Położenie Niemiec w Europie

Mapa fizyczna Niemiec

Niemcy to kraj leżący w Europie Środkowej, rozciągający się od Alp przez Niż Środkowoeuropejski do Morza Północnego i Bałtyku. Niemcy zajmują drugie miejsce w Europie, po europejskiej części Rosji, pod względem liczby ludności oraz siódme miejsce pod względem powierzchni. Kraj ten charakteryzuje się urozmaiconym krajobrazem, od nizin leżących na północy, po wysokie góry ciągnące się na samym południu. W Niemczech panuje stosunkowo łagodny i wilgotny klimat umiarkowany, a sieć rzeczna kraju jest gęsta. Niemcy pomimo znacznego uprzemysłowienia posiadają duży udział powierzchni leśnej.

Powierzchnia, punkty skrajne i granice

Powierzchnia

357 021 km², z czego 349 223 km² to ląd, a 7798 km² to woda. Terytorium Niemiec po zjednoczeniu w 1990 r. jest o 30,3% większe niż RFN oraz odpowiednio o 23,8% i 33,9% mniejsze niż Republiki Weimarskiej i Cesarstwa Niemieckiego.

Skrajne punkty Niemiec

Najbardziej wysunięty na północ kontynentalny punkt Niemiec leży w pobliżu Aventoft, w Szlezwiku-Holsztynie 54°54′N 8°49′E / 54.9, 8.817

Rozciągłość południkowa wynosi 840 km, a równoleżnikowa 630 km.

Granice

Niemcy graniczą z dziewięcioma państwami:

Całkowita długość granic lądowych – 3621 km. Granica niemiecko-austriacka przecina sama siebie w pobliżu Jungholz. Granica z Belgią tworzy aż 5 niemieckich eksklaw na terytorium Belgii.

Mapa topograficzna Niemiec

Linia brzegowa: 2389 km

Ukształtowanie poziome

Linia brzegowa Niemiec jest dobrze rozwinięta. Jej główną cechą są liczne wyspy i wysepki przybrzeżne, gdzie największą jest Rugia leżąca w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, oddzielona od stałego lądu cieśniną Stralsund, a połączona z nim groblą koło miasta Stralsund. Wyspa ma 930 km². Druga co do wielkości wyspa to Uznam, którą Niemcy dzielą z Polską, część Niemiec liczy 374 km². Poza wyspa liczne są mniejsze i większe zatoki oraz leżące na zachodniej części wybrzeży dwa długie i szerokie estuaria rzek. Największym estuarium jest ujście Łaby, mierzące około 70 km. Niemieckie wybrzeże jest podobne do polskie. Liczne niskie plaże, oraz występujące miejscami wydmy, przeplatają się z piaszczystymi klifami poddawanymi erozji wodnej. Występują także klify skaliste zbudowane z kredy, które można spotkać na Rugii. Część zachodnia wybrzeża, po zachodniej stronie Półwyspu Jutlandzkiego jest riasowa.

Budowa geologiczna

Geologia Niemiec północnych

Niemcy można podzielić na trzy strefy geologiczne: Pierwszą jest północny pas nizin, które zostały ukształtowane w okresie epoki lodowcowej. Północno-wschodnia część Niemiec to tereny młodoglacjalne, gdzie występują wzgórza morenowe. Regiony leżące nieco dalej na południe (region Berlina, Chociebuża) to obszary gdzie występują równiny sandrowe. Północno-zachodnia część Niemiec to tereny starsze, gdzie występują moreny denne. W rejonie Morza Północnego tak jak w Danii utworzony został pas wattów, które są okresowe zalewane.

Geologia Niemiec środkowych

Drugi obszar geologiczny to centralne i środkowo-południowe Niemcy. Są to obszar zrębowo-kadłubowych gór, wyżyn i basenów. Występujące tam góry, niskich i średnich wysokości osiągające z reguły średnio 1000 – 1200 m n.p.m. mają rożną budowę geologiczną. Średniogórze Niemieckie zajmujące największy obszar tego rejonu jest starym system gór wykształconych w orogenezie hercyńskiej, gdzie występują ślady dawnej działalności wulkanicznej. Na zachodzie Niemiec, leży obszar Reńskich Gór Łupkowych które są paleozoicznymi terenami z pokrywami law wulkanicznych i jeziorami kraterowymi. Na wschód od tych gór leżą zbudowane z bazaltu góry Vogelsberg. Leżący dalej na wschód Las Turyński zbudowany jest ze skał krystalicznych. Na północ od niego wznosi się masyw Harzu zbudowany z granitów. Góry Rudawy, którą wyznaczają granicę Niemiec i Czech budują stare skały krystaliczne. Obszary leżące dalej na południe to tereny gdzie znajdują się: Jura Szwabska i Frankońska, które są zbudowane z wapieni. Tereny te okalają leżący na południe rozległy Basen Szwabsko-Frankoński, który jest zbudowany ze skał mezozoicznych. Najstarszym obszarem górskim jest hercyński masyw Schwarzwaldu, zbudowany ze skał krystalicznych. Wzdłuż Renu i granicy z w Francją ciągnie się Nizina Górnoreńska, która ma postać zapadliskowego rowu tektonicznego.

Geologia Niemiec południowych

Trzeci obszar geologiczny to młode góry fałdowe i obniżenia przedgórskie. Są to obszary leżące na samym południu Niemiec. Wyżyna Bawarska jest takim właśnie obniżeniem, leżące między Jurą, a Alpami. Na jej terenie występują wzgórza morenowe i polodowcowe jeziora. Wyżyna Bawarska jest pokryta na północy osadami rzecznymi Dunaju i jego dopływów, na południu — osadami polodowcowymi plejstoceńskich lodowców alpejskich. Na południe od niej ciągnie się pas Alp, które są najwyższymi górami Niemiec. Alpy na terenie Niemiec zajmuję niewielki obszar i są zbudowane głównie z łupków i wapieni.

Wybrzeże Morza Bałtyckiego

Rzeźba

Rzeźba Niemiec północnych

Północną część kraju zajmuje Niż Środkowoeuropejski. Niziny te przecinają płynące na północ rzeki: Łaba, Ems, Wezera i Odra. Wybrzeża Fryzji i tereny przy granicy z Holandią obfitują w mokradła i tereny bagienne. W piaszczystej Meklemburgii znajduje się wiele jezior polodowcowych. Tereny te są obszarem typowo nizinnym ze średnią wysokości od 10 m n.p.m. (rejony nadmorskie) do 200 m n.p.m. (obszary leżące dalej na południe). Region ten charakteryzuje się równinnym i pagórkowatym krajobrazem, o rzeźbie polodowcowej. Pod względem krajobrazowym północne Niemcy nie różnią się niczym od obszarów leżących po stronie polskiej.

Rzeźba Niemiec środkowych

Centralne Niemcy mają charakter wyżynno-górzysty, częściowo ukształtowany przez dawną aktywność wulkaniczną. Na zachodzie znajduje się dolina Renu. Wyżyny rozciągają się aż do rzeki Soławy i Rudaw na granicy z Czechami. Znajdują się tu niewysokie pasma górskie jak np.: Eifel, Hunsrück i Las Palatynacki na zachód od Renu, Taunus na północ od Frankfurtu nad Menem oraz Vogelsberg, Rhön i Las Turyński. Na południe od Berlina wschodnia część centralnych Niemiec jest bardziej podobna do północnych nizin, z piaszczystą glebą i terenami podmokłymi jak np. Spreewald. Przeciętna wysokość wynosi od 100 m n.p.m. (doliny rzeczne) poprzez 400 m n.p.m. (obszary wzniesień) do 1200 m n.p.m. (obszary średnich gór).

Rzeźba Niemiec południowych

Tereny południowych Niemiec są wyższe poczynając od Jury Szwabskiej i Jury Frankońskiej gdzie teren wznosi się już ponad 1000 m n.p.m. Dalej na południe leżą już Alpy, których niewielki tylko ułamek leży na terenie Niemiec. Alpejskie pasma na terenie Niemiec to: Alpy Algawskie, Alpy Ammergawskie, Wettersteingebirge, Prealpy Bawarskie, Karwendel, Alpy Chiemgawskie i Alpy Berchtesgadeńskie. Obszary niemieckich Alp nie różnią się zbytnio od tych leżących na terenie Austrii i Szwajcarii. Tereny te charakteryzują się typową rzeźbą wysokogórską, gdzie występują strome zbocza i głębokie doliny.