|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Zwrócenie uwagi na wszechstronną obecność geologii w różnych dziedzinach życia to cel konkursu fotograficznego "Geologia w obiektywie", ogłoszonego przez Muzeum Ziemi PAN. Zdjęcia zrobione na terenie Polski i niepoddane obróbce cyfrowej można zgłaszać ... Nowatorską, ekologiczną metodę uzyskiwania czerwonego pigmentu ceramicznego opracował zespół naukowców pod kierunkiem dr Cecylii Dziubak z Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych. Ekologiczny aspekt technologii polega na znaczącym ograniczeniu liczby toksycznych s... Przy udziale Instytutu Chemii Fizycznej PAN w Warszawie udało się opracować metodę, dzięki której pod wpływem światła ultrafioletowego nanorurki świecą na czerwono. Dzięki temu mogą być wykorzystane np. do detekcji cząstek.Jak poinformowa... Eksperci badający mózg człowieka poczynili ogromne postępy w pogłębianiu wiedzy na temat jego funkcjonowania, częściowo dzięki metodom neuroobrazowania, które pojawiły się w latach 90 XX w. Niemniej opis jego budowy i połączeń może przyni... Naukowcy, których prace są finansowane ze środków unijnych, stworzyli trójwymiarowy (3D), wirtualny "Atlas nerek", który ma pomóc ostatecznie w opracowaniu nowych, mniej kosztownych terapii i testów. Atlas ma również pomagać lekarzom w szybkim i skuteczn...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Geologia AfrykiCzy wiesz że...? Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę. Platforma – fragment skorupy ziemskiej zbudowany ze starokrystalicznego podłoża pokrytego (płyta), lub nie (tarcza), młodszymi, fanerozoicznymi osadami. Płyta afrykańska - płyta tektoniczna, obejmująca swoim zasięgiem Afrykę i znaczną część południowego Atlantyku oraz Oceanu Indyjskiego. Wiek skorupy kontynentalnej Afryki określono na okres od prekambru do czasów obecnych, a skorupy oceanicznej płyty afrykańskiej na okres od wczesnej kredy do dziś. Afryka leży w całości na płycie afrykańskiej i częściowo na powstającej jej kosztem płycie somalijskiej. Afryka zbudowana jest z trzech głównych platform tektonicznych: występującej na północnym zachodzie platformy saharyjskiej, położonej na północnym wschodzie platformy nubijskiej i położonej na południu platformy południowoafrykańskiej. Platformy składają się z tarcz i leżących pomiędzy nimi obniżeń wypełnionych paloozoicznymi, mezozoicznymi i kenozoicznymi pokrywami osadowymi. Rów tektoniczny (graben) - rodzaj obniżenia geologicznego, obejmujący wąski i podłużny fragment skorupy ziemskiej, który zapadł się wzdłuż równoległych do siebie uskoków normalnych. Natomiast część skorupy, która została wypiętrzona i znajduje się ponad rowem nosi nazwę zrębu lub horstu.
Kraton (z grec. kratos) najstarsza, utwardzona część skorupy ziemskiej, niepodlegająca już w zasadzie fragmentacji. Największe współczesne kratony to: Sinia - platforma chińska, Angoria - platforma syberyjska, kraton wschodnioeuropejski; kratony Kongo, Kalahari i saharyjski, a w Ameryce m.in.: kraton północnoamerykański i amazoński. Kratony budują, obok pasów fałdowych, znaczną część powierzchni kontynentów. Platforma saharyjska zbudowana jest z trzech wielkich wyniesień (tarcz, kratonów): wyniesienia środkowosaharyjskiego (w skład którego wchodzą tarcza Ahaggaru i tarcza Tibesti), tarczy regibackiej i wyniesienia gwinejskiego. Na północ od nich znajdują się: niecka Tinduf i niecka algiersko-libijska, a pomiędzy wyniesieniami: niecka Taudeni, niecka nigeryjska i niecka Czadu. Skały są to duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i przeobrażone (metamorficzne)
Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) - największa jednostka podziału litosfery, zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o nierzadko wzmożonej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, jednakże same zachowują stosunkowo dużą spójność i sztywność. Mogą przemieszczać się poziomo po strefach obniżonej lepkości występujących w górnej części płaszcza Ziemi. Wyróżnia się płyty kontynentalne i oceaniczne. Platforma nubijska składa się z tarczy egipsko-sudańskiej, płyty nubijskiej i monokliny egipskiej. Kiedyś do platformy nubijskiej należała też płyta somalijska, która została oddzielona od niej systemem Wielkich Rowów Afrykańskich i leży na wydzielanej przez niektórych badaczy płycie somalijskiej (nieszczęśliwe przeniesienie nazwy jednostki geologicznej na płytę tektoniczną). Jeszcze wcześniej platforma nubijska była połączona z tarczą arabską i monokliną arabską, tworząc większą platformę nubijsko-arabską. Jej wschodnia część została oddzielona yftem Morza Czerwonego i obecnie leży na platformie arabskiej. Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.
Orogeneza hercyńska (t. waryscyjska) - okres intensywnych ruchów górotwórczych zachodzących w paleozoiku, pomiędzy późnym sylurem a końcem permu. W ich wyniku powstały góry określane mianem hercynidów. Platforma południowoafrykańska zbudowana jest z wyniesień: środkowoafrykańskiego, kongijsko-namibijskiego, Transwalu i mozambicko-rodezyjskiego, które otaczają centralnie położone zagłębienia - Kongo i Kalahari. Na znacznych obszarach Afryki obserwujemy wychodnie tarcz prekambryjskich. Wiek budujących je skał określono na prekambr oraz starszy paleozoik. We wschodniej części kontynentu, powstał potężny system rowów tektonicznych, ciągnących się od Morza Czerwonego aż do ujścia Zambezi, nazywany Wielkim Rowem Afrykańskim lub Ryftem Afrykańskim (Ryftem Wschodnioafrykańskim). Niektórzy badacze obszar położony na wschód od doliny ryftowej zaliczają do płyty somalijskiej. Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki (ang. International Standard Book Number, ISBN) – niepowtarzalny 13-cyfrowy identyfikator książki; do 31 grudnia 2006 r. zawierał 10 cyfr. Według zaleceń standardu numer ten powinien identyfikować wydawcę jak również specyficzny tytuł oraz edycję (wydanie).
Tarcza kontynentalna (tarcza krystaliczna) jest to rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się obszar zbudowany ze skał krystalicznych. Tarcza kontynentalna jest z reguły obnażona, nie pokryta osadami i niepoddająca się fałdowaniu. Stanowi rdzeń każdego kontynentu. Jeśli jest przykryta młodszymi skałami osadowymi lub wulkanicznymi, to wchodzi w skład platformy kontynentalnej, jako jej fundament. Tarcze kontynentalne i platformy kontynentalne oraz pasma orogeniczne budują płytę kontynentalną. Na południowym i północny krańcu kontynentu występują sfałdowane skały nie należące do prkambryjskiego cokołu. Są to Góry Smocze, powstałe w czasie orogenezy waryscyjskiej, oraz góry Atlas wypiętrzone podczas fałdowań alpejskich. Na północ od Gór Smoczych, a na południe od wyniesienia Transwalu położona jest niecka Karru, której osady leżą niezgodnie na podłożu krystalicznym platformy południowoafrykańskiej. Wielkie Rowy Afrykańskie to jedna z charakterystycznych form w ukształtowaniu Afryki – doliny o stromych ścianach, znajdujące się we wschodniej części kontynentu. Przedłużeniem Wielkich Rowów Afrykańskich jest Morze Czerwone i Rów Jordanu. Długość całego systemu Wielkich Rowów Afrykańskich od Syrii do Mozambiku wynosi 6 000 km. Powstały one w wyniku potężnych ruchów tektonicznych i wylewów lawy – są formą doliny ryftowej. Ich rozwój zaczął się ok. 35 mln lat temu w rejonie Morza Czerwonego - odsuwania się kontynentu afrykańskiego od Półwyspu Arabskiego i reszty Azji i postępował stopniowo ku południowi, gdzie wschodnia Afryka zaczęła się oddzielać przed ok. 15 mln lat. Rowy powodują oddalanie się Afryki od Azji oraz rozpad kontynentu afrykańskiego.
Morze Czerwone (arab.البØر الأØÙ… ر [al-bahhr al-ahhmar]) – morze Å›ródlÄ…dowe miÄ™dzy AfrykÄ…, a Półwyspem Arabskim, część Oceanu Indyjskiego. 
 BibliografiaAtlas - najwyższe pasmo górskie w Afryce. Rozciąga się na przestrzeni ponad 2000 km od wybrzeży Oceanu Atlantyckiego po Zatokę Kabiską na Morzu Śródziemnym. Znajduje się na teryturium trzech państw: Maroka, Algierii oraz Tunezji. Dzieli się na dwie części, zewnętrzną (nadbrzeżną) i wewnętrzną, rozdzielone Wyżyną Szottów i Mesetą Marokańską. Zostało wypiętrzone podczas fałdowań alpejskich. Są to najmłodsze tektonicznie alpidy.
Era kenozoiczna, kenozoik to era, która rozpoczęła się ok. 65 mln lat temu (od wymierania kredowego) i trwa do dziś. Era kenozoiczna bywa czasem określana mianem ery ssaków, owadów lub ery roślin kwiatowych, bowiem te grupy przeszły w niej równie intensywny rozwój ewolucyjny.
Czy wiesz że...? beta Prekambr – nieformalna jednostka geochronologiczna w dziejach Ziemi, obejmująca przedział czasu od powstania Ziemi do początku okresu kambryjskiego, czyli interwał wiekowy od 4,6 mld lat do 542 mln lat temu. Prekambrowi odpowiadają wiekowo dwie formalne jednostki stratygraficzne, eony: archaik, proterozoik oraz starszy od archaiku hadeik uznawany kiedyś za eon, obecnie raczej za jednostkę nieformalną. Prekambr obejmuje blisko 85% dziejów Ziemi. Pomimo, że jest jednostką nieformalną, to powszechnie jest stosowany w fachowej literaturze, występuje też w oficjalnej tabeli stratygraficznej, jako nieskategoryzowana jednostka powyżej eonów. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
