Georges de La Tour - Polski Serwis Naukowy

Nowo narodzony, ok. 1644-1649, Musée des Beaux Arts, Rennes

Georges de La Tour (ur. przed 14 marca 1593 w Vic-sur-Seille, zm. 30 stycznia 1652 w Lunéville) – malarz francuski okresu baroku.

Przez długi czas zapomniany, został ponownie odkryty na początku XX wieku. Znany jest przede wszystkim z obrazów nocnych, takich jak Maria Magdalena, Nowo narodzony, Hiob czy Święty Sebastian, utrzymanych w charakterystycznej kolorystyce i oświetlanych jedynie światłem świecy. Tworzył także sceny dzienne, z żebrakami, starcami i scenami gry w karty.

Grenoble (oksyt. Grenòble, Granòble; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; franko-prow. Grenoblo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Isère.
Lwowska Galeria Sztuki, do 1998 Lwowska Galeria Obrazów – jedno z największych muzeów we Lwowie, posiadające ok. 50 tys. eksponatów. Powstało na bazie przedwojennej miejskiej galerii obrazów oraz włączonych w okresie okupacji radzieckiej Lwowa innych galerii i zbiorów kościelnych i prywatnych, które do wybuchu II wojny światowej znajdowały się w jurysdykcji państwa Polskiego.

O jego życiu wiadomo niewiele. Kwestia edukacji pozostaje niewyjaśniona, podobnie jak ewentualna podróż do Włoch lub Holandii. Mieszkał w Lotaryngii wraz z liczną rodziną, zmarł podczas epidemii.

Biografia

Św. Jakub Młodszy z cyklu 12 apostołów, Musée Toulouse Lautrec, Albi

Lirnik lub Kobziarz, Musée des Beaux-Arts, Nantes

Oszust z asem karo, Luwr

Maria Magdalena Pokutująca, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork

Maria Magdalena zw. Terff, ok. 1640-1646, Luwr

Anioł ukazujący się św. Józefowi, Musée des Beaux-Arts w Nantes

Pokłon pasterzy, ok. 1644, Luwr, Paryż

Hiob lub Hiob wyszydzany przez żonę, Musée Départemental des Vosges, Épinal

O życiu prywatnym artysty wiadomo niewiele, podobnie jest z jego wykształceniem. Był synem piekarza Jeana de La Toura i Sybille (Isabelle) Melian, córki i siostry piekarzy. Jego rodzice należeli do warstwy rzemieślników i drobnych właścicieli. Georges miał starszego brata Jacoba oraz młodsze rodzeństwo. Brak jest informacji o jego dzieciństwie i wczesnej młodości, w tym także o edukacji. Być może najpierw uczył się w rodzinnym Vic, w którym w 1611 roku malarz nazwiskiem Dogoz miał jakiegoś ucznia. Nie wiadomo jednak, czy on albo inny malarz działał w Vic przed ta datą, gdy Georges musiał zacząć swoją naukę (a o zawodzie i miejscu nauki decydowano zazwyczaj w wieku 12-13 lat). Może więc uczył się w pobliskim Nantes, gdzie działali m.in. Jacques Bellange i Claude Israël.

Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych Paryża, położony jest przy prawym brzegu Sekwany w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.
Michelangelo Merisi da Caravaggio (ur. 29 września 1571, zm. 18 lipca 1610) – włoski malarz działający w latach 1593–1610 w Rzymie, Neapolu, na Malcie i Sycylii. Był reformatorem malarstwa europejskiego na przełomie XVI i XVII wieku. W swoich obrazach wyrzekł się piękna ludzkiego ciała, idealizowanego przez malarzy renesansowych. W celu ukazania realizmu wprowadził do swych dzieł ostry światłocień. Malowidła Caravaggia cechuje połączenie fizycznej formy i psychologicznej treści. Jego styl stał się wzorem dla malarzy epoki baroku. Caravaggio był zapomniany w wiekach XVIII i XIX, został na nowo odkryty dopiero w XX stuleciu. Obecnie jest uznawany za pierwszego wielkiego artystę barokowego.

Około 1610 roku pierwszy etap edukacji powinien był mieć za sobą. Jeśli zatem wyjechał do Włoch, Paryża czy Holandii, jak przypuszcza część badaczy, to musiało to mieć miejsce między 1610 a 1616 rokiem. Z 1616 roku pochodzi bowiem wzmianka, z której wynika, że malarz był wówczas w Vic. Od 1616 roku w źródłach pojawia się często – nieobecność wzmianek z wcześniejszego okresu mogła być spowodowana właśnie owym wyjazdem, po którym wrócił do kraju, kończąc swoja edukację. Malarze lotaryńscy z tego samego pokolenia, co La Tour, niemal bez wyjątku odbywali zagraniczne podróże. Byłoby więc szczególnym odstępstwem od przyjętego zwyczaju, gdyby La Tour tego nie zrobił. Część badaczy sugeruje, że faktycznie odbył podróż do Włoch, inni przypuszczają, że styl Caravaggia, którego wpływ widać w jego dziełach, mógł poznać za pośrednictwem twórczości holenderskich caravaggionistów, np. Hendricka Terbrugghena.

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.
Diego Velázquez, właśc. Diego Rodriguez de Silva y Velázquez (ur. 6 czerwca 1599 w Sewilli, zm. 6 sierpnia 1660 w Madrycie) - malarz hiszpański epoki baroku, portrecista.

W 1617 młody malarz ożenił się z Dianą Le Nerf (ur. 1591), córką urzędnika książęcego, miejscowego bogacza. W 1619 urodził się ich pierwszy syn Philippe; nazwiska jego rodziców chrzestnych wskazują, że La Tour zaczął się obracać w środowisku najzacniejszych mieszkańców. Rok później rodzina przeniosła się do Lunéville, rodzinnego miasta Diany, gdzie La Tour przyjął ucznia. Zapiski z kolejnych lat podają nazwiska jego kolejnych uczniów. W 1619 na świat przyszedł ich syn, Philippe, a w 1921 drugi syn - Étienne, który tak jak ojciec został malarzem. Do 1636 roku urodziło się jeszcze ośmioro dzieci La Tourów, łącznie dziesięcioro – pięciu synów i pięć córek, z których malarza przeżył najprawdopodobniej tylko wspomniany już syn Étienne i dwie córki.

Nantes (bret. Naoned) – miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą (w regionie Kraj Loary, w departamencie Loara Atlantycka), historyczna stolica Bretanii.
Albi – miejscowość i gmina we Francji, na północny wschód od Tuluzy, w regionie Midi-Pyrénées, w departamencie Tarn. Ośrodek administracyjny departamentu Tarn. W 2010 roku miasto wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

W latach 1623-24 dwa obrazy La Tour kupił książę Lotaryngii. W 1631 Lotaryngia stała się miejscem walk wojny trzydziestoletniej, podczas której znacząco ucierpiała. W 1636 Lunéville nawiedziła epidemia dżumy. Na temat tego okresu działalności artysty wiadomo niewiele; wzmianki w dokumentach z tego czasu są nieliczne (być może opuścił miasto). Jedna z hipotez głosi, że La Tour wyjechał wówczas do Paryża, gdyż począwszy od 1639 r. posługiwał się tytułem peintre ordinaire du roi (malarz królewski), który mógł zdobyć właśnie w trakcie pobytu w Paryżu. Bez wątpienia w Lunéville był w 1643 r., co poświadczają źródła. Okres kolejnych dziesięciu lat to dla malarza czas prosperity i powodzenia; La Tour jest zamożny i poważany, wykonuje kilka obrazów dla gubernatora Lotaryngii.

Hendrick Jansz ter Brugghen lub Terbugghen (ur. 1588 w Deventer lub Hadze, zm. 1 listopada 1629 w Utrechcie) – holenderski malarz okresu baroku, pierwszy caravaggionista utrechcki.
Narodowa Galeria Sztuki w Waszyngtonie (ang. National Gallery of Art) – galeria sztuki w Waszyngtonie, założona w 1937 przez Kongres Stanów Zjednoczonych.

15 stycznia, zapewne podczas epidemii, zmarła żona artysty, a 30 stycznia 1652 roku i on sam.

Po śmierci

Po śmierci powoli popadał w zapomnienie. Jego nazwisko pojawiało się w inwentarzach i pojedynczych wzmiankach, w tym u Dom Calmeta w Bibliothèque lorraine, ou histoire des hommes illustres qui ont fleuri en Lorraine (1751), którego krótka notka ocaliła La Toura od zupełnego zapomnienia. Wymieniony został tam jako Claude La Tour. Informacje Dom Calmeta w zasadzie bez zmian powtarzali liczni autorzy XVIII i XIX-wieczni. Stopniowe odkrywanie jego twórczości rozpoczęło się w 2. połowie XIX wieku, m.in. w związku z rozwojem muzealnictwa i opracowywaniem muzealnych zbiorów. Zanim rozpoczęły się ściśle naukowe badania, o dziełach La Toura pisali m.in. Stendhal, który w 1837 roku odwiedził Muzeum w Nantes i opisał Lirnika, przypisując go Murillowi lub Velázquezowi oraz Hippolyte Taine, który w Carnet de Voyage. Notes sur la province, 1863-1865 zamieścił opis Nowo narodzonego, atrybuowanego wówczas braciom Le Nain. W 1863 roku architekt Alexandre Joly napisał artykuł, zbierający dane o malarzu. Joly, nie znając wtedy żadnego obrazu La Toura, napisał: ...pewnego dnia odkryjemy może, na ścinach jakiegoś wiejskiego kościoła, zniszczone płótno tego artysty.... Tak też się stało. Po kilku dalszych wzmiankach o la Tourze, przełomem była publikacja niemieckiego historyka sztuki Hermanna Vossa z 1915 roku, w której autor omówił dwa sygnowane obrazy (Anioł ukazujący sie św. Józefowi i Zaparcie się św. Piotra) i przypisał La Tourowi Nowo narodzonego. W swoim drugim artykule z 1931 roku, Voss atrybuował La Tourowi Oszusta, Lirnika z Nantes i dwa obrazy ze św. Hieronimem.

Los Angeles – najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Kalifornia, a zarazem drugie pod względem liczby mieszkańców miasto w Stanach Zjednoczonych, za Nowym Jorkiem. Los Angeles zajmuje powierzchnię 1 302 km² i położone jest w regionie Kalifornii Południowej. Miasto stanowi centrum aglomeracji Los Angeles-Long Beach-Santa Ana, którą w 2010 roku zamieszkiwało 12 828 837 osób, czyniąc z tego regionu 2. pod względem populacji obszar metropolitalny Stanów Zjednoczonych i jednocześnie jedną z najludniejszych metropolii świata. Los Angeles jest siedzibą hrabstwa Los Angeles, czyli najbardziej zaludnionego i jednego z najbardziej zróżnicowanych etnicznie hrabstw w Stanach Zjednoczonych. Z kolei obszar samego Los Angeles uznany został za najbardziej zróżnicowane etnicznie amerykańskie miasto. Mieszkańcy Los Angeles często określani są mianem "Angelenos".
Galeria Malarstwa w Berlinie (niem. Gemäldegalerie)– jedno z ważniejszych muzeów sztuki w stolicy Niemiec Berlina, którego zbiory malarstwa należą do największych na świecie. Muzeum to stanowi część Berlińskich Muzeów Państwowych pod opieką Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kultury, poświęcone jest dawnemu malarstwu niemieckiemu i europejskiemu XIII – XIX wieku. Obok Galerii Malarstwa w tym samym gmachu, mieści także Kupferstichkabinett (Gabinet Rycin) oraz Kunstbibliothek (Biblioteka Sztuki). Budynek położony jest na terenie nowoczesnego centrum kultury znanego jako Kulturforum nieopodal Potsdamer Platz w obrębie dzielnicy Tiergarten. Zbiory których rdzeń stanowią dzieła sztuki kolekcjonowane przez pruskich Hohenzollernów w XVIII wieku zawierają obrazy europejskich artystów takich jak Albrecht Dürer, Lucas Cranach, Rafael Santi, Tycjan, Caravaggio, Peter Paul Rubens, Rembrandt czy Johannes Vermeer. Po raz pierwszy zbiory pokazano publiczności w roku 1830, po licznych przenosinach ostatecznie w 1998 otwarto kolekcję malarstwa w obecnej postaci.

Pierwszą wystawą, na której eksponowano jego dzieła, była wystawa w Royal Academy w Londynie w 1932 roku, na której pokazano Oszusta z asem karo i Nowo narodzonego. Jednak szeroka publiczność poznała La Toura przede wszystkim dzięki ekspozycji Peintres de la Réalité w Paryżu w 1934 roku, na której wystawiono już 12 dzieł tego malarza. Pierwsza wystawa monograficzna została zorganizowana w 1972 r. w Orangerie w Paryżu; zaprezentowano na niej niemal wszystkie dzieła wówczas przypisywane malarzowi bądź z nim wiązane. Kolejne lata i prace uczonych (takich jak Jacques Thuillier) przyniosły dalsze atrybucje i pogłębienie wiedzy o twórczości tego artysty. Jego oeuvre wzbogaciło się również za sprawą odkryć nieznanych dzieł, takich jak np. Święty Jan Chrzciciel na pustyni w latach 90. XX wieku. Druga wystawa monograficzna, również gromadząca niemal cały dorobek La Toura, prezentowana była na przełomie 1997 i 1998 r. w Galeries nationales du Grand Palais w Paryżu.

San Francisco – miasto i hrabstwo w stanie Kalifornia w USA, położone na półwyspie otoczonym przez Ocean Spokojny na zachodzie, zatokę San Francisco na wschodzie i cieśninę Golden Gate na północy. Czwarte pod względem liczby ludności miasto w Kalifornii i trzynaste w całym kraju. Ósme miasto w Stanach Zjednoczonych pod względem gęstości zaludnienia. Miasto jest częścią obszaru metropolitalnego San Francisco Bay Area o liczbie ludności ponad 7,2 miliona.
Jacques Thuillier (ur. 18 marca 1928 w Vaucouleurs, zm. 18 października 2011) – francuski historyk sztuki, specjalizujący się w sztuce francuskiej, zwłaszcza XVII wieku.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)