Geografia Korei Południowej - Polski Serwis Naukowy

Mapa fizyczna Korei

Korea Południowa jest niewielkim państwem leżącym w Azji Wschodniej w południowej części Półwyspu Koreańskiego. Korea Południowa cechuje się łagodnym klimatem, górzystym krajobrazem i wielką kontrastowością gospodarki względem swojego północnego sąsiada. Kraj należy do państw wysoko rozwiniętych, jego gospodarka rozwija się w szybkim tempie.

Las mieszany – siedliskowy typ lasu występujący na nizinach i zajmujący na terenie Polski ok. 10,5% powierzchni siedlisk leśnych, głównie żyźniejsze gleby typu skrytobielicowego lub brunatnego: piaski gliniaste oraz gliny spiaszczone. Dla siedliska lasu mieszanego głównymi gatunkami drzew są: dąb, buk, sosna, świerk, jodła, modrzew, brzoza.
Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. zalicza się ja do wyżyn a nie do gór ponieważ jest płaska spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami ) mniejszy niż 300 metrów.

Powierzchnia i granice

Powierzchnia - 99 274 km

Skrajne punkty - północny 38°40'N, południowy 34°20'N, zachodni 125°50'E, wschodni 129°20'E. Korea jest szeroka na około 250 km i długa na około 370 km.

Korea Południowa graniczy z następującymi państwami:

Korea Północna - 238 km

Poprzez wody terytorialne:

z Japonią od wschodu i od południa

z Chinami od zachodu

Linia brzegowa - 2 414 km

Czedżu (제주도, 濟州道, transkrypcje Cheju-do, Jeju-do) - największa wyspa Korei Południowej, jednocześnie najmniejsza z jej prowincji. Wyspa położona jest w Cieśninie Koreańskiej, na południowy wschód od wybrzeża Korei. Największym miastem i stolicą prowincji jest Czedżu. Do 1946 wyspa stanowiła część prowincji Chŏlla Południowa. W 2007 roku wpisano ją na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Wiatr – poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatry są wywołane przez różnicę temperatur oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników pogody, w tym celu podaje się prędkość wiatru (w m/s lub km/h) i kierunek, z którego wieje. Należy zachować uwagę przy używaniu terminologii kierunku wiatru: meteorolodzy pod nazwą wiatry zachodnie rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd oceaniczny" to prąd płynący na zachód (czyli różnica o 180 stopni w definicji kierunku).

Mapa satelitarna Korei

Budowa geologiczna i rzeźba

Korea Południowa zajmuje południową część Półwyspu Koreańskiego. Od wschodu kraj ten oblewają wody Morza Japońskiego, od południa wody Morza Wschodniochińskiego, natomiast do zachodniego wybrzeża przylega Morze Żółte. Koreę od Japonii oddziela szeroka na około 250 km Cieśnina Koreańska. Wschodnie wybrzeże kraju jest wysokie i wyrównane, gdzie jedyną większą zatoką jest zatoka Yŏngil-man. Wybrzeże południowe i zachodnie jest riasowe i posiada liczne zatoki, m.in. Chinhae-man, Kwangyang-man, Posŏng-man czy też Asan-man. Leżą tam też liczne półwyspy jak Yŏsu Pando czy T'aean Pando. Ponadto wzdłuż południowego i zachodniego wybrzeża ciągną się liczne przybrzeżne wyspy. Największe z nich to Namhae-do na południu i Anmyŏn-do na zachodzie.

Klimat umiarkowany – rozległa strefa klimatyczna, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima z niewykluczonymi opadami śniegu).
Sobaek (Góry Południowokoreańskie; kor.: 소백산맥, Sobaek Sanmaek) – pasmo górskie w Korei Południowej. Rozciąga się łukiem od wschodniego wybrzeża do południowego wybrzeża na długości ok. 300–350 km. Najwyższy szczyt, Cziri-san, osiąga 1915 m n.p.m. Pasmo zbudowane jest głównie z granitów, gnejsów i kwarcytów. Charakteryzuje się występowaniem ostrych grzbietów i stromych zboczy. Stoki porośnięte są lasami szerokolistnymi (dąb, jesion) i mieszanymi (z domieszką świerku i sosny). W górach znajdują się pokłady złota i molibdenu.

Podłożem geologicznym Półwyspu Koreańskiego czyli też północnego sąsiada jest północno-wschodnia część platformy chińskiej. Na skład tego utworu składają się gnejsy, łupki i marmury. Miejscami tereny te przykryte są utworami paleozoicznymi. W czasie mezozoiku i trzeciorzędu, nastąpiły ruchy górotwórcze, które wypiętrzyły wschodnią część kraju, tworząc Góry Wschodniokoreańskie. Masyw ten jest zbudowany z pochodzących z prekambru skał metamorficznych, głównie łupków, a także granitów.

Tajga, lasy borealne – borealne lasy szpilkowe, występujące w północnej części Ameryki Północnej (Alaska i Kanada), Europy (Półwysep Skandynawski, Karelia, północno-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej) oraz Azji (Syberia, Sachalin, Kamczatka, Hokkaido), w obrębie klimatu umiarkowanego chłodnego na półkuli północnej.
Cziri-san (kor. 지리산) - szczyt w paśmie Sobaek. Leży w południowej części Korei Południowej, niedaleko wybrzeży Cieśniny Koreańskiej. Jest to najwyższy szczyt pasma Sobaek. Znajduje się na terenie Parku Narodowego Cziri-san.

Korea jest krajem górzysto-wyżynnym, gdzie 70% obszarów tego kraju stanowią góry. Wzdłuż północnej części Morza Japońskiego ciągną się wyżej wspomniane Góry Wschodniokoreańskie (pasmo T'aebaek). Gory posiadaja urozmaiconą rzeźbę, a najwyższym ich szczytem jest Kyebang-san wysoki na 1577 m n.p.m. Ku południu Góry Wschodniokoreańskie rozdzielają się na pasma Kyŏngsang i Sobaek. Pasma te zwane są także Górami Południowokoreańskimi. Znajduje się tam najwyższy szczyt kraju (kontynentalna część Korei) Cziri-san o wysokości 1915 m n.p.m. Pomiędzy tymi dwoma pasmami ciągnie się szeroka dolina rzeki Naktongan. Od głównego grzbietu Gór Wschodniokoreańskich odchodzą ku zachodowi niższe pasma gór : Kwangju i Ch'aryŏng. Góry w Korei dzielą się na pasma, które rozdzielają doliny rzeczne pochodzenia tektoniczno-erozyjnego. Lokalnie rzeźbę gór uzupełniają formy krasowe. Wzdłuż zachodniego i południowego wybrzeża ciągnie się pas aluwialnych nizin, gdzie na ich obszarze znajdują się izolowane wzniesienia do wysokości około 700 do 800 m n.p.m. Na południe od Korei mniej więcej w odległości 100 km leży wyspa Czedzu. Wyspa ta jest górzystą formacją pochodzenia wulkanicznego, gdzie znajduje się najwyższych szczyt całej Korei Południowej - wulkan Halla-san o wysokości 1950 m n.p.m.

Powódź – przejściowe zjawisko hydrologiczne polegające na wezbraniu wód rzecznych lub morskich w ciekach wodnych, zbiornikach lub na morzu powodujące po przekroczeniu przez wodę stanu brzegowego zatopienie znacznych obszarów lądu - dolin rzecznych, terenów nadbrzeżnych lub depresyjnych, doprowadzające do wymiernych strat społecznych i materialnych. Jest jedną z najbardziej groźnych i niszczycielskich w skutkach klęsk żywiołowych. Walka z nią jest stale aktualnym problemem ogólnoświatowym. Poważny wpływ na występowanie powodzi ma istniejący układ rzek oraz występująca w poszczególnych okresach roku sytuacja hydrologiczno-meteorologiczna.
Monsun, (z grec. μουσώνες - zmienny) układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku. Są to wiatry sezonowe między oceanem a lądem.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)