Gamma - Polski Serwis Naukowy

Gamma (ghama, γάμμα, Γγ) jest trzecią literą alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 3. Gamma pochodzi od litery alfabetu fenickiego gimel . Od gammy pochodzą litery łacińskie C i G oraz cyrylickie Г i Ґ.

W grece współczesnej gamma reprezentuje spółgłoskę szczelinową miękkopodniebienną dźwięczną /ɣ/ lub spółgłoskę szczelinową podniebienną dźwięczną /ʝ/.

W języku starogreckim gamma reprezentowała zaś spółgłoskę zwartą miękkopodniebienną dźwięczną /g/.

Kwas 4-hydroksybutanowy (GHB) – organiczny związek chemiczny, występujący naturalnie w ludzkim ośrodkowym układzie nerwowym, cytrusach, winie i w niewielkim stężeniu prawie we wszystkich żyjących istotach. Kwas 4-hydroksybutanowy jest produkowany przez ludzki organizm i strukturalnie podobny jest do innej endogennej substancji, kwasu 3-hydroksybutanowego.

Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do apostoła Słowian – św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety – głagolica i później cyrylica (pismo uproszczone na bazie dużego alfabetu greckiego – majuskuły oraz głagolicy, z której zostały przeniesione niektóre litery).

Użycie jako symbolu

Γ

w matematyce:

rozkład gamma

funkcja gamma

w fizyce – centrum strefy Brillouina.

γ

korekcja gamma

promieniowanie gamma

kwas 4-hydroksybutanowy

foton

odkształcenia postaciowe

w fizyce:

bezwymiarowa wielkość związana z prędkością cząstki wzorem $\textstyle\gamma={1\over\sqrt{1-v^2/c^2}}$ (gdzie $c$ – prędkość światła). Występuje we wzorach transformacji Lorentza, stosowana jako miara prędkości bardzo szybko poruszających się cząstek.

w termodynamice – oznaczenie wskaźnika adiabatycznego gazu, zdefiniowanego jako stosunek ciepła właściwego gazu przy stałym ciśnieniu $c_p$ do ciepła właściwego gazu przy stałej objętości $c_v$ : $\gamma=\frac{c_p}{c_v}$ .

jednostka natężenia pola magnetycznego równa $\textstyle\gamma=\frac{1}{400\pi}\frac{A}{m}$ , stosowana dla słabych pól, zwykle w geofizyce i astronomii

Gamma – w brydżu konwencja licytacyjna, część systemu Precision

Unicode

W Unicode litera jest zakodowana:

Foton (gr. φως – światło, w dopełniaczu – φοτος) jest cząstką elementarną nie posiadającą ładunku elektrycznego ani momentu magnetycznego, o masie spoczynkowej równej zero (m0 = 0), liczbie spinowej s = 1 (fotony są zatem bozonami). Fotony są nośnikami oddziaływań elektromagnetycznych, a ponieważ wykazują dualizm korpuskularno-falowy są równocześnie falą elektromagnetyczną.

Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

Γ – wielka litera grecka gamma – U+0393

γ – mała litera grecka gamma – U+03B3

Zobacz hasło gamma w Wikisłowniku