - o grubości wystarczającej do uzyskania zamierzonego efektu powierzchniowego, lub też wyraźnie grubsze, i wtedy spełniają zadanie całą swoją grubością, jako dodatkowa warstwa materiału nałożona na podłoże wykazująca własne własności mechaniczne. W przypadku powłok cienkich zazwyczaj nie wlicza się ich grubości do rozmiarów wyrobu, w przypadku powłok grubych stanowią one wymierną zmianę rozmiarów wyrobu (aczkolwiek nadal mogą to być wielkości niewielkie). Powłoki wytworzone metodą galwanostegii mogą również powodować nieznaczny ubytek metalu podłoża - w przypadku różnego rodzaju procesów usuwania warstw przypowierzchniowych podłoża.

Tłuszcze – zwyczajowa nazwa grupy lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych, głównie triacylogliceroli. Reszty kwasowe występujące w cząsteczkach tłuszczów zawierają zwykle od 12 do 18 atomów węgla.

Węglowodory to organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze tylko atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.

Cienkie powłoki uzyskane metodą galwanostegii mogą służyć rozmaitym celom: ozdobnym, antykorozyjnym, lub przygotowaniu powierzchni podłoża do innych procesów technologicznych. Tym samym celom mogą służyć powłoki uzyskane poprzez usunięcie warstw przypowierzchniowych podłoża. Zmiany rozmiarów wyrobu są tutaj rzędu ułamków milimetrów.

Galwanoplastyka - jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanostegia). Galwanoplastyka zajmuje się wytwarzaniem przedmiotów z metalu, cienkościennych, o skomplikowanych kształtach, zachowujących wiernie kształt podłoża, na którym są wytwarzane metodą osadzania elektrolitycznego.

Galwanotechnika - dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach. Galwanotechnika zajmuje się wytwarzaniem powłok zarówno metodą osadzania na podłożu substancji pochodzących z elektrolitu, jak i metodą przetwarzania materiału podłoża.

Grube powłoki służą wzmacnianiu powierzchni wyrobu w celach konstrukcyjnych w celu dostosowania wyrobu do pracy pod dużymi obciążeniami powierzchni, a także wytwarzane są w celu dostosowania wyrobu do pracy w środowisku silnie agresywnym chemicznie. Zmiany rozmiarów wyrobów mogą tutaj dochodzić do kilku milimetrów.

Chromowanie - pokrywanie przedmiotów metalowych i z tworzyw sztucznych powłoką chromową. Chromowanie stosuje się w celu zwiększenia odporności na zużycie, poprawienia własności termicznych lub dla ozdoby. Chromowanie wykonuje się najczęściej metodami elektrolitycznymi.

Zwierciadło optyczne, lustro – gładka powierzchnia o nierównościach mniejszych niż długość fali świetlnej. Z tego względu zwierciadło w minimalnym stopniu rozprasza światło, odbijając większą jego część. Dawniej zwierciadła wykonywano poprzez polerowanie metalu, później została opanowana technologia nakładania na taflę szklaną cienkiej warstwy metalicznej (zwykle srebra) metodami chemicznymi. Obecnie lustra produkuje się poprzez próżniowe naparowanie na szkło cienkiej warstwy metalu (najczęściej glinu).

Do procesów związanych z galwanostegią należą:

barwienie metalu podłoża - wytworzenie na powierzchni metalu bardzo cienkiej warstwy związków chemicznych w celach ozdobnych

nakładanie warstwy innego metalu

w celu antykorozyjnym - nakładanie warstwy metalu o wyższej odporności chemicznej

w celu ozdobnym - zwykle jest to nałożenie metalu bardziej błyszczącego, często także o innym odcieniu lub nawet barwie

w celu technologicznym - często stosowane jako warstwy pośrednie w celu zwiększenia przyczepności warstwy ostatniej (np. miedziowanie stali przed niklowaniem lub chromowaniem), lub nałożenie warstwy metalu dającego bardzo gładką powierzchnię, stosowane w produkcji zwierciadeł, także w celach konstrukcyjnych (np. nałożenie grubej warstwy chromu na pracujących elementach siłowników hydraulicznych)

odtłuszczanie - w specjalnej kąpieli usuwającej tłuszcze oraz wyższe węglowodory

polerowanie - wygładzanie powierzchni metalu w kąpieli o ograniczonej agresywności, w celu usunięcia powierzchni metalu przede wszystkim z miejsc najbardziej wystających, służy do zwiększenia połysku podłoża, czasami także do przystosowania wyrobu do odpowiednio ciasnego pasowania

trawienie - w kąpieli agresywnej, powodujące usuwanie tlenków metali oraz innych zabrudzeń, najczęściej usuwa także w pewnym stopniu podłoże

trawienie intensywne - powoduje zmatowienie podłoża w celu zwiększenia powierzchni styku z kolejną warstwą, a przez to zwiększenia jej przyczepności

wytwarzanie lub osadzanie związków chemicznych - w celach ozdobnych, antykorozyjnych, a w przypadku wytworzenia powłok porowatych także w celu uzyskania podłoża o zwiększonej przyczepności dla powłok malarskich, lakierniczych lub innych zabezpieczających

Zobacz też

galwanotechnika

galwanizacja