|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: 16 października 1945 r. w Waszyngtonie (USA) minister spraw zagranicznych w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej Wincenty Rzymowski podpisał Kartę Narodów Zjednoczonych. Polska stała się 51. członkiem założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych.Proced... W dniach 11 - 12 stycznia 2012 r. w Wilnie, Litwa, odbędzie się seminarium zamykające projekt WATERPRAXIS.
Dofinansowany ze środków unijnych projekt WATERPRAXIS (Od teorii i planów do ekowydajnych i zrównoważonych działań w celu poprawy stanu Morza Bałt... W dniach 21-23 maja 2012 roku w Wilnie na Litwie odbędą się Pierwsze warsztaty nt. społeczno-biznesowych obliczeń komputerowych.
Media społeczne stworzyły przedsiębiorstwom znaczną liczbę wyzwań i możliwości. Społeczne strony internetowe do nawiązywania kontaktów, jak również op... W dniach 13 - 14 kwietnia 2012 r. w Wilnie, Litwa, odbędzie się trzecie, międzynarodowe sympozjum nt. bólu w krajach nadbałtyckich.
Przewlekły ból jest wyzwaniem klinicznym dla praktykujących lekarzy i systemów opieki zdrowotnej. Brak wiedzy na temat opioidów, negatywny stosune... 28 lutego ogłoszono utworzenie nowej europejskiej organizacji, Europejskiego Konsorcjum do Badań w ramach Studiów IORT (European Consortium for Research in IORT Studiem) ECRIS, która ma zająć się studiami nad radioterapią śródoperacyjną (IORT).
...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Geografia LitwyTo hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3] Czy wiesz że...? Wysoczyzna Miednicka (lit. Medininkų aukštuma; znana również jako Wyżyna Oszmiańska) – wyżyna położona na pograniczu Litwy i Białorusi. Jest to stosunkowo duże wzniesienie Wału Oszmiańskiego. Pasmowy układ powoduje że jest on wyraźnym działem wodnym pomiędzy dorzeczem Willi a dorzeczami północnych dopływów górnego Niemna. Przeważa krajobraz wyżynny moreny dennej. Najwyższym wzniesieniem jest Góra Auksztocka (293,84 m n.p.m.). Jesiotrowate (Acipenseridae) – rodzina anadromicznych ryb jesiotrokształtnych. Niektóre gatunki wyłącznie słodkowodne. Poławiane gospodarczo dla mięsa i kawioru. 
 Litwa jest niewielkim państwem leżącym w Europie Północnej. Ten niewielki kraj cechuje się nizinnym krajobrazem, umiarkowanym klimatem i dużą ilością jezior. Litwa należy do Unii Europejskiej, a przed rokiem 1990 stanowiła część dawnego ZSRR. Powierzchnia, położenie i granicePowierzchniaPowierzchnia – 65 200 km² 120 miejsce na świecie, powierzchnia tego kraju odpowiada 1/5 powierzchni Polski. Las mieszany – siedliskowy typ lasu występujący na nizinach i zajmujący na terenie Polski ok. 10,5% powierzchni siedlisk leśnych, głównie żyźniejsze gleby typu skrytobielicowego lub brunatnego: piaski gliniaste oraz gliny spiaszczone. Dla siedliska lasu mieszanego głównymi gatunkami drzew są: dąb, buk, sosna, świerk, jodła, modrzew, brzoza.
Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia. 1,35% stanowią wody śródlądowe. PołożenieLitwa jest krajem położonym pod względem geograficznym w Europie Środkowej (natomiast przez ONZ jest zaliczana do państw Europy Północnej), na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Na terenie Litwy znajduje się geograficzny środek Europy, umiejscowiony 26 kilometrów na północ od Wilna. Ustalili to naukowcy z Francuskiego Instytutu Geograficznego w 1989 roku. Posiadaniem geograficznego środka Europy na własnym terenie chwalą się też inne państwa europejskie, m.in. Polska. Torfowisko (ang. peatland, mire, peat bog, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.
Jeleń – zwyczajowa nazwa kilku rodzajów zwierząt z rodziny jeleniowatych. Mianem tym określa się gatunki należące do rodzajów: Cervus, Blastocerus, Ozotoceros, Odocoileus i inne. W Polsce mianem tym określa się jelenia szlachetnego. 
GraniceWarunki naturalneUkształtowanie poziomeLinia brzegowa Litwy jest bardzo słabo urozmaicona. Na większości niemal stukilometrowej linii brzegowej, wybrzeże jest wyrównane i płaskie. Jedynie na południu, przy granicy z Rosją (obwód kaliningradzki), brzeg morski urozmaicają niewielkie, płytkie zatoki. W niewielkiej odległości od zwartego obszaru lądowego, równolegle do wybrzeża ciągnie się Mierzeja Kurońska, oddzielona od lądu Zalewem Kurońskim. Niemal na całej długości litewskie wybrzeże jest płaskie i ma postać plaż. Na Mierzei Kurońskiej występują ponadto wydmy w postaci wałów. Równina Dzisny (lit. Dysnos lyguma) − region geograficzny we wschodniej Litwie, w okręgach wileńskim i uciańskim, w zachodniej części Niziny Połockiej. Przeciętna wysokość to 130-140 metrów n.p.m. Region graniczy z Pojezierzem Święciańskim i Auksztockim.
Język litewski (lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.  Budowa geologicznaLitwa leży w obrębie obniżenia perybałtyckiego, wyniesienia mazursko-pomorskiego i siodła litewskiego. Obszary te wchodzą w skład platformy wschodnioeuropejskiej, zbudowanej z krystalicznych i metamorficznych skał pochodzących z prekambru. Skały te przykrywają młodsze osady. W plejstocenie obszar dzisiejszej Litwy podlegał kilkakrotnym zlodowaceniom. Wynikiem działalności lodowcowej są m.in. moreny i głazy narzutowe. W dolinach rzecznych miejscami występują osady pochodzące sprzed plejstocenu, gdzie dominuje rzeźba fluwialna. Najmłodsze osady, które są wynikiem akumulacyjnej działalności lodowca, to piaski, gliny, żwiry oraz torf. Starsze skały osadowe, które przykrywają utwory prekambryjskie to głównie wapienie i dolomity. Gleby bielicowe – ubogie gleby z klasy gleb bielicoziemnych, wytworzone na piaskach, zawierające w profilu poziomy diagnostyczne albic i spodic, o budowie profilu Ol-Of-Oh-AEes-Bh-Bfe-C.
Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi. RzeźbaUkształtowanie powierzchni nizinne, o rzeźbie polodowcowej, średnia wysokość 99 m n.p.m., najwyższe wzniesienie Aukštojo kalnas (Wysoka Góra) 293,84 m n.p.m., na Wyżynie Miednickiej. Wybrzeże morskie jest przeważnie niskie i wyrównane, wnętrze kraju zaś nizinne z licznymi formami polodowcowymi. Większa część powierzchni Litwy znalazła się w zasięgu zlodowacenia wałdajskiego. Przeważają równiny moreny dennej, pojeziorno-lodowcowe i sandrowe z wydmami śródlądowymi. W zachodniej części Wysoczyzna Żmudzka (wysokość do 234 m), na południowym wschodzie (na pograniczu z Białorusią) Pojezierze Litewskie (Wileńskie) rozdzielone dolinami Niemna i jego dopływu Wilii na 3 oddzielne wzniesienia, Sudawskie, Dzukijskie i Auksztockie. Wąski pas pobrzeża nad Zalewem Kurońskim, odgrodzony od Morza Bałtyckiego Mierzeją Kurońską z wielkimi wałami wydm, na południu delta Niemna. Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Termin zaczął być znów używany po upadku żelaznej kurtyny, dzielącej "Europę Środkową" na dwie części. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.
Mierzeja Kurońska (lit. Kuršių nerija, ros. Куршская коса [Kurszskaja kosa]) to wąski, długi półwysep, w postaci piaszczystego wału, w południowo-wschodnej części wybrzeża Morza Bałtyckiego. Mierzeja oddziela Zalew Kuroński od otwartego morza. 
KlimatLitwa leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego, a jego odmianą jest klimat przejściowy między morskim nad wybrzeżem bałtyckim i o wzrastających ku wschodowi cechach kontynentalnych. Charakterystyczną cechą klimatu Litwy są silne wiatry i szybkie zmiany pogody. Na większości obszarów kraju okres wegetacyjny trwa poniżej 180 dni. Geograficzny środek Europy można wyznaczyć stosując różne kryteria, według jednego z nich środek Europy zgodnie z obliczeniami Szymona Antoniego Sobiekrajskiego z 1775 roku znajduje się w miejscowości Suchowola koło Białegostoku, ustawiono tam na pamiątkę tego obelisk oraz tablicę.
Windawa, Wenta (łot. i lit. Venta, ros. Вента, niem. Windau) – rzeka w północnej Litwie i w zachodniej Łotwie (Kurlandia). Długość – 346 km, z tego 178 na Łotwie, powierzchnia zlewni – 11 800 km², z czego 67% na Łotwie, 33% na Litwie. TemperaturaŚrednia temperatura w styczniu od −7 °C na wschodzie do 0 °C na wybrzeżu, w lipcu ok. 17–18 °C. Najniższą temperaturę: −42,9 °C, odnotowano 1 lutego 1956 w mieście Uciana, najwyższą: 37,5 °C, odnotowano 30 lipca 1994 roku w miejscowości Jeziorosy. Liczba dni upalnych jest niewielka, jednak związku z istnieniem klimatu przejściowego podobnie jak w Polsce, także i na Litwie odnotowuje się co najmniej 20 dni z temperaturami 30 °C i wyższymi. Jest to związane z napływem suchych, kontynentalnych mas powietrza z południowej części Rosji. Łoś (Alces alces) – największy współcześnie żyjący gatunek ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, wyróżniający się charakterystycznym porożem i wyjątkowo długimi kończynami. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Alces. Żyje w podmokłych lasach północnej Eurazji i Ameryki Północnej. Występujący w Polsce podgatunek A. a. alces – łoś europejski jest największą żyjącą w Polsce zwierzyną. Rzadki i chroniony.
Morena: 1. Materiał skalny składający się z przemieszanych frakcji różnej wielkości (bloki skalne, głazy, żwiry, piaski, pyły), gliny, transportowanych i osadzanych przez lodowiec, pochodzących głównie z niszczenia jego podłoża, ze zboczy wznoszących się ponad powierzchnię lodowca jak również przynoszonych przez lawiny i wiatr. OpadyOpady występują głównie latem. Średnie roczne wartości wynoszą około 600-800 mm i więcej, szczególnie w zachodniej części Wysoczyzny Żmudzkiej. W okresie zimy opady występują głównie pod postacią śniegu, który zalega od 75 dni na Mierzei Kurońskiej do 110 dni na krańcach północno-wschodnich. Rekordy temperatur
Mewy (Laridae) - rodzina ptaków z rzędu siewkowych. Polska nazwa pochodzi od niemieckiego Möwe. Obejmuje gatunki wodne (mewy, rybitwy i brzytwodzioby) zamieszkujące cały świat. Bagno – obszar o utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużym nawilgoceniem. Bagna bardzo często tworzą się w zagłębieniach terenu we wszystkich strefach klimatycznych świata. Największe przestrzenie zajmują jednak na obszarach pokrytych wieczną zmarzliną (Syberia, północna Kanada) i w strefie równikowej. Poza tym tworzą się w dolinach i deltach dużych rzek, na pojezierzach, na płaskich obszarach bezodpływowych, w nieckach krasowych, w odciętych zatokach morskich i nad brzegami mórz i oceanów. W bagnach w wyniku procesów utleniania związków organicznych tworzy się torf. czytaj dalej: [2], [3]
Czy wiesz że...? beta Rzeka meandrująca - rzeka o jednym, krętym korycie posiadającym dużą liczbę zakoli. Meandry to zakola, czyli pętlowate, wygięte odcinki rzeki zawarte między jej dwoma zakrętami o tym samym kierunku (dwoma prawymi lub dwoma lewymi). Termin "meander" pochodzi od nazwy rzeki w Turcji o wybitnie krętym korycie. Rzeki meandrujące były dawniej, do czasów melioracji, częste na nizinach. Meandry sprawiają, że rzeka płynie wolniej niż w wyprostowanym sztucznie korycie, a dolina magazynuje więcej wody. Rozwój zakoli prowadzi do stopniowego, bocznego przesuwania się koryta. Proces ten przerywany jest przez ścięcie zakola lub rozcięcie nasady jego pętli. Opuszczona część zakola przekształca się w starorzecze, stopniowo zarastające i wypełniające się osadami organicznymi i mineralnymi wnoszonymi do niego podczas powodzi. Przed erozją boczną i tym samym przed przesuwaniem się koryta rzeki jej brzegi chronione są przez korzenie drzew, a częściowo także przez roślinność wodną. Osady grubsze transportowane przez rzekę tj. piasek i żwir osadzane są głównie w obrębie koryta, zawiesiny (cząstki iłów i pyłów) - odkładane na obszarach przyległych do niego, zalewanych podczas dużych wezbrań. Główny nurt rzeki zbliżony jest do jej brzegu wklęsłego, tutaj też woda ma największą prędkość. Brzeg wklęsły jest stale niszczony i dlatego stromy, a rzeka u jego podnóża ma największą głębokość. Brzeg wypukły jest znacznie łagodniej nachylony i jest miejscem osadzania się materiału piaszczystego niesionego przez rzekę, dzięki czemu stale przyrasta i przesuwa się w stronę środka koryta. W wyniku gromadzenia osadów na brzegu wypukłym powstaje łacha meandrowa. Łacha niekiedy złożona jest z dwu lub większej liczby stopni. Najniższy z nich odpowiada niskiemu poziomowi wody. Na powierzchni łachy występują niewielkie grzbiety (wały meandrowe), wygięte mniej więcej tak, jak wypukły brzeg koryta rzecznego. Pomiędzy nimi znajdują się płytkie, wydłużone zagłębienia, w których po wezbraniach tworzą się krótkookresowe zbiorniki wodne, całkowicie wysychające podczas niskich stanów wód w lecie. Podczas wezbrań rzeka rozlewa się na powierzchni tarasu zalewowego. Prędkość wody opuszczającej koryto gwałtownie spada i na granicy dwóch środowisk - koryta rzeki i obszaru pozakorytowego dochodzi do osadzania się części materiału mineralnego niesionego przez rzekę. W ten sposób po obu stronach koryta tworzą się wały przykorytowe, zbudowane głównie z pyłów i drobnoziarnistych piasków. Równina zalewowa jest zalewana tylko okresowo podczas większych powodzi. Osadzają się tam drobnoziarniste cząstki mineralne, głównie ilaste i pylaste. Równina zalewowa bardzo często zajęta jest przez torfowiska i mokradła innego typu.
Wiatr – poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatry są wywołane przez różnicę temperatur oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników pogody, w tym celu podaje się prędkość wiatru (w m/s lub km/h) i kierunek, z którego wieje. Należy zachować uwagę przy używaniu terminologii kierunku wiatru: meteorolodzy pod nazwą wiatry zachodnie rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd oceaniczny" to prąd płynący na zachód (czyli różnica o 180 stopni w definicji kierunku).
Rędzina – płytka gleba kalcymorficzna powstała na skałach wapiennych. W niektórych systemach klasyfikacji gleb rędziny odpowiadają pewnym typom leptosoli i kambisoli.
Niewiaża (lit. Nevėžis) – szósta co do długości rzeka Litwy jeden z głównych dopływów Niemna. Długość 209 km (druga co do długości rzeka w całości na Litwie), powierzchnia zlewni - 6140 km². Uchodzi do niej około 70 dopływów, największymi z nich są:
Pobrzeże Żmudzkie (lit. Pajūrio žemuma; łot. Piejūras zemiene) – nizina nadbrzeżna na Litwie i na Łotwie, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego, od delty Niemna na południu do wschodniego brzegu Zatoki Ryskiej na północy.
Klimat umiarkowany – rozległa strefa klimatyczna, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima z niewykluczonymi opadami śniegu).
Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
