Gawriłło Gołowkin - Polski Serwis Naukowy

hrabia Gawrił (Gawriło) Iwanowicz Gołowkin (Gabriel Gołowkin, ros.: Гавриил (Гаврила) Иванович Головкин, ur. 1660, zm. 20 stycznia 1734) – rosyjski polityk, kanclerz, szef rosyjskiej dyplomacji od 1708 roku do swej śmierci w 1734 roku. Prawdziwym szefem dyplomacji był jednak do roku 1727 Borys Kurakin.

Hrabia – tytuł szlachecki, w Polsce od wyrazu grabia i grof, wyraz pochodzenia czeskiego i niemieckiego, w czasach wczesnośredniowiecznych comes, jednakże średniowieczni comites byli wyższymi urzędnikami, kasztelanami oraz wojewodami.

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.

W 1677, młody Gawrił Gołowkin związał sie z dworem carewicza Piotra, będąc już uprzednio związanym z jego matką Natalią. Oboje chronili młodego carewicza w trudnym okresie regencji Zofii Aleksiejewny. Gołowkin towarzyszył carowi w jego podróżach i pracy w stoczni w holenderskim Zaanstad. W 1706 został pierwszym rosyjskim wielkim kanclerzem spraw zagranicznych na polu bitwy pod Połtawą (1709).

Konstytucja (od łac. constituo,-ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

Hrabia Burkhard Christoph von Münnich (ros. Иоганн Бурхарт Kристофор Ми́них, (ur. 9 maja 1683 Neuenhuntorf, zm. 27 października 1767 Tartu) – inżynier, rosyjski generał-feldmarszałek 1732, z pochodzenia Niemiec.

Gołowkin piastował ten urząd przez 25 lat (!). Gdy panowała Katarzyna I, został członkiem stworzonego przez nią w 1726 nowego organu władzy, jakim była Najwyższa Tajna Rada. Gdy cesarzowa ogłosiła młodego Piotra II swym sukcesorem, Gołowkinowi nakazała pieczę nad nim. Gdy w roku 1730 Piotr II zmarł, Gołowkin otwarcie poparł pretensje do tronu, jakie miała Anna Iwanowna, księżna Kurlandii, przeciw arystokratycznym fakcjom Dołgorukich i Golicynów, opowiadając się za autokracją i odrzucając projekt konstytucji monarchii ograniczonej. Za rządów Anny Gołowkin został członkiem pierwszego rosyjskiego gabinetu, lecz w jego obrębie miał mniejsze wpływy niż faworyci carycy: Andriej Ostermann i Burkhard Christoph Münnich.

Golicynowie (ros. Голицын) – rosyjski ród kniaziowski (książęcy) pochodzenia litewskiego, który wziął swoje nazwisko od przezwiska protoplasty - żyjącego w XVI wieku kniazia Michała, zwanego Galitsa, będący gałęzią dynastii Giedyminowiczów.

Anna Iwanowna Romanow (ros. Анна Иоанновна) (ur. 23 stycznia 1693 w Moskwie, zm. 17 października 1740 w Sankt Petersburgu) – księżna Kurlandii i Semigalii w latach 1711-1731, cesarzowa Rosji w latach 1730 - 1740, córka cara Iwana V Aleksiejewicza i Praskowii Fiodorowny Sałtykowej.

W roku 1707 Gołowkin został hrabią Św. Cesarstwa Rzymskiego, a w 1710 hrabią rosyjskim. Był jednym z najbogatszych magnatów epoki. Nieznajomość języków obcych powodowała liczne konflikty z innymi ministrami i to nie tylko tymi niemieckiego pochodzenia. Od 1706 roku kierował wydziałem do spraw stosunków z Polską. Odznaczony Orderem Orła Białego i rosyjskim Orderem św. Andrzeja Powołańca.

Order Świętego Andrzeja Pierwszego Powołańca (Opдeнъ Св. Aндpeя Пepвoэвaннoгo) – do roku 1917 najwyższe odznaczenie Rosji, obecnie Order Domowy byłej dynastii panującej Romanowów. 27 grudnia 1988 roku Święty Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej ustanowił ponownie order św. Andrzeja na pamiątkę tysiąclecia chrztu Rusi, z tym samym mianem, lecz innymi insygniami. Order tegoż imienia (nie posiadający jednak sukcesji od historycznego orderu) jest od roku 1998 także najwyższym odznaczeniem Federacji Rosyjskiej.

Autokracja (gr. autokratés, samowładny, αυτός sam + κρατέω rządzić) – system rządów sprawowany przez jedną osobę lub niewielką grupę osób, posiadającą nieograniczoną władzę, będącą poza jakąkolwiek kontrolą społeczną. Autokratyzm w czystej formie występuje np. w Korei Północnej i jest tam sprawowany przez Kim Dzong Ila Głównymi wyróżnikami autokratycznych systemów państwowych jest skoncentrowanie całej władzy państwowej w ręku jednostki bądź grupy, panującej za pomocą monolitycznie i hierarchicznie zorganizowanego aparatu nad społeczeństwem pozbawionym legalnych form wpływu na powoływanie i zmienianie rządzących oraz na programy i metody rządzenia

Przypisy

Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 140.