Geografia Stanów Zjednoczonych - Polski Serwis Naukowy

Mapa ogólna USA (w lewym dolnym rogu zaznaczone Hawaje)

Mapa kontynentalnej części Stanów Zjednoczonych

Mapa satelitarna USA

Mapa satelitarna Alaski

Stany Zjednoczone – państwo położone na półkuli zachodniej, na kontynencie Ameryki Północnej.

Stany Zjednoczone składają się:

Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.
Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.

z części kontynentalnej, w której zlokalizowanych jest 48 stanów amerykańskich;

stanu Alaska, który położony jest w północno-zachodniej części kontynentu amerykańskiego;

z archipelagu Wysp Hawajskich położonych na Oceanie Spokojnym.

Ponadto Stany Zjednoczone sprawują kontrole nad 14 terytoriami zależnymi, które położone są na Pacyfiku i Karaibach.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.
Mors (koń morski, łac. Odobenus rosmarus) – duży gatunek drapieżnego ssaka morskiego, jedyny współcześnie żyjący przedstawiciel dawniej licznej w gatunki rodziny morsowatych (Odobenidae) i jedyny gatunek z rodzaju Odobenus. Mors pełnił ważną rolę w życiu ludzi z Arktyki, którzy polowali na niego dla mięsa, skór, tłuszczu, ciosów i kości.

Od północy Stany Zjednoczone graniczą z Kanadą, a od południa z Meksykiem oraz posiadają granice morską z Rosją, Kubą i Bahamami. Łączna powierzchnia Stanów Zjednoczonych wynosi 9 629 091 km², a liczba ludności niemal 310 mln.

Powierzchnia

Łączna powierzchnia Stanów Zjednoczonych (biorąc pod uwagę powierzchnie wód i lądów) czyni to państwo trzecim lub czwartym największym państwem na świecie. Według różnych źródeł, Stany Zjednoczone są większe lub mniejsze od Chin. Chiny i Stany Zjednoczone są mniejsze od Rosji i Kanady, ale większe od Brazylii. Licząc jedynie powierzchnię lądową, Stany Zjednoczone są trzecim największym państwem na świecie po Rosji i Chinach, Kanada w tej klasyfikacji jest czwartym państwem świata. Obliczenie powierzchni Chin i Stanów Zjednoczonych zależy od dwóch czynników:

Wieczna lub wieloletnia zmarzlina, zwana też czasem wieczną marzłocią lub marzłocią trwałą lub zlodowaceniem podziemnym lub (ang.) permafrostem – zjawisko trwałego (minimum dwa kolejne lata) utrzymywania się części skorupy ziemskiej w temperaturze poniżej punktu zamarzania wody niezależnie od pory roku. Powstaje w warunkach suchego i jednocześnie zimnego klimatu (o średniej temperaturze powietrza poniżej -11 stopni Celsjusza). Obejmuje około 4/5 Alaski, większość północnej Kanady i ²/3 Syberii (ciągła zmarzlina występuje prawie wyłącznie we wschodniej Syberii, w zachodniej jest obecna tylko na północnym wybrzeżu oceanu). Ciągła zmarzlina sięga aż do północnej Mongolii, punktowo występuje też w Górach Skandynawskich i w Grenlandii. Natomiast nieciągłe zmarzliny zajmują także większość Tybetu, są też znane z Alp.
Wojna amerykańsko-meksykańska – regularna wojna lądowa oraz morska pomiędzy USA i Meksykiem toczona w latach 1846-1848, której teatrem działań były obszary od Kalifornii i Teksasu aż po tereny na południe od meksykańskiej metropolii, oraz wybrzeża obu oceanów. Bezpośrednią przyczyną wojny było przyłączenie w 1845 r. zbuntowanej meksykańskiej prowincji – Teksasu jako 28. stanu USA, prowincji, która od dziesięciu lat funkcjonowała już jako niezależne państwo. Efektem wojny była utrata przez Meksyk połowy swojego terytorium oraz ustalenie granic na kontynencie.

1. roszczenia Chin do rejonów Aksai Chin i Trans-Karakoram Tract, do których prawa zgłaszają również Indie. Z tego powodu obszar ten nie jest wliczany do powierzchni Chin.

2. sposobu obliczania powierzchni Stanów Zjednoczonych. Od czasu wydania przez CIA rocznika The World Factbook, powierzchnia Stanów Zjednoczonych była już kilkakrotnie zmieniana. Od roku 1989 do 1996 łączny obszar Stanów Zjednoczonych wynosił 9 372 610 km² (powierzchnia lądów i wód śródlądowych). W 1997 r. powierzchnia została zmieniona na 9 629 091 km² (został doliczony obszar Wielkich Jezior i wód przybrzeżnych); w roku 2004 powierzchnia wyniosła 9 631 418 km², a w roku 2006: 9 631 420 km². W roku 2007 po wliczeniu wód terytorialnych obszar Stanów Zjednoczonych wyniósł 9 826 630 km².

Cyklon tropikalny – przemieszczające się nad oceanami najintensywniejsze energetycznie zjawisko cechujące atmosferę, związane z układem niskiego ciśnienia, w którym nie występują fronty atmosferyczne.
Kolibry (Trochilidae) – rodzina ptaków z rzędu jerzykowych (Apodiformes), a według niektórych autorów do osobnego rzędu (Trochiliformes). Obejmuje gatunki lądowe, zamieszkujące Amerykę, głównie w strefie międzyzwrotnikowej.

Obecnie, wg The World Factbook, powierzchnia wynosi 9 826 675 km², Departament Statystyki ONZ podaje obszar 9 629 091 km², a wg Encyklopedii Britannica obszar wynosi 9522055 km².

Granica

Stany Zjednoczone graniczą z dwoma państwami, od północy z Kanadą i od południa z Meksykiem. Łączna długość granicy lądowej wynosi 12034 km. Granica amerykańsko-kanadyjska jest najdłuższą granicą państwową na świecie i wynosi 8893 km, natomiast granica z Meksykiem ma długość 3141 km.

Iowa – stan w centralnej części Stanów Zjednoczonych w międzyrzeczu Missisipi i Missouri. Powierzchnia 145,8 tys. km², 2 926 324 mieszkańców (1991). Stolica Des Moines, 193 tys. mieszkańców (1991).
1. Roślinność - w ścisłym znaczeniu jest to ogół zbiorowisk roślinnych na określonym obszarze, np. roślinność Pojezierza Lubuskiego. Badaniem roślinności zajmuje się fitosocjologia.

Kanada

Przygraniczne hrabstwa amerykańskie.

Granica lądowa

Granica wodna

Osobny artykuł: Granica amerykańsko-kanadyjska.

Granica amerykańsko-kanadyjska liczy 8893 km długości i przebiega przez trzynaście amerykańskich stanów oraz osiem kanadyjskich prowincji. Granica przebiega w sposób południkowy wzdłuż Alaski oraz równoleżnikowo przez kontynentalną część Stanów Zjednoczonych. Granica została utworzona na postanowieniach traktatu wersalskiego z 1783 roku.

Fiord - rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd, często rozgałęzionej, typowo z charakterystycznymi stromymi brzegami miejscami dochodzącymi do 1000 metrów. Fiordy powstały przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.
Prąd strumieniowy (ang. jet stream) to intensywny, dość wąski i prawie poziomy strumień przenoszący z zachodu na wschód olbrzymie masy powietrza w atmosferze ziemskiej. Średnia prędkość wiatru wynosi 25 m/s (100 km/h). Występuje w górnej części troposfery oraz dolnej części stratosfery, co odpowiada poziomowi ok. 200 hPa (około 12 km nad poziomem morza). Formuje się na granicy między sąsiadującymi masami powietrza o znacznej różnicy temperatur, jak między obszarem polarnym i cieplejszym powietrzem w niższych szerokościach geograficznych.

Granica wzdłuż Alaski liczy 2477 km i rozpoczyna się od Morza Beauforta, najbardziej skrajnym punktem na północy granicy jest Przylądek Demaracation. Granica ku południu biegnie przez Góry Brytyjskie (ang. British Mountains), przecina rzekę Jukon, wzdłuż pasma górskiego Nutzotin Mountains i Góry Świętego Eliasza. Szczyt Mount Bear (4520 m n.p.m.) i Góra Świętego Eliasza (5489 m n.p.m.) położone są na granicy obu państw. W południowej części Alaski granica biegnie przez Góry Nadbrzeżne i kończy się w rejonie cieśniny Dixon Entrance.

Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z otoczaków o średnicy większej niż 2 mm – nawet do kilku cm. (W budownictwie żwirem nazywane jest kruszywo naturalne o frakcji do 80 mm.)
Słonecznik (Helianthus L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 70 gatunków pochodzących z kontynentu amerykańskiego. Gatunkiem typowym jest Helianthus annuus L..

Granica biegnąca przez kontynentalną część Stanów Zjednoczonych liczy 6418 km i biegnie od Oceanu Spokojnego po Atlantyk. Granica rozpoczyna się w cieśninie Juan de Fuca na zachodnim wybrzeżu i oddziela wyspę Vancouver od stanu Waszyngton. Następnie granica biegnie przez Góry Kaskadowe i Rów Gór Skalistych (ang. Rocky Mountain Trench). Granica przebiega przez obszar kanadyjskiego parku narodowego Waterton Lakes i amerykańskiego parku narodowego Glacier, które razem tworzą Międzynarodowy Park Pokoju Waterton-Glacier. Następnie granica przebiega przez obszar Wielkich Równin, kolejnym parkiem położonym wzdłuż granicy jest Park Narodowy Grasslands. Granica przecina w centralnej części kontynentu jezioro Leśne oraz system Wielkich Jezior (granica przebiega przez następujące jeziora: Górne, Huron, Erie i Ontario). We wschodniej części granica przebiega wzdłuż Rzeki Świętego Wawrzyńca, w północnej części Appalachów i kończy się w Zatoce Fundy.

Maryland - stan USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Jest jednym z 13 stanów założycielskich. Od południa graniczy z Wirginią i Wirginią Zachodnią, od wschodu z Delaware, a od północy z Pensylwanią. Zatoka Chesapeake dzieli stan na dwie części - wschodnią - nizinną i zachodnią - wyżynną, łagodnie wznoszącą się w kierunku Appalachów.
Jałowiec (Juniperus L.) – rodzaj roślin iglastych należący do rodziny cyprysowatych. Liczy 50-76 gatunków, z których w Polsce w warunkach naturalnych występują 2.

Góra Świętego Eliasza położona na granicy amerykańsko-kanadyjskiej

Meksyk

Osobny artykuł: Granica amerykańsko-meksykańska.

Granica amerykańsko-meksykańska przecinająca miasto San Diego (po lewej stronie) i Tijuana (po prawej stronie)

Granica amerykańsko-meksykańska liczy 3141 km długości i przebiega przez cztery amerykańskie stany i sześć meksykańskich stanów. Granica przebiega w sposób równoleżnikowy. Obecna granica ukształtowała się w roku 1853 po wojnie amerykańsko-meksykańskiej (1846–1848) oraz tzw. zakupu Gadsdena, który miał miejsce w roku 1853.

Jukka krótkolistna (Yucca brevifolia Engelm.), nazywana także drzewem Jozuego – gatunek roślin należących do rodziny agawowatych. Występuje głównie w Ameryce Północnej w USA (stany: Arizona, Newada, Kalifornia, Utah). Jest największym przedstawicielem rodziny agawowatych na świecie.
Niedźwiedź polarny, niedźwiedź biały (Ursus maritimus) – gatunek dużego ssaka drapieżnego z rodziny niedźwiedziowatych, zamieszkującego Arktykę. Jest drapieżnikiem szczytowym w zasięgu swojego występowania. Grube futro i warstwa tłuszczu chronią go przed zimnem. Półprzezroczysta sierść ma zazwyczaj kolor biały lub kremowy, przez co umożliwia zwierzęciu dobry kamuflaż. Skóra jest w rzeczywistości czarna. Niedźwiedź polarny ma krótki ogon i małe uszy, co pomaga mu redukować utratę ciepła. Stosunkowo mała głowa i długie, zwężające się ku tyłowi ciało nadają mu opływowy kształt przydatny do pływania. Jest ssakiem niemal morskim potrzebującym do przetrwania jedynie kawałka pływającego lodu i żywności znajdowanej w wodzie. Przystosował się do życia na lądzie, morzu i lodzie.

Granica wzdłuż Meksyku biegnie od Oceanu Spokojnego po Atlantyk. Granica rozpoczyna swój bieg od Zatoki Santa Catalina. Na zachodzie pierwszymi miastami granicznymi jest amerykańskie miasto San Diego i meksykańskie miasto Tijuana i Mexicali. Następnie granica przebiega przez region pustyni Sonora. Kolejnymi ośrodkami miejskim położonymi na granicy są miasta Nogales w Stanach Zjednoczonych i Nogales w Meksyku. Dalej granica biegnie przez pasmo górskie Sierra Madre Zachodnia i północną część Wyżyny Meksykańskiej. Kolejne miasta graniczne to El Paso w stanie Teksas i Ciudad Juárez w stanie Chihuahua. Dalej granica amerykańsko-meksykańska biegnie wzdłuż rzeki Rio Grande, i ciągnie się wzdłuż niej przez 2008 km. Rzeka przepływa przez meksykańskie miasto graniczne Ojinaga, przecina Płaskowyż Edwardsa i dalej przepływa przez następujące miasta graniczne: Eagle Pass – Piedras Negras, Laredo – Nuevo Laredo i Brownsville – Matamoros. Granica kończy się u ujścia rzeki Rio Grande do Zatoki Meksykańskiej.

Attu – wyspa w grupie Wysp Bliskich, w archipelagu Aleutów. Jest najdalej na zachód wysuniętym punktem Stanów Zjednoczonych. Leży w stanie Alaska. Pozycja wyspy to 52°50′N 173°11′E / 52.833, 173.183. Powierzchnia wynosi 892,8 km². Ma około 20 stałych mieszkańców, żyjących w osadzie Attu Station.
Palmyra (ang. Palmyra Atoll) – niewielki atol w północnej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Sporadów Środkowopolinezyjskich, na południe od Hawajów, w połowie drogi między nimi a Samoa Amerykańskim. Składa się z około 50 koralowych wysepek o łącznej powierzchni 12 km², porośniętych lasami palmowymi; długość linii brzegowej 14,5 km.

Na długości 1125 km ciągnie się mur na granicy, który ma za zadanie zapobiegać przedostawaniu się nielegalnych imigrantów z Meksyku do Stanów Zjednoczonych.

Granica morska

Granica morska między Rosją a Stanami Zjednoczonymi

Stany Zjednoczone posiadają granice morską z trzema państwami: Bahamami, Kubą i z Rosją.

Granica morska z Kubą została zatwierdzona traktatem, który został podpisany w dniu 16 grudnia 1977 roku w Waszyngtonie. Granica morska pomiędzy Kubą, Bahamami i Stanami Zjednoczonymi biegnie przez Cieśninę Florydzką, która położona jest na południe od stanu Floryda.

Jezioro Leśne (ang. Lake of the Woods, fr. Lac des Bois) – jezioro pochodzenia polodowcowego na granicy Kanady (prowincji Ontario) i Stanów Zjednoczonych (stanu Minnesota). Zajmuje powierzchnię około 3150 km².
Cieśnina Florydzka (ang. Straits of Florida, Florida Strait(s), hiszp. Estrecho de la Florida) - cieśnina między półwyspem Floryda a Kubą i wyspami Bahama, łącząca Zatokę Meksykańską z Atlantykiem.

Granica morska pomiędzy Rosją a Stanami Zjednoczonymi, została zatwierdzona w dniu 1 czerwca 1990 roku przez rząd Związku Radzieckiego. Po rozpadzie ZSRR umowa została ratyfikowana jedynie przez rząd Stanów Zjednoczonych. Granica znana jest również jako linia Baker – Szewardnadze lub umowa Baker – Szewardnadze, nazwa pochodzi od sowieckiego ministra spraw zagranicznych Eduard Szewardnadze i sekretarza stanu Jamesa Bakera.

Chaparral (wym. czaparal; z hiszp. chaparro - niski) – zimozielona formacja roślinna, występująca w Ameryce Północnej (zachodnia część USA - Kalifornia, północny Meksyk), przypominającą wyglądem makię.
Nogales – miasto i siedziba gminy w północno-zachodnim Meksyku, w stanie Sonora, przy granicy z USA. Wyróżnia się bardzo szybkim wzrostem liczby mieszkańców. Od 1990 liczba ta uległa podwojeniu i w roku 2005 według oficjalnych danych wynosiła około 190 tys., choć wg. niektórych źródeł faktyczna liczba wynosi ponad 260 tys. Jest to miejscowość nastawiona na świadczenie usług przybyszom zza północnej granicy przez co jest bardzo rozwinięta sieć restauracji, rękodzieła artystycznego czy też usług dentystycznych.

Granica z Rosją biegnie od Morza Beringa, przez Cieśninę Beringa, w której znajdują się Wyspy Diomedesa. Pomiędzy Wyspą Ratmanowa, należąca do Rosji, a wyspą Mała Diomeda należącą do Stanów Zjednoczonych jest odległość jedynie 3,8 km. Następnie granica biegnie wzdłuż międzynarodowej linii zmiany daty i kończy się na północy na Morzu Czukockim.

Teksas (ang. Texas) – stan w południowej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, sąsiadujący ze stanami Luizjana i Arkansas na wschodzie, stanem Oklahoma na północy i Nowym Meksykiem na zachodzie. Na południowym zachodzie graniczy z Meksykiem. Obszar w większości wyżynny (Wielkie Równiny), w części południowo-zachodniej niewielkie obszary górzyste, w części południowo-wschodniej Nizina Zatokowa.
Stany Zjednoczone Ameryki – państwo związkowe złożone z 50 stanów, w tym 48 tzw. stanów kontynentalnych oraz stanu Alaska - oddzielonego od pozostałych stanów kontynentalnych obszarem Kanady - i stanu Hawaje, położonego na wyspach Hawajskich. W 1791 roku wydzielony został dodatkowo okręg stołeczny (Dystrykt Kolumbii), obejmujący stolicę USA - Waszyngton.

Podział administracyjny

Osobny artykuł: Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych.

Samoa Amerykańskie

Stany Zjednoczone składają się z 50 stanów i z Dystryktu Kolumbii; 48 stanów położonych w strefie kontynentalnej oraz ze stanu Alaska i Hawaje, który zlokalizowany jest w archipelagu wysp Hawaje. Wszystkie stany USA dzielą się na hrabstwa, których jest 3048, jedynie stan Luizjana dzieli się na 64 parafie i Alaska, który złożony jest z 27 jednostek terytorialnych niższego rzędu (11 terytoriów i 16 miast).

Morze Beauforta – część Oceanu Arktycznego, pomiędzy Archipelagiem Arktycznym a przylądkiem Barrow, ograniczona od wschodu Wyspą Banksa, od południa wybrzeżem Alaski, na zachodzie łączy się z Morzem Czukockim. Do Morza Beauforta uchodzi rzeka Mackenzie. Nazwa morza pochodzi od nazwiska angielskiego admirała Francisa Beauforta.
Sekwoja (Sequoia Endl.) – rodzaj olbrzymich drzew z rodziny cyprysowatych obejmujący obecnie tylko jeden gatunek: sekwoja wieczniezielona (Sequoia sempervirens). Kiedyś do tego rodzaju zaliczano także mamutowca (Sequoiodendron). Czasem mianem tym określa się również metasekwoję chińską (Metasequoia glyptostroboides), znacznie jednak mniejszą (do 35 m), występującą współcześnie jedynie w środkowych Chinach i charakteryzującą się opadającymi na zimę szpilkami.

Stany

Alabama, Alaska, Arizona, Arkansas, Connecticut, Dakota Południowa, Dakota Północna, Delaware, Floryda, Georgia, Hawaje, Idaho, Illinois, Indiana, Iowa, Kalifornia, Kansas, Karolina Południowa, Karolina Północna, Kentucky, Kolorado, Luizjana, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesota, Missisipi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New Hampshire, New Jersey, Nowy Jork, Nowy Meksyk, Ohio, Oklahoma, Oregon, Pensylwania, Rhode Island, Teksas, Tennessee, Utah, Vermont, Waszyngton, Wirginia, Wirginia Zachodnia, Wisconsin, Wyoming.

Midway (Wyspy Midway) – grupa wysp na Oceanie Spokojnym, leżąca około 450 mil morskich (850 km) od głównych wysp Hawajów o powierzchni 6,23 km². Terytorium zamorskie USA. Wyspy obecnie zamieszkuje około 40 pracowników US Fish and Wildlife Service i obsługi (brak stałych mieszkańców). Ich głównym zajęciem jest obsługa komunikacji na Pacyfiku.
Rio Grande (hiszp. Río Bravo del Norte) - rzeka w Ameryce Północnej. Długość rzeki wynosi 2896 km, powierzchnia dorzecza około 440 tys. km². Źródła rzeki znajdują się w Górach Skalistych, w amerykańskim stanie Kolorado. W górnym biegu rzeka płynie na południe, przez stan Nowy Meksyk. Następnie skręca na południowy wschód w okolicach miasta El Paso w stanie Teksas. Przez następne 2000 km swojego biegu, aż do miejsca gdzie uchodzi do Zatoki Meksykańskiej, rzeka wyznacza granicę między Stanami Zjednoczonymi i Meksykiem.

Terytoria zależne

Stany Zjednoczone sprawują kontrolę nad 14 terytoriami zamorskimi, które położone są na Pacyfiku i Karaibach. Cztery terytoria posiadają status zorganizowanego i są to: Guam, Mariany Północne, Portoryko i Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych. Ponadto Mariany Północne i Portoryko mają status państw stowarzyszonych.

Kordyliery – rozległy obszar o charakterze wyżynno-górskim w zachodniej części Ameryki Północnej. Rozciągłość południkowa łańcucha to około 8 000 km, od Cieśniny Beringa na północy po Kanał Panamski na południu. Szerokość dochodzi do 1 700 km. Najwyższym szczytem jest McKinley (6194 m n.p.m.). Te góry fałdowe mają duży wpływ na klimat, florę i faunę, gospodarkę i rozmieszczenie ludności w Ameryce Północnej, ponieważ hamują masy wilgotnego powietrza napływające z zachodu, co prowadzi do obniżenia rocznej sumy opadów w centralnej części Ameryki. Powstały w orogenezie alpejskiej.
Nebraska - stan w środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Nazwa pochodzi z języka Indian Oto i znaczy płaska woda, odnosząc się do rzeki Platte która przepływa przez stan.

Pozostałe terytoria zamorskie maja status niezorganizowanego: Baker, Howland, Jarvis, Johnston, Kingman, Midway, Navassa, Palmyra, Samoa Amerykańskie i Wake.

Skrajne punkty

Stany Zjednoczone:

Północ: Point Barrow, Alaska (71°23′20″N 156°28′45″W / 71.38889, -156.47917)

Południe: Ka Lae, Hawaje (18°54′39″N 155°40′52″W / 18.91083, -155.68111)

Wschód: Sail Rock u wybrzeży West Quoddy Head Light, Maine (44°48′45″N 66°56′49″W / 44.8125, -66.94694)

Zachód: Peaked Island u wybrzeży Cape Wrangell, Attu, Alaska (52°55′14″N 172°26′16″E / 52.92056, 172.43778)

Kontynentalna część Stanów Zjednoczonych:

Alabama – stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony nad Zatoką Meksykańską. Obszar nizinny, od północnego wschodu ograniczony wyżyną Cumberland, od północnego wschodu górami Appalachy. Na północy sąsiaduje ze stanem Tennessee, na wschodzie z Georgią, na południu z Florydą, na zachodzie z Missisipi.
Półkula zachodnia - część kuli ziemskiej, półkula położona między południkami 0° a 180°. Obejmuje wszystkie punkty oznaczone długością geograficzną zachodnią, tj. W.

Północ: Northwest Angla nad Jeziorem Leśnym, Minnesota (49°23′03.69″N 95°09′11.93″W / 49.384358, -95.153314)

Południe: Ballast Key, Floryda (24°31′15″N 81°57′49″W / 24.52083, -81.96361)

Wschód: Sail Rock u wybrzeży West Quoddy Head Light, Maine (44°48′45″N 66°56′49″W / 44.8125, -66.94694)

Zachód: Bodelteh Islands u wybrzeży Cape Alava, Waszyngton (48°10′42″N 124°46′18″W / 48.17833, -124.77167)

Terytoria zamorskie Stanów Zjednoczonych:

Morze terytorialne – pas wód przybrzeżnych, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża. Pod względem prawnym status morza terytorialnego nie różni się od statusu terytorium lądowego państwa nadbrzeżnego, z wyjątkiem obowiązywania na tym morzu prawa nieszkodliwego przepływu. W skład terytorium państwa (wód terytorialnych), poza morzem terytorialnym, mogą wchodzić wody wewnętrzne (morskie wody wewnętrzne) i wody archipelagowe (w przypadku państw archipelagowych). Szerokość pasa morza terytorialnego nie może przekroczyć 12 mil morskich – art. 3 konwencji o prawie morza) od linii podstawowej. W pasie wód morza terytorialnego wszystkie statki (statki handlowe, rybackie, sportowe i inne, w tym pozostające w niehandlowej służbie państwowej, jak okręty, statki straży granicznej) mogą korzystać z prawa nieszkodliwego przepływu (bez potrzeby uzyskania zezwolenia czy notyfikacji - patrz: konwencja genewska o morzu terytorialnym i wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie cieśniny Korfu z 1949 r.)
Bóbr kanadyjski, zwany niekiedy także bobrem amerykańskim (Castor canadensis) – gatunek dużego gryzonia z rodziny bobrowatych (Castoridae), blisko spokrewniony z bobrem europejskim (Castor fiber). Jest jednym z dwóch współcześnie żyjących gatunków bobrów. Dawniej bóbr europejski i bóbr kanadyjski uważane były za jeden gatunek.

Północ: Point Barrow, Alaska (71°23′20″N 156°28′45″W / 71.38889, -156.47917)

Południe: Rose Atoll, Samoa Amerykańskie (14°34′11″S 168°09′10″W / -14.56972, -168.15278)

Wschód: Punkt Peacock na atolu Wake (19°16′13.2″N 166°39′26.3″E / 19.270333, 166.657306)

Zachód: Peaked Island u wybrzeży Cape Wrangell, Attu, Alaska (52°55′14″N 172°26′16″E / 52.92056, 172.43778)

Geograficzny środek:

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Eduard Szewardnadze (gruz. ედუარდ შევარდნაძე, ros. Эдуа́рд Шевардна́дзе; ur. 25 stycznia 1928) – gruziński polityk, minister spraw zagranicznych ZSRR za rządów Michała Gorbaczowa (1985-1990), prezydent Gruzji od 1995 do 23 listopada 2003, gdy ustąpił po nieudanej próbie sfałszowania wyniku wyborów.

Geograficzny środek Stanów Zjednoczonych znajduje się 34 km na północ od Belle Fourche w stanie Dakota Południowa (44°58′N 103°46′W / 44.967, -103.767). Natomiast geograficzny środek kontynentalnej części Stanów Zjednoczonych zlokalizowany jest 6 km na zachód od Lebanon w stanie Kansas (39°50′N 98°35′W / 39.833, -98.583).

Góra Świętego Eliasza (ang. Mount Saint Elias) (5489 m n.p.m.) – drugi co do wysokości szczyt w Stanach Zjednoczonych oraz czwarty w Ameryce Północnej. Leży w paśmie Gór Świętego Eliasza w Kordylierach, na granicy amerykańskiego stanu Alaska oraz kanadyjskiego terytorium Jukon. Na stokach Góry Świętego Eliasza występuje wiele lodowców, wśród których znajduje się lodowiec Malaspina.
Zatoka San Francisco − płytkie, rozległe estuarium łączące się z oceanem przez Cieśninę Golden Gate (Złota Brama) z Pacyfikiem. Zatokę otaczają miasta San Francisco, Oakland i San José oraz szereg mniejszych miejscowości tworzących aglomerację San Francisco. Zlewisko zatoki obejmuje około 40% powierzchni stanu Kalifornia w USA. Rzeki Sacramento i San Joaquin, wypływające z gór Sierra Nevada, wpadają do Zatoki Suisun, przepływają przez Cieśninę Carquinez i razem z rzeką Napa uchodzą do Zatoki San Pablo. Łączy się ona na południu z Zatoką San Francisco, którą to nazwą obejmuje się często cały ten system zatok o łącznej powierzchni 4 200 km². Główna część zatoki ma od 5 do 20 km ze wschodu na zachód i od 77 do 100 km, w zależności od źródła, z północy na południe.

Inne:

Punktem położonym najbliżej równika jest niezamieszkała wyspa Baker (0°11′41″N 176°28′46″W / 0.19472, -176.47944).

Wybrzeże plażowe na Florydzie

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)