George Armstrong Custer (ur. 5 grudnia 1839 w New Rumley w Ohio, USA, zm. 25 czerwca 1876 w bitwie nad Little Bighorn, Montana) – dowódca amerykański, podpułkownik armii stałej, generał brygady ochotników, absolwent akademii wojskowej West Point.

Życiorys

Był najstarszym z piątki dzieci farmera i kowala Henry’ego Emanuela Custera i Marii Ward Kirkpatrick – miał 3 braci i siostrę. Jego prapradziadek, Niemiec Arnold Kuster osiedlił się w Ameryce pod koniec XVII wieku. Matka Custera była potomkinią angielskich imigrantów z hrabstwa Durham.

W 1861 ukończył West Point. W czasie wojny secesyjnej był dowódcą jednej z brygad kawalerii wojsk Północy (Armii Potomacu). W wieku 23 lat mianowany do stopnia tymczasowego generała brygady ochotników.

W czasie wojny cieszył się ogromną popularnością na Północy, szczególnie wśród płci pięknej, która nazywała go pieszczotliwie „boy-general”. Był też jednym z niewielu dowódców kawalerii Północy, który potrafił wygrywać bitwy w polu. Po zakończeniu wojny wrócił do stopnia kapitana armii stałej (mimo wniosku przełożonych nie uzyskał generalskiego awansu w Regular Army), potem służył w randze podpułkownika, jako dowódca 7. Pułku Kawalerii na preriach Zachodu.

9 lutego 1864 ożenił się z Elizabeth Clift Bacon; nie mieli dzieci.

27 listopada 1868 Custer, jako porucznik, obok gen. Philipa Sheridana brał udział w masakrze nad Washita River, w czasie której zamordowano ok. 100 Czejenów.

Zginął w 1876 w bitwie z Dakotami, dowodzonymi przez Siedzącego Byka i Szalonego Konia, nad brzegami rzeki Little Bighorn.

Gdy do Waszyngtonu doszła wieść o jego śmierci w bitwie z powszechnie pogardzanymi Indianami, zrzucono nań całą winę za klęskę i śmierć żołnierzy, ale jednocześnie postanowiono wykorzystać śmierć popularnego oficera i wszystkich jego podkomendnych dla dokonania „ostatecznego rozwiązania” kwestii Indian.

Kontrowersje

Już po śmierci zyskał złą sławę jako „bezlitosny i nienawistny wróg Indian, nie znający żadnych granic okrucieństwa”, co też nie do końca było prawdą. Jego podwładni – oficerowie – uskarżali się, że wolał towarzystwo swoich indiańskich zwiadowców niż ich własne. Był bez wątpienia uważany za hulakę i postrzeleńca. Podobno często upijał się do nieprzytomności i podejmował niezbyt zrozumiałe, kontrowersyjne decyzje. Częściej niż w mundurze widywano go w żółtawej skórzanej kurtce z frędzlami, skąd kolejne przezwisko – „Cavalier in Buckskin”. Wsławił się polowaniami na bizony oraz przyjaźnią z Buffalo Billem i rosyjskim następcą tronu.

Od nazwiska generała Custera pochodzą między innymi nazwy sześciu hrabstw w Stanach Zjednoczonych oraz parku stanowego Custer w Dakocie Południowej.

Linki zewnętrzne

Bibliografia

Przypisy