Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Klimat odczuwa wpływ transportu
Transport wpływa na klimat, a eksperci twierdzą, że sytuacja będzie się pogarszać. Dane pokazują, że dziesięć lat temu transport odpowiadał za około 10% całego ocieplenia antropogenicznego netto, na szczycie listy znalazł się dwutl...
 
Ekosystemy a czynniki zmieniające klimat
Międzynarodowy zespół naukowców pracujący pod kierunkiem Instytutu Nauk Morskich im. Leibniza (IFM-GEOMAR) w Niemczech odkrył, że oddziaływanie zmian klimatycznych jest silnie wspomagane przez wysoce złożone interakcje zachodzące w ekosyste...
 
Prof. Miętus: klimat w Polsce się ociepla
Temperatura w Europie Środkowej w przyszłych dekadach będzie rosnąć szybciej niż w większości innych części świata. W Polsce zaś w XXI wieku klimat będzie się ocieplać dwa razy szybciej niż w drugiej połowie XX wieku - wynika z badań w ramac...
 
Naukowcy określają ilościowo wpływ systemów transportu na klimat
Naukowcy, których prace finansowane są ze środków unijnych, opublikowali raport, w którym szacują wpływ emisji z pojazdów drogowych, powietrznych i wodnych na atmosferę ziemską. Raport przygotowano w ramach projektu QUANTIFY (Ilościowe określanie wpływu globalnych...
 
Ekspert: życie ze stomią dla wielu chorych jest wybawieniem
Ponad 35 tys. Polaków żyje już ze stomią. "Wiele osób obawia się jej, ale stomia nie jest końcem świata - tak naprawdę jest ceną życia i wybawieniem, a czasami może nawet podnosić jakość życia" - przekonuje prof. Krzysztof Bielecki. Stomia - wyjaśn...

Reklama:


Geografia Etiopii

To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3]

Czy wiesz że...?
Era mezozoiczna, mezozoikera która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.

Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. zalicza się ja do wyżyn a nie do gór ponieważ jest płaska spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami ) mniejszy niż 300 metrów.
Mapa Etiopii

Geografia Etiopii - Etiopia jest państwem położonym we wschodniej części Afryki. Powierzchnia Etiopii to 1 127 127 km. Kraj leży na wielkim płaskowyżu (Wyżyna Abisyńska i Wyżyna Somalijska) przeciętym Rowem Abisyńskim. Klimat jest tropikalny, ale łagodzony dużą wysokością (jednym z najwyżej położonych miast świata jest stolica Etiopii, Addis Abeba). Im wyżej tym niższa temperatura, a obfitość opadów staje się wyższa. Średnio temperatura waha się pomiędzy +16 a +27 °C. Ludność tego państwa składa się z wielu grup etnicznych. Cała Etiopia liczy 81,28 mln mieszkańców (2009).

Klimat zwrotnikowy - w klasyfikacji klimatów Okołowicza, jedna z 5 głównych stref klimatycznych, obejmująca obszary kuli ziemskiej w okolicach obu zwrotników. Średnie roczne temperatury w tej strefie przekraczają 20 °C, ale średnie miesięczne są bardziej zróżnicowane w ciągu roku niż w klimacie równikowym: temperatura najchłodniejszego miesiąca może wynosić od 10 do 20 °C natomiast temperatury najcieplejszego miesiąca są wyższe niż we wszystkich pozostałych strefach (często przekraczają 30 do 35 °C). Cechą charakterystyczną klimatów zwrotnikowych są duże amplitudy dobowe temperatur. Opady występują najczęściej lub wyłącznie w półroczu letnim. W klimatach suchych są one sporadyczne lub całkowicie ich brak.
Lista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości - lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2009) 890 obiektów w 148 krajach, w tym 689 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 176 przyrodniczego (P) i 25 mieszanych (K, P). W sprawie wpisania danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 roku. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje.

Etiopia graniczy z następującymi państwami (podano długość granic)

  • Dżibuti - 337 km
  • Erytrea - 912 km
  • Kenia - 830 km
  • Somalia - 1 626 km
  • Sudan - 723 km
  • Sudan Południowy - 883 km
  • Obszary wysokogórskie Wyżyny Abisyńskiej

    Budowa geologiczna i rzeźba

    Etiopia prawie w całości jest objęta zrębową wyżyną, która jest dziełem procesów geologicznych, zachodzących od jury do paleogenu. W tym czasie cały obszar północno-wschodniej Afryki ulegał wypiętrzaniu. Na terenie Etiopii można znaleźć ślady aktywności wulkanicznej, jaka miała miejsce w czasie formowania się obecnego kształtu rzeźby terenu; jak i całego obszaru płn.wsch. Afryki. Obecnie terytorium Etiopii jest podzielone na dwa obszary tektoniczne, rozdzielone zapadliskiem. Są to Wyżyna Abisyńska, zajmująca większość terytorium państwa i Wyżyna Somalijska, a dokładnie jej zachodnia część. Zajmuje ona wschodnią część kraju i jest mniej masywna niż Wyżyna Abisyńska. Obie te formacje spoczywają na podłożu prekambryjskim. Podłoże te zbudowane jest z gnejsów, łupków i granitów. Nad zerodowaną powierzchnią tych skał zalegają osady formacji triasowej, złożone z piaskowców. Nad tą warstwą zalega seria wapieni i margli jurajskich. Warstwy pochodzące z trzeciorzędu reprezentowane są przez morskie i lądowe skały osadowe, na obszarach okalających Wyżynę Abisyńską. Osady mezozoiczne i trzeciorzędowe, pokryte są skałami wulkanicznymi. Doliny rzek zbudowane są z czwartorzędowych osadów aluwialnych.

    Żyrafa (Giraffa camelopardalis) – parzystokopytny ssak roślinożerny oraz najwyższe z żyjących obecnie zwierząt. Zamieszkuje afrykańskie sawanny na południe od Sahary. Jest spokrewniona z jeleniami i bydłem rogatym, jednak należy do osobnej rodziny żyrafowatych (Giraffidae), razem z najbliższym krewniakiem okapi. Łacińska nazwa, wywodzi się z dawnego poglądu, że żyrafa jest zwierzęciem hybrydowym, powstałym ze skrzyżowania wielbłąda (Camelus) z ocelotem (Leopardus pardalis).
    Wyżyna Abisyńska – rozległa afrykańska wyżyna w wsch. i płn. Etiopii oraz Erytrei, oddzielona od Wyżyny Somalijskiej Rowem Abisyńskim. Jej średnia wysokość wynosi 2000 m n.p.m.

    Jak już wyżej wspomniano, większa część kraju jest zdominowana przez potężny masyw Wyżyny Abisyńskiej, która opada łagodnie ku zachodowi, dochodząc niemal do granicy Sudanu. Wyżyna jest bardzo masywna, przeciętna jej wysokość waha się od 2 000 do 2 500 m n.p.m. Najwyższe wzniesienia przekraczają wysokość 4 000 m. Ras Daszan o wysokości 4 620 m n.p.m. jest najwyższym szczytem Etiopii. Sama wyżyna jest rozległym obszarem o średnicy około 1 000 km.

    Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy z Etiopią, Somalią, Sudanem, Tanzanią i Ugandą. Stolicą Kenii jest Nairobi.
    Kawowiec (kawa) (Coffea L.) – rodzaj wiecznie zielonych krzewów i drzew z rodziny marzanowatych. Obejmuje ok. 40 gatunków drzew i krzewów w większości z terenu Afryki. Niektóre z nich są uprawiane.

    Wyżynę Abisyńską przecinają liczne doliny, uformowane przez erozję rzeczną. Przeciętna dolina rzeczna ma szerokość 11-13 km. Najszersze osiągają 20 km. Głębokość dolin w stosunku do poziomu wyżyny, sięga 1 000 m. Południowa część wyżyny ma charakter płaskowyżu, który wznosi się do 2 400 m n.p.m. Od wschodu z Wyżyną Abisyńską sąsiaduje zapadlisko tektoniczne, którego południowa część ma charakter rowu. Północna część rozszerza się i przechodzi w Kotlinę Danakilską. Dno rowu leży na głębokości 1 000 m n.p.m., a jego krawędzie nierzadko osiągają wysokość 4 000 m n.p.m. Rów jest wypełniony czwartorzędowymi skałami wulkanicznymi, na jego dnie znajdują się liczne jeziora.

    Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.
    Zapadlisko tektoniczne – część ziemskiej skorupy obniżona ruchami tektonicznymi, ograniczona uskokami (rów tektoniczny). Jest to zjawisko częste na przedpolu gór (na przykład Zapadlisko przedkarpackie) i w obszarach orogenu (na przykład Zapadlisko Saary).

    Wschodnią część Etiopii zajmuje Wyżyna Somalijska. Zachodnia jej część wznosi się stromym progiem w postaci gór, których najwyższe szczyty przekraczają 4 000 m n.p.m. Szczyt Batu osiąga 4 307 m n.p.m. Ku południowemu wschodowi wyżyna łagodnie opada, przechodząc w równiny leżące na sąsiedniej Somalii.

    Jezioro wulkaniczne

    Klimat

    Etiopia leży w strefie podrównikowej z wyjątkiem północnych krańców leżących w strefie klimatu zwrotnikowego. Występuje sezonowa zmiana mas powietrza zwrotnikowego - latem pogodę kształtują masy powietrza równikowego, a zimą zwrotnikowego. Warunki klimatyczne różnią się jednak od tych występujących w innych państwach. Warunki naturalne Etiopii kształtowane są także w dużej mierze przez wysokość nad poziomem morza, np. na dnie Rowu Abisyńskiego występują warunki klimatyczne charakterystyczne dla obszarów półpustynnych, a w Kotlinie Danakilskiej gorących pustynnych.

    Arekowate (Arecaceae Schultz Sch.), zwyczajowo nazywane palmami, dawniej rodziną palmowatych (Palmae Juss.) – rodzina drzew z rzędu arekowców. Należy do niej ok. 1500 gatunków występujących na obszarach tropikalnych i subtropikalnych.
    Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy). Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.

    W Etiopii wyróżnia się pięć pięter klimatycznych, o których decyduje wysokość nad poziomem morza:

  • Bereha - obszary wzniesione do 500 m n.p.m. cechuje klimat gorący, półpustynny. Temperatury przez cały rok są wysokie i nie spadają poniżej +28 °C.
  • Kolla - drugie piętro klimatyczne, do wysokości 1700 m n.p.m. Strefa ta cechuje się dość wilgotnym i gorącym klimatem. Temperatury są jednak nieco niższe, ale przez cały rok przekraczają wartość +20 °C.
  • Uojna dega - to kolejne piętro klimatyczne. Sięga 2500 m n.p.m. W tej strefie klimat jest chłodniejszy. Posiada cechy ciepłego klimatu umiarkowanego. Temperatury wahają się od +16 do +20 °C. Nigdy nie przekraczają wartości +20 °C.
  • Dega - czwarte piętro, jest piętrem typowo górskim. Leży pomiędzy 2500 do 3500 m n.p.m. Występuje tu chłodny, górski klimat. Temperatury nie przekraczają +16 °C.
  • Czoke - jest ostatnim najwyższym piętrem klimatycznym, wznosi się ponad 3500 m n.p.m. Występuje tu zimny klimat wysokogórski. Temperatury nie przekraczają przez cały rok +10 °C, a nocami często występują przymrozki.
  • Opady deszczu także są zróżnicowane i rosną wraz ze wzrostem wysokości od 100 mm w najniżej położonych obszarach do 1500 mm wysoko w górach. Południowo-zachodnie stoki jako podwietrzne otrzymują 80% opadów rocznych. Obszary leżące przy granicy z Somalią, otrzymują dużo mniej opadów. Dotyczy zwłaszcza terenów północno-wschodnich, w rejonie nadgranicznym Somalii. Wartości opadowe tam nie przekraczają 500 mm.

    Według podziału dokonanego przez Międzynarodową Unię Nauk Geologicznych w 2004 r. paleogen jest to starszy okres ery kenozoicznej trwający od 65,5 ± 0,3 mln do 23 ± 0,3 mln lat temu.
    Wyżyna Somalijska, Płaskowyż Somalijski – północno-wschodnia część Wyżyny Wschodnioafrykańskiej, ograniczona od zachodu tektonicznym zapadliskiem Rowu Abisyńskiego, położona na obszarze Etiopii i Somalii.

    Średnia temperatura w styczniu w Kotlinie Danakilskiej wynosi +28 °C, a w Addis Abebie tylko +16 °C. W wilgotnych partiach wyżyn temperatura jest jeszcze niższa i wynosi +14 °C. Latem w Kotlinie Danakilskiej jest upalnie, średnia temperatura wynosi +35 °C. Natomiast w stolicy kraju temperatura jest prawie niezmienna. Średnie roczne amplitudy na Wyżynie Abisyńskiej i Somalijskiej są małe, jednak w porze suchej amplitudy dobowe dochodzą do 20 °C. Na terenach równinnych, nisko położonych amplitudy są bardzo wysokie, we wschodniej Etiopii, w porze suchej, która jest tam długa; temperatury w dzień wynoszą +40 do +48 °C, w nocy zaś spadają do +10 °C. W czasie krótkiej pory deszczowej we wschodniej Etiopii, jak i Kotlinie Danakilskiej, temperatury są nieco niższe. Występują dwie krótkie pory deszczowe (kwiecień i październik).

    Piaskowiec to średnioziarnista, zwięzła skała osadowa powstała w wyniku scementowania ziaren kwarcu, skaleni, miki oraz okruchów innych skał i minerałów o średnicy 0,063-2 mm za pomocą spoiwa ilastego, krzemionkowego, wapiennego (kalcytowego, dolomitowego) lub żelazistego. Przyjmuje różne zabarwienia od szarego po żółte, czerwone i białe.
    Mady (fluwisole , ang. alluvial soils) - gleby powstałe w wyniku nagromadzenia się materiału niesionego przez wody i akumulowanego w wyniku wytracania energii wody. Zasadniczą cechą mad jest obecność w profilu naprzemianległych warstw o różnym składzie granulometrycznym. Poszczególne warstwy mogą cechować się skrajnie różnym składem granulometrycznym lub zbliżonym. W zależności od typu utworów dominujących w profilach glebowych wyróżnia się mady:

    Długość pór deszczowych rośnie wraz z wysokością, ale zależy od położenia (ekspozycja wiatrów).

    czytaj dalej: [2], [3]




    Czy wiesz że...? beta

    Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w , ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk) – dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.
    Sępy (sępy Starego Świata) (Gypaetinae syn. Aegypiinae) - podrodzina ptaków z rodziny jastrzębiowatych. Obejmuje gatunki padlinożerne, zamieszkujące Stary Świat. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:
    Powódź – przejściowe zjawisko hydrologiczne polegające na wezbraniu wód rzecznych lub morskich w ciekach wodnych, zbiornikach lub na morzu powodujące po przekroczeniu przez wodę stanu brzegowego zatopienie znacznych obszarów lądu - dolin rzecznych, terenów nadbrzeżnych lub depresyjnych, doprowadzające do wymiernych strat społecznych i materialnych. Jest jedną z najbardziej groźnych i niszczycielskich w skutkach klęsk żywiołowych. Walka z nią jest stale aktualnym problemem ogólnoświatowym. Poważny wpływ na występowanie powodzi ma istniejący układ rzek oraz występująca w poszczególnych okresach roku sytuacja hydrologiczno-meteorologiczna.
    Gleby ferralitowe (inaczej gleby farralityczne, ferrasole) - gleby występujące w strefie klimatycznej tropikalnej równikowej i podrównikowej, głównie na Półwyspie Indyjskim, Cejlonie i w rejonie Madagaskaru. Występują w odmianie czerwonej, czerwonożółtej i żółtej. Powstają w wilgotnym i gorącym klimacie na podłożu krystalicznym. Zawierają tlenki żelaza i aluminium. Mają kwaśny odczyn. Charakteryzują się małą zawartośćią próchnicy. Są mało żyzne. Niektóre rodzaje gleb ferralitowych były wcześniej klasyfikowane jako gleby laterytowe.
    Orły (Aquilinae) - podrodzina ptaków z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Obejmuje gatunki drapieżne, jednak jeśli to możliwe, zjadające również padlinę, zamieszkujące cały świat poza Antarktydą. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:
    Auasz, Awash – rzeka w we wschodniej Afryce płynąca przez środkową Etiopię o długości ok. 700 km. Posiada źródła na Wyżynie Abisyńskiej, na zachód od miasta Addis Abeba. Przepływa częściowo w Rowie Abisyńskim, płynie w kierunku północno-wschodnim. Uchodzi do jeziora Abie w zapadlisku tektonicznym Afar. Rzeka posiada liczne krótkie dopływy. Jest wyzyskiwana do nawadniania. W górnym biegu rzeki, 75 km od Addis Abeby hydroelektrownia Koka, wybudowana w 1960. Uznawana jest przez Somalijczyków za wschodnią granicę państwa etiopskiego przed kolonialnym podziałem Somalii w XIX wieku.
    Sudan Południowy – autonomiczna republika w południowym Sudanie, ze stolicą w Dżubie. Od uzyskania przez Sudan niepodległości w 1956 południowy region kraju dążył do niepodległości. Od roku 1983 działała organizacja zbrojna dążąca do niepodległości regionu. 9 stycznia 2005 podpisano porozumienie z sudańskim rządem, nadające 10 południowym prowincjom autonomię. Prezydentem kraju został Salva Kiir Mayardit. W grudniu 2005 przyjęto konstytucję.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.