|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Międzynarodowy zespół naukowców ustalił, że gwiazda supernowa zwana SN 2008ha, po raz pierwszy zaobserwowana w listopadzie 2008 r., jest mglistą, ubogą w wodór supernową. Ich odkrycie, częściowo finansowane przez Szósty program ramowy UE (PR6), może powiązać te wydarzenia z g... Zespół norweskich i holenderskich naukowców odkrył mechanizm, z którego korzysta mózg, aby odróżniać poszczególne typy informacji. W artykule zamieszczonym w czasopiśmie Nature opisano, w jaki sposób promienie gamma - specyficzny rodzaj fal mózgowych, któr... O tym, jak się monitoruje promieniowanie w Polsce mówili podczas 14. Pikniku Naukowego w Warszawie badacze Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej (CLOR) w Warszawie. Specjaliści przekonywali gości imprezy, że promieniowanie nie jest tak groźne, jak się powszech... Kosmologowie badający skład bardzo odległych galaktyk odkryli dwie galaktyki w młodym wszechświecie, które posiadają więcej ciężkich pierwiastków chemicznych niż Słońce. Międzynarodowy zespół, pracujący pod kierunkiem Instytutu Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Pla... Najpotężniejsze kosmiczne eksplozje - błyski gamma - znalazły zastosowanie w nowej metodzie pomiaru największych odległości we wszechświecie, opracowanej przez polskich i włoskich naukowców. Metoda ta może pomóc w wyjaśnieniu, czym jest ciemna energia. Uczeni wc...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 GemingaCzy wiesz że...? Promieniowanie gamma – wysokoenergetyczna forma promieniowania elektromagnetycznego. Za promieniowanie gamma uznaje się promieniowanie o energii kwantu większej od 10 keV, co odpowiada częstotliwości większej od 2,42 EHz, a długości fali mniejszej od 124 pm. Zakres ten częściowo pokrywa się z zakresem promieniowania rentgenowskiego. W wielu publikacjach rozróżnienie promieniowania gamma oraz promieniowania X opiera się na ich źródłach, a nie na długości fali. Promieniowanie gamma wytwarzane jest w wyniku przemian jądrowych albo zderzeń jąder lub cząstek subatomowych, a promieniowanie rentgenowskie, w wyniku zderzeń elektronów z atomami. Promieniowanie gamma jest promieniowaniem jonizującym i przenikliwym. Nazwa promieniowania gamma pochodzi od greckiej litery γ. Zestawienie to zawiera gwiazdy o wielkości gwiazdowej do 6,5 magnitudo w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Dodatkowo uwzględniono w nim inne ciekawe obiekty gwiazdowe. Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą Ziemi został wystrzelony przez Związek Radziecki w 1957 Sputnik 1. Współrzędne: Geminga – gwiazda neutronowa znajdująca się w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Nazwa jest jednocześnie skrótem angielskich słów Gemini gamma-ray source (źródło promieniowania gamma w gwiazdozbiorze Bliźniąt), jak również znaczy tego tam nie ma w mediolańskim dialekcie włoskiego. Pulsar Geminga jest pozostałością wybuchu bliskiej supernowej 340 000 lat temu . Skutki wybuchu na Układ Słoneczny i Ziemię są analizowane i korelowane czasowo. Explorer 11 - amerykański satelita naukowy. Pierwszy w historii satelita badający promieniowanie gamma. Jego instrumenty zostały zaprojektowane do obserwacji fotonów gamma o energiach ponad 50 MeV. Satelita pracował normalnie do początku września, kiedy to zaczęły występować problemy z zasilaniem. Niedługo potem, w połowie listopada, przestały napływać użyteczne dane.
Fale radiowe (promieniowanie radiowe) – promieniowanie elektromagnetyczne, które może być wytwarzane przez prąd przemienny płynący w antenie. Uznaje się, że falami radiowymi są fale o częstotliwości 3 kHz – 3 THz (3·103 – 3·1012 Hz). Wg literatury zachodniej zakres częstotliwości obejmuje fale od 3 Hz. Zależnie od długości dzielą się na pasma radiowe. Historia odkryciaW roku 1961 z satelitą Explorer 11 rozpoczęto obserwację nieba w zakresie promieniowania gamma. W 1972 satelitą SAS 2 odkryto bardzo silne źródło promieni gamma. Geminga okazała się być drugim obserwowalnie najjaśniejszym źródłem promieniowania na niebie w zakresie energii 100 MeV. Jednocześnie nie wykryto jej aktywności w zakresie fal radiowych. Większość gwiazd neutronowych może być obserwowana jako pulsary, czyli swoiste kosmiczne radiolatarnie, ale Geminga zupełnie nie wykazywała wtedy takiej aktywności. Lepsze urządzenia, sonda ROSAT wykryła okresowe zmiany jej promieniowania w paśmie miękkich promieni rentgenowskich. w 1991 roku. Bliźnięta (łac. Gemini, dop. Geminorum, skrót Gem) jest jednym z bardziej charakterystycznych gwiazdozbiorów. Słońce przebywa na tle tego gwiazdozbioru od 21 czerwca do 20 lipca.
Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³). Gwiazda neutronowaZmierzony okres obrotu Gemingi równy był 237 ms. Rotacja wskazywała na to, że pulsar jest gwiazdą neutronową, i najprawdopodobniej pozostałością po supernowej, która zakończyła swój żywot wielką eksplozją 340 000 lat temu. Odległość do Gemingi udało się ustalić jako (169 pc) czyli 552 lat świetlnych , co czyni ją najbliższą gwiazdą neutronową w naszym galaktycznym sąsiedztwie. Promień Gemingi oszacowano jako 19 km. Obliczenia dotyczące oddziaływania protonów na powierzchni Gemingi wskazały, że jej masa jest w równa ok. 1,44 masy Słońca (2,86×10 kg). Gęstość można oszacować jako 3,13×10 kg/m³. Temperatura powierzchni gwiazdy została oszacowana na 560 000 K. Układ współrzędnych astronomicznych – sferyczny układ współrzędnych stosowanym w astronomii. Umożliwia on jednoznaczne określenie położenia jakiegoś obiektu na sferze niebieskiej przez podanie jego współrzędnych. Zdefiniowanie układu sprowadza się do ustalenia podstawowego koła wielkiego oraz ustalenia punktu na tym kole, od którego liczy się pierwszą współrzędną. Oś układu (tj. prosta prostopadła do koła podstawowego) przecina sferę niebieską w punktach nazwanych biegunami, natomiast południk przechodzący przez punkt początkowy jest nazwany południkiem początkowym.
Kelwin – jednostka temperatury w układzie SI równa 1/273,16 temperatury termodynamicznej punktu potrójnego wody, oznaczana K. Definicja ta odnosi się do wody o następującym składzie izotopowym: 0,00015576 mola 2H na jeden mol 1H, 0,0003799 mola 17O na jeden mol 16O i 0,0020052 mola 18O na jeden mol 16O[1]. Najnowsze obserwacjeW roku 2003 obserwacje Gemingi podjął rentgenowski teleskop kosmiczny XMM-Newton wystrzelony przez ESA. Udało się zaobserwować fale uderzeniowe jakie w ośrodku międzygwiazdowym wytwarza Geminga pędząca względem niego z prędkością 120 km/s. Asymetria eksplozji supernowej nadała tej gwieździe znaczną prędkość . Geminga jak większość gwiazd neutronowych wytwarza relatywistyczny wiatr cząstek rozpędzanych w jej polu magnetycznym. Bardzo szybki ruch względem ośrodka gwiazdowego powoduje, że wiatr ten zderza się z nim tworząc kształt charakterystyczny dla fali stożkowej. Proton, p <(gr.) πρῶτον – "pierwsze" (l.poj., rodz. nijaki)> - trwała cząstka elementarna z grupy barionów o ładunku +1 i masie spoczynkowej równej ok. 1 u. Protony są głównym składnikiem pierwotnego promieniowania kosmicznego. Protony wraz z neutronami (→ nukleony) tworzą jądra atomowe pierwiastków chemicznych. Liczba protonów w jądrze danego atomu jest równa jego liczbie atomowej, która z kolei jest podstawą uporządkowania atomów w układzie okresowym pierwiastków.
Terminem supernowa określa się kilka rodzajów kosmicznych eksplozji, które powodują powstanie na niebie niezwykle jasnego obiektu, który już po kilku tygodniach bądź miesiącach staje się niemal niewidoczny. Istnieją dwie możliwe drogi prowadzące do takiego wybuchu: w jądrze masywnej gwiazdy przestały zachodzić reakcje termojądrowe i pozbawiona ciśnienia promieniowania zaczyna zapadać się pod własnym ciężarem, lub też biały karzeł tak długo pobierał masę z sąsiedniej gwiazdy, aż przekroczył masę Chandrasekhara, co spowodowało eksplozję termojądrową. W obydwu przypadkach, następująca eksplozja supernowej z ogromną siłą wyrzuca w przestrzeń większość lub całą materię gwiazdy. Utworzona w ten sposób mgławica jest bardzo nietrwała i ulega całkowitemu zniszczeniu już po okresie kilkudziesięciu tysięcy lat, znikając zupełnie bez śladu. Z tego powodu w naszej Galaktyce znamy obecnie zaledwie 265 pozostałości po supernowych, choć szacunkowa liczba tego rodzaju wybuchów w ciągu ostatnich kilku miliardów lat jest rzędu wielu milionów. W roku 2005 dalsze obserwacje umożliwiły wykrycie na powierzchni gwiazdy gorących plam. Każda gwiazda neutronowa stygnie, ale nieznane procesy fizyczne powodują powstawanie na jej powierzchni gorących plam. Obserwacje przez teleskop XMM-Newton pozwoliły na określenie rozmiaru i temperatury tych plam na powierzchni gwiazdy. Mają one średnice od 60 m do 1 km i są rozgrzane do ok. 1 mln K. Promieniowanie rentgenowskie (w wielu krajach nazywane promieniowaniem X lub promieniami X) – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, którego długość fali mieści się w zakresie od 10 pm do 10 nm. Zakres promieniowania rentgenowskiego znajduje się pomiędzy ultrafioletem i promieniowaniem gamma. Znanym skrótem nazwy jest promieniowanie rtg.
Europejska Agencja Kosmiczna (ang. European Space Agency, ESA) – międzynarodowa organizacja krajów zachodnioeuropejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej. Zobacz teżPrzypisy
BibliografiaLinki zewnętrzne (ang.)XMM-Newton (od ang. X-ray Multi-Mirror Newton) – satelita naukowy Europejskiej Agencji Kosmicznej służący do obserwacji Wszechświata w ultrafiolecie i promieniowaniu rentgenowskim.
Sekunda (łac. secunda – następna, najbliższa) – jednostka czasu, jednostka podstawowa większości układów jednostek miar np. SI, MKS, CGS – oznaczana s (bez kropki na końcu).
Czy wiesz że...? beta Pulsar jest rodzajem gwiazdy neutronowej wyróżniającym się tym, że wysyła w regularnych, niewielkich odstępach czasu impulsy promieniowania elektromagnetycznego (najczęściej promieniowanie radiowe).
Parsek – jednostka odległości używana w astronomii. Jest to odległość, dla której paralaksa roczna wynosi 1 sekundę łuku. Parsek można równoważnie opisać jako odległość, z jakiej połowa wielkiej osi orbity ziemskiej (czyli 1 j.a.) jest widoczna jako łuk o długości 1 sekundy kątowej.
Mediolan (wł. Milano, łac. Mediolanum, lomb. Milan) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Po i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Według danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km².
Gwiazda neutronowa - to jeden z końcowych etapów ewolucji gwiazd. Jest to obiekt astronomiczny o stosunkowo niedużych rozmiarach, ale o bardzo dużej gęstości. Przy średnicy 10–15 km ma masę od 1,4 do 2,5 mas Słońca. Tak duża gęstość wynika z gęstości upakowania neutronów i obiekt taki mógłby być nawet interpretowany jako ogromne jądro atomowe (1057 barionów) utrzymywane w równowadze przez siły grawitacyjne.
Elektronowolt (eV) – jednostka energii stosowana w fizyce. Jeden elektronowolt jest to energia, jaką uzyskuje elektron, który jest przyspieszany napięciem równym 1 woltowi:
Pole magnetyczne — stan przestrzeni, w której siły działają na poruszające się ładunki elektryczne, a także na ciała mające moment magnetyczny niezależnie od ich ruchu. Pole magnetyczne, obok pola elektrycznego, jest przejawem pola elektromagnetycznego. W zależności od układu odniesienia w jakim znajduje się obserwator, to samo zjawisko może być opisywane jako objaw pola elektrycznego, magnetycznego lub obu.
SIMBAD (the Set of Identifications, Measurements, and Bibliography for Astronomical Data) – baza danych obiektów astronomicznych spoza Układu Słonecznego sporządzana przez Centre de Données astronomiques de Strasbourg (CDS) we Francji. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
