Georg Wilhelm Pabst - Polski Serwis Naukowy

Georg Wilhelm Pabst i aktor Albert Préjean podczas zdjęć do filmu L'Opéra de quat'sous (1931)

Georg Wilhelm Pabst znany też jako G. W. Pabst (ur. 25 sierpnia 1885 w Raudnitz, zm. 29 maja 1967 w Wiedniu) – austriacki reżyser filmowy i scenarzysta. Związany z ruchem artystycznym Nowej Rzeczowości (Neue Sachlichkeit).

Karl Abraham (ur. 3 maja 1877 w Bremie, zm. 25 grudnia 1925 w Berlinie) – niemiecki lekarz neurolog i psychiatra, psychoanalityk, twórca Berlińskiego Instytutu Psychoanalitycznego, przewodniczący Międzynarodowego Stowarzyszenia Psychoanalitycznego w latach 1914–1918 i 1925.
Asta Nielsen (ur. 11 września 1881 w Kopenhadze; zm. 24 maja 1972 w Kopenhadze), duńska aktorka filmowa, gwiazda filmu niemego. Żona duńskiego reżysera Urbana Gada (1879-1947),z którym nakręciła większość filmów. W filmie "Zatracona ulica" zagrała m.in. z Gretą Garbo. Nie przetrwała rozwoju dźwięku. W roku 1945 napisała książkę biograficzną pt. "Niema muza".

Życiorys i kariera

Był synem pracownika kolei Augusta Pabsta (1853–1926) i jego żony Elisabeth (Elli) z domu Noë (1864–1953). Dorastał w Wiedniu, tam uczęszczał do szkoły podstawowej i szkoły realnej. Zamierzał kształcić się na oficera, ale przeszkodziła temu jego wada wzroku (krótkowzroczność). Postanowił więc studiować w wiedeńskim konserwatorium, jak jego siostra Viola (1883–1971). Uczęszczał do niego od 1901 do 1903 roku. Potem był związany z wieloma teatrami, m.in. Kurtheater Baden koło Zurychu, w St. Gallen i w Salzburgu, przez dwa lata podobno grał 161 różnych ról. Następnie pracował w Dortmundzie, Norymberdze i Wiedniu. W 1911 roku odwiedził Nowy Jork i tamtejszy Deutsche Volkstheater, w 1912 zadebiutował w nim jako reżyser teatralny. Gdy rozpoczęła się I wojna światowa, przebywał we Francji i został internowany na cztery lata w obozie pod Brestem.

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.
Greta Garbo, właśc. Greta Lovisa Gustafsson (ur. 18 września 1905 w Sztokholmie, zm. 15 kwietnia 1990 w Nowym Jorku) – szwedzka aktorka. Czterokrotnie nominowana do Oscara. Ma na swoim koncie 27 ról w filmach fabularnych.

W 1921 dzięki niemieckiemu reżyserowi Carlowi Froelichowi Pabst otrzymał pracę w przemyśle filmowym. Froelicha poznał w Wiedniu, gdzie ten robił zdjęcia do filmu przygodowego Im Banne der Kralle (w którym Pabst dostał małą rolę). Był też akcjonariuszem firmy producenckiej Froelich-Film GmbH. W październiku 1921 był asystentem reżysera kręconego w Austrii filmu Der Taugenichts. Pod koniec 1922 roku wytwórnia Froelicha wyprodukowała reżyserski debiut Pabsta, filmowany w Berlinie Skarb (Der Schatz).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Dziennik upadłej dziewczyny (org. Tagebuch einer verlorenen) – film niemy z 1929 produkcji niemieckiej w reżyserii Georga Wilhelma Pabsta. Film powstał na podstawie powieści Margarete Böhme. Należał do tzw. Straβenfilme ("filmów ulicznych").

Duża część filmów Pabsta dotyczyła pozycji kobiety w niemieckim społeczeństwie; tematykę tą podejmowały Zatracona ulica (Die freudlose Gasse, 1925) z Gretą Garbo i Astą Nielsen, Tajemnice duszy (Geheimnisse einer Seele, 1926) z Lili Damitą, Miłość Joanny Ney (Die Liebe der Jeanne Ney, 1927) z Brigitte Helm, Puszka Pandory (Die Büchse der Pandora, 1928) i Dziennik upadłej dziewczyny (Tagebuch einer Verlorenen, 1929) z Louise Brooks. Był współreżyserem (z Arnoldem Fanckiem) filmu Białe Piekło na Piz Palü (Die weiße Hölle vom Piz Palü, 1929), w którym wystąpiła Leni Riefenstahl. Tajemnice duszy uważane są za jeden z pierwszych filmów udanie wprowadzających do filmu teorię psychoanalizy – współautorami scenariusza byli psychoanalitycy Hanns Sachs i Karl Abraham.

Berta Helene Amalie "Leni" Riefenstahl (ur. 22 sierpnia 1902 w Berlinie, zm. 8 września 2003 w Pöcking) – niemiecka reżyserka filmowa znana z nowatorskiej estetyki. Jej osoba i twórczość budziła często kontrowersje z powodu filmów propagandowych, jakie nakręciła w okresie hitleryzmu.
Hanns Sachs (ur. 10 stycznia 1881 w Wiedniu, zm. 10 stycznia 1947 w Bostonie) – austriacki psychoanalityk, prawnik, jeden z pierwszych współpracowników Freuda. Od 1912 razem z Ottonem Rankiem wydawał czasopismo "Imago – Zeitschrift für die Anwendung der Psychoanalyse auf die Geisteswissenschaften".

Na polu filmu dźwiękowego zadebiutował obrazem Westfront 1918 (1930), kolejnymi były Opera za trzy grosze (1931) i Braterstwo (Kameradschaft, 1931). W 1932 Pabst wyreżyserował w Afryce Północnej ekranizację powieści Pierre Benoita L'Atlantide w 1932, w trzech wersjach językowych – niemieckiej, angielskiej i francuskiej (Die Herrin von Atlantis, The Mistress of Atlantis i L'Atlantide). W 1933 jego film Don Kichot również wszedł na ekrany w trzech wersjach językowych.

Udar mózgu (dawniej także apopleksja, z gr. ἀποπληξία = "paraliż"; łac. apoplexia cerebri, insultus cerebri, ang. cerebro-vascular accident, CVA) – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.
Opera za trzy grosze (Die Dreigroschenoper) – filmowa adaptacja powieści Bertolta Brechta z muzyką i songami Kurta Weilla. Ironiczna wizja Londynu z czasów wiktoriańskich.

W 1931 został przewodniczącym organizacji zrzeszającej niemieckich filmowców, Dachorganisation der Filmschaffenden Deutschlands e.V. (DACHO).

W 1933 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie zrealizował film A Modern Hero (1934), a potem do Francji, gdzie powstał obraz Mademoiselle Docteur (1936). W 1938 miał zamiar emigrować do Stanów, wyjechał do Austrii pożegnać się z rodziną i tam zastał go wybuch II wojny światowe. W nazistowskich Niemczech powstały dwa jego filmy, nakręcone dla Bavaria Film: Komedianci (Komödianten, 1941) i Paracelsus (1943).

Neue Deutsche Biographie – wielotomowe kompendium biograficzne w języku niemieckim, wydawane przez komisję historyczną Bawarskiej Akademii Nauk. Stanowi kontynuację Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Pierwszy tom, zawierający hasła od "Aachen" do "Behaim", został wydany w 1953 roku. Ostatnia jak dotąd część ukazała się w 2007 i zawiera hasła od "Schwarz" do "Stader". Dwadzieścia trzy opublikowane tomy zawierają ponad 21000 biogramów. Planowanych jest jeszcze 3500 dalszych haseł w pięciu tomach wydawanych do 2017 roku.
Krótkowzroczność (miopia, z gr. → myopia) jest jedną z najczęściej spotykanych wad refrakcyjnych wzroku polegającą na tym, że tor optyczny oka nieprawidłowo skupia promienie świetlne. Promienie równoległe, które w akomodującym oku miarowym ogniskowane są na siatkówce, w nieakomodującym oku krótkowzrocznym ogniskowane są przed siatkówką.

W 1953 we Włoszech wyreżyserował cztery opery: Moc przeznaczenia dla Maggio Musicale Fiorentino, Aidę z Marią Callas w roli tytułowej dla Arena di Verona Festival, a także Trubadura i raz jeszcze Moc przeznaczenia.

W 1948 roku wyreżyserował film Proces, nominowany do złotego medalu na MFF w Wenecji.

W 1957 rozpoznano u niego cukrzycę, potem chorobę Parkinsona. Krótko po ukończeniu filmu Durch die Wälder, durch die Auen miał udar mózgu i zmarł. Pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu (kwatera 32 C, grób 31). W 1968 na jego cześć nazwano ulicę w dzielnicy Wiednia Favoriten (Georg-Wilhelm-Pabst-Gasse).

Arnold Fanck (ur. 6 marca 1889 we Frankenthal, zm. 28 września 1974 we Freiburgu Bryzgowijskim) - niemiecki reżyser, scenarzysta i producent. Jeden z pierwszych twórców niemieckiego filmu górskiego.
Moc przeznaczenia (La forza del destino) opera Giuseppe Verdiego z 1862. Autorem libretta jest Francesco Maria Piave, który oparł je na sztuce Angela de Saavedry księcia Rivas pt. Don Alvaro.

Był żonaty z Gertrudą Hennings (1924), mieli dwóch synów, Petera (1924–1992) i Michaela (ur. 1941). Peter Pabst po II wojnie światowej współpracował z ojcem jako asystent reżysera, potem został redaktorem w Bayrischer Rundfunk. Dalszym krewnym G.W. Pabsta jest Václav Havel.

G.W. Pabst i jego film Białe Piekło na Piz Palü są kilkakrotnie wspominani w filmie Quentina Tarantino Bękarty wojny.

Quentin Jerome Tarantino (ur. 27 marca 1963 r. w Knoxville w stanie Tennessee w USA), amerykański reżyser, scenarzysta, producent i aktor filmowy. Uważany za jednego z najwybitniejszych twórców kina postmodernistycznego.
Maria Callas, wł. Cecilia Sophia Anna Maria Kalogeropoulou, primo voto Meneghini (ur. 2 grudnia 1923 w Nowym Jorku, zm. 16 września 1977 w Paryżu) - grecka śpiewaczka operowa (sopran) o międzynarodowej sławie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)