George Weinberg - Polski Serwis Naukowy

George Weinberg (ur. w 1935 r. w Nowym Jorku) – amerykański psycholog i gejowski aktywista. Wprowadził do psychologii określenie homofobia. Jego zainteresowania naukowe obejmują problemy psychologii społecznej i seksuologii, głównie związane ze społecznym postrzeganiem homoseksualizmu oraz analizą stereotypów i uprzedzeń względem mniejszości seksualnych.

Libido, popęd (pociąg) seksualny (płciowy) (z łac. żądza) - psychiczna reprezentacja pobudzenia pochodzącego z wnętrza organizmu mająca na celu zaspokojenie potrzeb seksualnych. Stanowi ona czynniki motywacyjne, uwarunkowane biologiczną strukturą organizmu, powodujące formy zachowania, których celem jest zaspokojenie potrzeb. Według Hansa Giesego popęd seksualny to wybiórczy stan gotowości na przyjęcie partnera w zakresie jego płciowości.

Homofobia (z greki ὁμόιος homoios = taki sam, równy i "fobia" z gr. φόβος phóbos = strach) – postawa społeczna charakteryzująca się uprzedzeniem, nienawiścią i wrogością wobec przedstawicieli mniejszości seksualnych, dyskryminowaniem ich. Niektórzy łączą też pojęcie heteroseksizmu i heteronormatywności z postawą homofobiczną.

Wczesne badania seksuologiczne

Weinberg rozpoczął badania naukowe dotyczące mniejszościowych orientacji seksualnych we wczesnych latach sześćdziesiątych, kiedy mainstream psychologii klasyfikował jeszcze homoseksualizm jako zaburzenie psychiczne. Efekty jego badań, kwestionujące zasadność patologizacji homoseksualizmu spotkały się z ostrą krytyką, ze względu na - jak twierdzą badacze - brak klimatu intelektualnego gwarantującego obiektywizm naukowy. Zdaniem niektórych uczonych, wielu psychologów nie zgadzało się na postulaty emancypacji mniejszości seksualnych ze względu na własne, wypierane tendencje homoseksualne. Innym czynnikiem negatywnie wpływającym na rozwój badań i ich obiektywizm były wpływy polityczne i ideologiczno-religijne, z którymi naukowcy musieli się nieustannie zmagać.

Zaburzenia psychiczne - utrudnienia funkcjonowania społecznego lub psychicznego jednostki, noszące znamiona cierpienia, zlokalizowane wokół objawu osiowego. Posiadają określoną dynamikę, etiologię, patogenezę, symptomatykę.

Terapia konwersyjna, terapia reparatywna (ang. reparative therapy) – określenie techniki mającej, według zwolenników, zmieniać orientację psychoseksualną z homoseksualnej lub biseksualnej na heteroseksualną.

Jako jeden z pierwszych psychologów, jeszcze w latach sześćdziesiątych, głosił konieczność zerwania z dotychczasowym postrzeganiem homoseksualizmu w kategoriach patologii. Krytykował nie tylko samą ideę patologizacji tego zjawiska, ale także okrutne i nieludzkie jego zdaniem sposoby "leczenia" homoseksualistów za pomocą terapii elektrowstrząsowej lub niszczenia ich seksualności za pomocą leków redukujących libido. Domagał się także emancypacji przedstawicieli mniejszości seksualnych nie tylko na polu psychologicznym ale także społecznym.

Sandra Ruth Lipsitz Bem (ur. 22 czerwca 1944 r.) – amerykańska psycholog znana z publikacji poświęconych kulturowej tożsamości płciowej. Jest pionierem w badaniach nad androgynią, wprowadzając to pojęcie do psychologii. Jest także autorem kwestionariusza ról płciowych, badającego stopień w jakim jednostka utożsamia się z tradycyjnie pojmowanymi rolami płciowymi. Obecnie wykłada na Uniwersytecie Cornella.

Ameryka – część Ziemi położona na półkuli zachodniej, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15,5 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.

Społeczne skutki badań

Wprowadzenie do dyskursu naukowego określenia homofobia stało się kamieniem milowym na drodze ku depatologizacji mniejszościowych orientacji seksualnych. Jak twierdzi badaczka Sandra Bem, wkład Weinberga oraz innych psychologów o podobnych zapatrywaniach sprawił, że role odwróciły się i dotychczasowi konserwatywni "agresorzy" przeszli do defensywy. Homoseksualizm, który dotychczas uważany był za zaburzenie ustąpił miejsca homofobii, będącej egzemplifikacją zaburzeń lękowych. Jak głosi Weinberg nigdy nie nazwałbym swojego pacjenta zdrowym psychicznie, jeżeli przejawia on homofobiczne uprzedzenia".

Psychologia społeczna – dziedzina nauki z pogranicza psychologii i socjologii badająca w jaki sposób obecność innych ludzi i ich działania wpływają na psychikę jednostki. Innymi słowy jest to nauka badająca procesy psychiczne i zachowanie się ludzi znajdujących się w sytuacjach społecznych – takich, w których występują inni ludzie. Jest to stosunkowo młoda gałąź psychologii, która wyodrębniła się dopiero pod koniec lat trzydziestych XX wieku wraz z rozwojem metod eksperymentalnych Kurta Lewina i jego uczniów.

Seksualność jest wrodzoną, naturalną funkcją organizmu ludzkiego i jednym z zasadniczych czynników motywujących do podejmowania więzi i kontaktów interpersonalnych, mającym wymiar biologiczny, psychiczny, społeczno-kulturowy i hedonistyczny. Seksualny potencjał fizjologiczny człowieka ulega kształtowaniu przez doświadczenia życiowe.

Osobny artykuł: Homofobia.

Reakcje środowiska naukowego

Tak radykalna zmiana postaw względem homoseksualizmu wywołała początkowo szok i niedowierzanie wśród przedstawicieli środowiska psychologicznego. Jednocześnie dała ona asumpt do poszerzenia kręgu badań innych psychologów, którzy dotychczas bezkrytycznie przyjmowali za pewnik negatywne opinie o homoseksualizmie. Postulat jego depatologizacji zyskiwał coraz większą ilość zwolenników, co skutkowało usunięciem go z listy psychologicznych problemów zdrowotnych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego DSM. Do dziś jednak istnieją psychologowie, którzy nie zgadają się z decyzją środowiska i nadal uważają, że homoseksualizm jest zaburzeniem psychicznym. Próby redukcji homoseksualizmu, choć nadal znajdują zwolenników, pozostają poza rekomendacją mainstreamu psychologii.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Seksuologia – dziedzina zajmująca się szeroko pojętą seksualnością człowieka: potrzebami seksualnymi (także ich zaburzeniami lub brakiem), prawidłowym życiem seksualnym człowieka zarówno w sferze ciała, jak i ducha, odczuwanymi uczuciami, relacjami z innymi ludźmi, a także resztą otaczającego świata. W sferze seksuologii mieszczą się wszelkie aspekty płciowości człowieka. Dziedziny wiedzy, których jest częścią to antropologia, medycyna, psychologia, socjologia.

Osobny artykuł: Terapia konwersyjna.

Publikacje

The Action Approach, New York: St. Martin's Press, 1969

The Heart of Psychotherapy: A Journey into the Mind and Office of a Therapist at Work, New York: St. Martin's Press, 1984, rwiederaufgelegt 1996

Invisible Masters: Compulsions and the Fear that Drives Them, New York: Grove/Atlantic Press, 1993

Nearer to the Heart's Desire, New York. Grove/Atlantic Press, 1992

Numberland, New York: St. Martin's Press, 1987

The Pliant Animal: Understanding the Greatest Human Asset, New York: St. Martin's Press, 1981

Self Creation, New York: St. Martin's Press, 1978

Shakespeare in Love, New York: St. Martin's Press, 1991

Zobacz też

homoseksualizm a kontekst kulturowy

Przypisy

Rebecca Leo: Gay or striaght: should students be allowed to express themselves? (ang.). My High School Journalism, 2008–10–14. [dostęp 2012–01–21].

Źródła

Vern L. Bullough: Before Stonewall: Activists for Gay and Lesbian Rights in Historical Context

Sandra Bem: Męskość, kobiecość. O różnicach wynikających z płci. GWP, 2000, ISBN 83-87957-12-7.

Linki zewnętrzne

Wywiad z G. Weinbergiem