Geografia Rumunii - Polski Serwis Naukowy

Geografia Rumunii – Rumunia jest państwem leżącym w Europie południowo-wschodniej częściowo na Półwyspie Bałkańskim, nad Morzem Czarnym. Znajduje w strefie klimatu umiarkowanego kontynentalnego.

Mapa fizyczna Rumunii

Powierzchnia i granice

Powierzchnia: 238 391 km², w tym powierzchnia lądowa 229 891 km² oraz powierzchnia wód terytorialnych 8500 km².

Rumunia graniczy z następującymi państwami:

Serbia 476 km

Węgry 443 km

Bułgaria 608 km

Ukraina 531 km

Mołdawia 450 km

Linia brzegowa – 225 km

Półwysep Bałkański (Bałkany) - półwysep położony w południowo-wschodniej części Europy. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i Morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski Kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu.
Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.

Budowa geologiczna

Główną jednostką geologiczną kraju jest trzeciorzędowa struktura alpejską, którą są młodymi górami fałdowymi o różnym składzie skał które budują owe góry. Karpaty Wschodnie składają się z wielu równoległych, głównie południkowych pasm górskich, zbudowanych w części zachodniej ze skał wulkanicznych, które powstały w okresie fałdowania. Środowa część Karpat jest zbudowana z granitów, zaś wschodnia część – Karpaty Mołdawskie ze skał osadowych. Równoleżnikowe pasmo Karpat Południowych zbudowane jest głównie ze skał krystalicznych; w najwyższym piętrze rozwinięta jest rzeźba młodoglacjalna.

Góry Fogaraskie (531.15; także Fagarasz; rum. Munţii Făgăraş, Munţii Făgăraşului, węg. Fogarasi-havasok, niem. Fogaraschen Alpen) – najwyższe pasmo Karpat Południowych oraz całej Rumunii. Najbardziej znane i zarazem najwyższe szczyty Gór Fogaraskich to Moldoveanu (2544 m n.p.m.), Negoiu (2535 m n.p.m.) i Viştea Mare (2527 m n.p.m.). W okolicach drugiego z wymienionych oraz w centralnej części pasma góry przyjmują skalisty charakter, a na idącym głównym grzbietem szlaku turystycznym pojawiają się trudności techniczne oraz ekspozycja (niebezpieczeństwa i trudności porównywalne z Orlą Percią w Tatrach). Najtrudniejszy odcinek to grań Custura Sărăţii między Serbotą (2331 m n.p.m.) a przełęczą Şaua Cleopatrei (2355 m n.p.m.). Na grani tej w kominku pod Serbotą znajduje się kilkanaście metrów stalowych linek poręczowych, na pozostałej jej części nie ma już żadnych sztucznych ułatwień.
Gleby szkieletowe - gleby zawierające znaczny - 60% i wyżej - procent części szkieletowych (żwiru - 2-75 mm i kamieni - ponad 75 mm średnicy). Do gleb szkieletowych należy większość gleb górskich, a także rędziny. Gleby takie są trudniejsze w uprawie od gleb bezszkieletowych, zawierających wyłącznie części ziemiste.

Na zachód od łańcucha Karpat leży rozległa Wyżyna Transylwańska, która jest trzeciorzędowym zapadliskiem tektonicznym wypełnionym osadami morskimi i jeziornymi. Na wschód od Karpat leży zapadlisko przedgórskie, które oddziela Karpaty od Płyty Mołdawskiej, stanowiącej przedłużenie Płyty Rosyjskiej. Region Płyty Mołdawsskiej jest zbudowany ze skał pochodzących z paleozoiku, obszar ten leży na prekambryjskim podłożu.

Marusza (węg. Maros, rum. Mureş) – rzeka w zachodniej Rumunii i w południowo-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy w zlewisku Morza Czarnego. Długość wynosi 883 km, powierzchnia zlewni – około 30 tys. km².
Negoiu – szczyt górski w Górach Fogaraskich w rumuńskich Karpatach Południowych. Jest to drugi pod względem wysokości szczyt Rumunii (po Moldoveanu, również w Górach Fogaraskich).

Wybrzeże Morza Czarnego jest w większości wyrównane, z licznymi limanami i piaszczystymi mierzejami.

Zdjecie satelitarne Rumunii wykonane zimą

Rzeźba

Większość terytorium kraju zajmują wyżyny i góry Karpaty z pasmami Gór Fogaraskich, Sybińskich i Zachodniorumuńskich. Obszary górskie powyżej 800 m n.p.m. zajmują 31% powierzchni kraju, zaś wyżyny między 300 a 800 m n.p.m. to obszar mający udział 39%. Niziny zajmują 30% powierzchni Rumunii.

Płaskowyż Suczawy (rum. Podişul Sucevei) - płaskowyż znajdujący się w północno-wschodniej Rumunii i południowo-zachodniej Ukrainie (obwód czerniowiecki), będący północno-zachodnią częścią Wyżyny Mołdawskiej.
Kasztan (Castanea Mill. ) – rodzaj roślin z rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). W Europie (w tym w Polsce) występuje jeden gatunek – kasztan jadalny (Castanea sativa), na świecie 10–12 (Chiny, Japonia, Ameryka Północna). Gatunkiem typowym jest Castanea sativa Mill.

Na południu kraju przeważają niziny, a w centralnej i północnej części kraju dominują wyżyny z największą Wyżyną Transylwańską. Na wschodzie kraju, przed pasmem Karpat, pomiędzy Seretem a Prutem, znajdują się Płaskowyż Suczawy i Płaskowyż Bârlad, a na południe od nich i delty Dunaju znajduje się Płaskowyż Dobrudży.

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.
Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. Карпати, czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii i Serbii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.

Na terenie Rumunii nie ma ani jednej depresji.

Najniższy punkt:

Morze Czarne 0 m

Najwyższe punkty:

Moldoveanu 2544 m

Negoiu 2535 m

Viştea Mare 2527 m

Karpaty, na pierwszym planie las iglasty

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)