Gamal Abdel Naser - Polski Serwis Naukowy

Gamal Abdel Naser Husajn, (znany jako Gamal Abdel Naser, ze względu na wymowę jego imienia Dżamal w dialekcie kairskim) arab. جمال عبد الناصر (ur. 15 stycznia 1918 w Aleksandrii, zm. 28 września 1970 w Kairze) – egipski oficer i polityk, prezydent Egiptu w latach 1954-1970, uważany za jednego z najwybitniejszych przywódców arabskich w historii.

Kryzys sueski (. Agresja została poprzedzona decyzją Egiptu o nacjonalizacji . Izrael miał także własne wystarczające powody by wziąć udział w wojnie.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

W 1942 roku założył i przewodził konspiracyjnemu Ruchowi Wolnych Oficerów wymierzonemu przeciw monarchii i Brytyjczykom. Jako oficer (podpułkownik) brał udział w wojnie z Izraelem w 1948 r., został ranny i przeżył jedno z najdłuższych oblężeń (135 dni) w regionie miejscowości Al-Faludża na południu Palestyny, po powrocie dostał najwyższy order bohaterstwa wojskowego z rąk samego króla.

Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya, nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska الجمهورية العربية السورية Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

23 lipca 1952 roku stanął na czele przewrotu, który doprowadził do obalenia króla Faruka I. Po abdykacji Faruka I i detronizacji jego syna, Fuada II, utworzono republikę, na czele państwa stanęła Rada Rewolucyjna z Muhammadem Nadżibem na czele.

Od tego czasu Naser był najważniejszą osobą w państwie, choć formalnie sprawował tylko urząd ministra spraw wewnętrznych. W 1954 roku aresztował prezydenta kraju Muhammada Nadżiba, a 18 kwietnia został premierem. Jego rządy naznaczyły walka z fundamentalistycznym Bractwem Muzułmańskim, które przeprowadziło kilka zamachów na jego życie, dążenie do zjednoczenia świata arabskiego oraz walka o wyzwolenie Palestyny. Początkowo uważany za sojusznika Zachodu, po ogłoszeniu nacjonalizacji Kanału Sueskiego (26 lipca 1956) zbliżył się do ZSRR, który udzielił mu pomocy w modernizacji armii oraz w budowie Tamy Asuańskiej na Nilu. Nacjonalizacja kanału doprowadziła do wojny z koalicją izraelsko-brytyjsko-francuską (tzw. wojna sueska), która mimo sukcesów militarnych dzięki zręcznej dyplomacji Nasera musiała się wycofać z Egiptu. Od tego czasu uważany za bohatera i najważniejszego przywódcę świata arabskiego, z wizją jego zjednoczenia w jedną nowoczesną, świecką, socjalistyczną republikę (ten ruch nosił nazwę naseryzm). W 1958 powstała Zjednoczona Republika Arabska złożona z Egiptu i Syrii jako zalążek nowego państwa, jednak upadła w 1961 roku (Egipt nosił tę nazwę do 1971 roku).

Nacjonalizacja – akt przejęcia przez państwo prywatnego mienia. W rzadkich przypadkach może to być również przejęcie mienia należącego do samorządu. Nie należy mylić nacjonalizacji, która jest stosowana wobec określonej kategorii mienia lub osób, z wywłaszczeniem, które dotyczy konkretnej osoby i konkretnej sprawy.

Zjednoczona Republika Arabska (ZRA) - państwo powstałe 1 lutego 1958 roku z połączenia Egiptu i Syrii. 5 lutego 1958 jej prezydentem został Gamal Abdel Naser. 29 września 1961 w Syrii doszło do zamachu stanu przeprowadzonego przez młodych oficerów, w wyniku którego Syria wycofała się z unii. Egipt zachował nazwę Zjednoczonej Republiki Arabskiej aż do 1971. W latach 1958-61 Egipt, Syria i Jemen tworzyły konfederację pod nazwą Zjednoczone Państwa Arabskie.

Naser zamierzał doprowadzić do rewanżu militarnego i wyzwolenia ziem palestyńskich, stopniowo zaostrzając stosunki z Izraelem. Remilitaryzacja półwyspu Synaj oraz zablokowanie cieśnin dla izraelskich statków Izrael potraktował jako casus belli – wojna zwana jako sześciodniowa (1967) była jednak porażką i Naser publicznie rozważał dymisję. Jednak po demonstracjach z wyrazami poparcia powrócił do rządów.

Wojny izraelsko-arabskie - część dużo szerszego pojęcia konfliktu izraelsko-arabskiego, który toczy się na Bliskim Wschodzie pomiędzy Izraelem a Ligą Państw Arabskich. Określenie to dotyczy wszystkich konfliktów zbrojnych pomiędzy Izraelem a państwami arabskimi, które miały miejsce od powstania państwa Izrael 14 maja 1948 roku.

Faruk I (arab. فاروق الأول = Fārūq al-Awwal; ur. 11 lutego 1920 w Kairze, zm. 18 marca 1965 w Rzymie) – przedostatni król i ostatni faktyczny władca nowożytnego Egiptu, syn króla Fuada i królowej Nazli Sabri, brat księżnej Fauzii – pierwszej małżonki irańskiego szacha Mohammada Rezy Pahlawiego. Oficjalny tytuł: Jego Wysokość Faruk I z łaski Boga Król Egiptu i Sudanu, Suweren Nubii, Kordofanu i Darfuru.

W kilka dni po podpisaniu zawieszenia broni 28 września 1970 zmarł na atak serca.

Linki zewnętrzne

{en} Gamal Abdel Nasser at The Internet Name Database