George Szell - Polski Serwis Naukowy

George Szell (5 stycznia 1954)

George Szell, właśc. György Széll (ur. 7 czerwca 1897 w Budapeszcie, zm. 30 lipca 1970 w Cleveland) – amerykański dyrygent, kompozytor i pianista pochodzenia węgierskiego.

Życiorys

W wieku 11 lat wystąpił po raz pierwszy jako pianista. Studiował w Wiedniu kompozycję i teorię muzyki.

W wieku 17 lat dyrygował własnym utworem w wykonaniu Filharmoników Berlińskich. Richard Strauss zatrudnił go jako korepetytora w berlińskiej Staatsoper Unter den Linden w latach 1914–1917.

Antal Doráti [ˈɒntɒl ˈdoraːti] (ur. 9 kwietnia 1906 w Budapeszcie, zm. 13 listopada 1988 w Gerzensee, Szwajcaria) – węgiersko-amerykański dyrygent i kompozytor.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Szell został następcą Ottona Klemperera jako główny dyrygent Filharmonii w Strasburgu. Następnie działał w Pradze, Darmstadcie i Düsseldorfie. W latach 1924–1929 był pierwszym dyrygentem opery berlińskiej Unter den Linden, kierując jednocześnie berlińską orkiestrą radiową. Dokonywał też nagrań z Filharmonikami Wiedeńskimi. W latach 1936–1939 kierował Scottish National Orchestra.

Metropolitan Opera – teatr operowy w Nowym Jorku, pierwotnie (od powstania do 1966 roku) znajdujący się w gmachu przy Broadwayu, pomiędzy Trzydziestą Dziewiątą a Czterdziestą ulicą.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1940 zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. Dyrygował Filharmonią Nowojorską, w latach 1942–1946 współpracował z Metropolitan Opera, a w latach 1943–1956 z New York Philharmonics. W 1946 został naczelnym dyrygentem Cleveland Orchestra.

Po II wojnie światowej występował często na Festiwalu w Salzburgu, gdzie dyrygował też prawykonaniami utworów Rolfa Liebermanna i Wernera Egka.

Krytycy zaliczali George'a Szella do „hungarian connection” – węgierskich muzyków, którzy obok Georga Soltiego, Eugene'a Ormandyego, Antala Dorátiego i Fritza Reinera od połowy XX wieku doprowadzili amerykańskie orkiestry symfoniczne do doskonałości.

Wiener Philharmoniker (Filharmonicy Wiedeńscy) – najważniejsza orkiestra w Austrii i jedna spośród bardziej znaczących na świecie. W rankingu prestiżowego, brytyjskiego miesięcznika Gramophone Filharmonicy Wiedeńscy uzyskali miano jednej z pięciu najlepszych orkiestr świata, obok takich zespołów, jak: Berliner Philharmoniker, Londyńska Orkiestra Symfoniczna, Royal Concertgebouw Orchestra z Amsterdamu czy Chicagowska Orkiestra Symfoniczna.

Eugene Ormandy (ur. 18 listopada 1899 w Budapeszcie, zm. 12 marca 1985 w Filadelfii, USA), właściwie Jenő Blau, – dyrygent amerykański pochodzenia węgierskiego.

Linki zewnętrzne

Dyskografia George'a Szella

Fotografie George'a Szella