Gaston - książę Orleanu - Polski Serwis Naukowy

Gaston Orleański ok. 1634

Gaston Jan Baptysta Burbon, książę Orleanu fr. Gaston Jean-Baptiste, duc d'Orléans (ur. 25 kwietnia 1608 w Fontainebleau, zm. 2 lutego 1660 w Blois) – trzeci syn Henryka IV Burbona, króla Francji, i Marii Medycejskiej, córki Franciszka I, wielkiego księcia Toskanii. Młodszy brat króla Ludwika XIII, znany jako Grand Monsieur.

Ludwik XIV Wielki, Król Słońce (ur. 5 września 1638 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 1 września 1715 w Wersalu) – król Francji i Nawarry 1643–1715, syn Ludwika XIII, z dynastii Burbonów.

Henryk IV Wielki (ur. 13 grudnia 1553 w Pau w Nawarze, zm. 14 maja 1610 w Paryżu) – król Nawarry od 1572 i Francji od 1589 r., pierwszy z dynastii Burbonów, najmłodszej gałęzi Kapetyngów.

Na początku nosił tytuł księcia Andegawenii, a w 1626 r. został księciem Orleanu i Valois, hrabią Blois, Chartres i Mortain, został też nominalnym dowódcą armii podczas oblężenia La Rochelle w 1628 r. Przez całe swoje życie snuł liczne intrygi i wierzył, że dzięki nim zostanie królem Francji. Pozbawiony silnej woli, tchórzliwy, mało zaradny i niemający szczęśliwej ręki brat królewski nie zrealizował nigdy swoich planów, a on i jego współpracownicy (np. kuzyn Ludwik Burbon-Soissons) ponosili surowe konsekwencje spisków. Dwukrotnie Gaston musiał opuścić Francję, za granicą spiskował przeciwko swojej matce i kardynałowi Richelieu. Po opłaceniu wojny w Langwedocji, która zakończyła się klęską, zamieszkał w Lotaryngii, później przeniósł się do Flandrii. W 1635 r. pogodził się ze swoim bratem, ale dalej spiskował przeciw Richelieu i ponownie musiał uciec z kraju, podporządkowując się woli króla i samego kardynała.

Armand-Jean du Plessis de Richelieu (ur. 9 września 1585 w Paryżu, zm. 4 grudnia 1642 tamże) – francuski książę, kardynał, pierwszy premier Francji.

4 czerwca jest 155. (w latach przestępnych 156.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 210 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt.

Wkrótce proces ten powtórzył się. Gaston przekonał markiza Cinq-Marsa do zamordowania Richelieu, a kiedy spisek się nie udał, opuścił swojego kompana w 1642 r. W związku ze spiskiem parlament francuski pozbawił go praw do ewentualnej regencji. W 1643 r., po śmierci Ludwika XIII, Gaston został dowódcą wojsk francuskich i walczył z Hiszpanami na północnych granicach kraju. W 1646 r. otrzymał tytuł księcia Alençon, jednak podczas Frondy (1648–1653) nie wahał się przechodzić ciągle z jednej strony na drugą. W końcu został "wygnany" z Paryża do Blois, przez kardynała Mazarin, w 1652 i pozostał tam aż do śmierci.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Nantes (bret. Naoned) – miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą (w regionie Kraj Loary, w departamencie Loara Atlantycka), historyczna stolica Bretanii.

Małżeństwa

6 sierpnia 1626 r. Gaston poślubił w Nantes, Marię (15 października 1605 - 4 czerwca 1627), córkę i spadkobierczynię Henryka Burbona, księcia Montpensier, oraz Henrietty Katarzyny, księżnej de Joyeuse, córki Henryka de Joyeuse. Para miała córkę i syna:
Jan Gaston (1626)

Anna (29 maja 1627 – 3 kwietnia 1693), księżna Montpensier, zwana Mademoiselle de Montpensier lub La Grande Mademoiselle (w odróżnieniu od Mademoiselle - córki Monsieur, brata Ludwika XIV)

Po jej śmierci ożenił się po raz drugi - 31 stycznia 1632 r., również w Nancy, z Małgorzatą (zm. 1672), córką księcia Lotaryngii Franciszka II i Krystyny Katarzyny von Salm. Z Małgorzatą miał cztery córki i syna:
Blois – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Loir-et-Cher nad rzeką Loarą. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 49 318 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1317 osób/km² (wśród 1842 gmin Centre Blois plasuje się na 5. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 203.).

Fronda (z franc. proca) – francuski ruch polityczny w latach 1648–1653 przeciw rządom absolutnym regentki Anny Austriaczki i kardynała Julesa Mazarina. Bezpośrednią przyczyną buntu było podwyższenie podatków, nakładanych w związku z wojną z Habsburgami. Rozróżnia się dwa etapy Frondy: parlamentarna i książęca.

Małgorzata Ludwika (28 lipca 1645 w Paryżu – 17 września 1721 w Paryżu), od 1661 r. żona Kosmy III Medyceusza, wielkiego księcia Toskanii

Elżbieta Małgorzata (26 grudnia 1646 w Paryżu – 17 marca 1696 w Wersalu), księżna Alençon, od 1667 r. żona Ludwika Józefa, księcia de Guise

Franciszka Magdalena (13 października 1648 w Saint-Germain-en-Laye - 14 stycznia 1664 w Turynie), od 1663 r. żona Karola Emanuela II, księcia Sabaudii

Jan Gaston (17 sierpnia 1650 w Paryżu - 10 sierpnia 1652 w Paryżu), książę de Valois

Maria Anna (9 listopada 1652 w Paryżu - 17 sierpnia 1695 w Blois), mademoiselle de Chartres.

Gaston miał również dwoje nieślubnych dzieci:
Jules Mazarin właściwie Giulio Raimondo Mazzarini (ur. 14 lipca 1602 w Pescina, Włochy, zm. 9 marca 1661 w Vincennes, Francja) - francuski kardynał, od 1642 pierwszy minister Francji.

Ludwik Burbon-Condé, hrabia Soissons (1604-1641) - jedyny syn Karola Burbona, hrabiego Soissons, i jego żony - Anny di Montafia. Ludwik był kuzynem króla Francji - Ludwika XIII Burbona i bratem ciotecznym Henryka II Burbona, księcia de Condé.

Maria d'Orleans (ur. 1 stycznia 1631)

Ludwik d'Orleans (1638 - 1692), hrabia de Charny, zmarł w Hiszpanii. Miał nieślubnego syna, Manuela Luiza d'Orleans y de Wetteville, księcia de Castellamare