Generator Clappa - Polski Serwis Naukowy

Rys. 1. Schemat ideowy lampowego generatora Clappa

Rys. 2. Schemat ideowy tranzystorowego generatora Clappa

Generator Clappa jest to typ elektronicznego generatora drgań, wykorzystującego wzmacniacz z dodatnim sprzężeniem zwrotnym. Generator Clappa jest odmianą generatora Colpittsa z dodatkowym kondensatorem , dodanym szeregowo z indukcyjnością. Układ został wynaleziony przez Jamesa K. Clappa w roku 1948. Generator Clappa może być realizowany zarówno w technice lampowej (rys. 1), jak i tranzystorowej (rys.2).
Tak jak zostało to pokazane na rysunku 2, pętla sprzężenia zwrotnego zrealizowana jest na trzech kondensatorach oraz jednej cewce (obwód drgający). Dwa kondensatory (C1 oraz C2) realizują dzielnik napięcia, który odpowiada za regulację doprowadzonego do tranzystora sprzężenia zwrotnego.
Częstotliwość generowanego przebiegu, dla obwodu jak na rysunku, w którym użyto tranzystor typu FET, wynosi:

Sprzężenie zwrotne (ang. feedback) - oddziaływanie sygnałów stanu końcowego (wyjściowego) procesu (systemu, układu), na jego sygnały referencyjne (wejściowe). Polega na otrzymywaniu przez układ informacji o własnym działaniu (o wartości wyjściowej). Matematycznym, jednoznacznym opisem bloku gałęzi zwrotnej jest transmitancja. Informacja ta może być modyfikowana przez transmitancję bloku gałęzi zwrotnej.

Tranzystor - trójelektrodowy (rzadko czteroelektrodowy) półprzewodnikowy element elektroniczny, posiadający zdolność wzmacniania sygnału elektrycznego. Według oficjalnej dokumentacji z Laboratoriów Bella nazwa urządzenia wywodzi się od słów transkonduktancja (transconductance) i warystor (varistor), jako że "element logiczny należy do rodziny warystorów i ma transkonduktancję typową dla elementu z współczynnikiem wzmocnienia co czyni taką nazwę opisową".

$f_0 = {1 \over 2\pi} \sqrt{ {1 \over L} \left( {1 \over C_0} + {1 \over C_1} + {1 \over C_2} \right)}$

Generator Hartleya, zwany też generatorem z dzieloną indukcyjnością, jest to elektroniczny generator drgań typu LC, z pętlą dodatniego sprzężenia zwrotnego zrealizowaną za pomocą równoległego połączenia cewki z odczepami i kondensatora (obwód drgający). Dodatnie sprzężenie wzmacniacza dołączone jest do odczepu cewki. Czasem można również zrezygnować z kondensatora, jego funkcję pełni wtedy pojemność złącza tranzystora wzmacniającego. Spotyka się również bardziej rozbudowane generatory tego typu. Układ został wynaleziony przez Ralpha Hartleya w 1915 roku.

Generator drgań (także: oscylator) – układ elektryczny, którego celem jest wytworzenie drgań elektrycznych. Składa się z dwóch podstawowych elementów: wzmacniacza i obwodu dodatniego sprzężenia zwrotnego podającego sygnał z wyjścia wzmacniacza z powrotem na jego wejście. O częstotliwości drgań decyduje obwód sprzężenia zwrotnego, o ich amplitudzie – parametry wzmacniacza.

Zobacz też

Generator Hartleya

Generator Kusunose

Przypisy

J. K. Clapp. An Inductance-Capacitance Oscillator of Unusual Frequency Stability. „Proceedings of the IRE”. 367, s. 356-358, Mar. 1948 (ang.).