Germain Sommeiller - Polski Serwis Naukowy

Germain Sommeiller

Germain Sommeiller (ur. 15 lutego 1815 r. w Saint-Jeoire-en-Faucigny, dziś we Francji, zm. 11 lipca 1871 r. w tej samej miejscowości) - sabaudzki inżynier, specjalista budowy linii kolejowych, twórca tunelu kolejowego Fréjus pod Masywem Mont Cenis w Alpach – pierwszego wielkiego tunelu w dziejach kolei.

Królestwo Sardynii – państwo historyczne istniejące już od średniowiecza, od 1720 pod rządami dynastii sabaudzkiej, w 1743 połączone z Księstwem Sabaudii-Piemontu.

Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

Studiował na uniwersytecie w Turynie – wówczas stolicy Królestwa Sardynii – gdzie w 1841 r. uzyskał dyplom inżyniera. W 1845 r. otrzymał tytuł Inżyniera Cywilnego w Departamencie Transportu Publicznego Królestwa Sardynii i Piemontu. W latach 1846-1850 pracował, zdobywająć doświadczenie zawodowe, w spółce Cockerill, gdzie poznał piemonckiego inżyniera Sebastiano Grandisa. Sommeiller był asystentem belgijskiego inżyniera Henry’ego-Josepha Mausa, który kierował budową pierwszej linii kolejowej w Italii z Genui do Turynu. W tym czasie zetknął się z ideą budowy linii kolejowej z Piemontu do Sabaudii z tunelem pod Masywem Mont-Cenis, która zawładnęła resztą jego życiowej kariery. W latach 1853-1857 był deputowanym do parlamentu Sabaudii z okręgu wyborczego Taninges. W tym czasie poznał piemonckiego premiera Camillo Benso di Cavoura, wielkiego zwolennika budowy tunelu.

Masyw Mont-Cenis to umowna nazwa fragmentu głównego grzbietu wododziałowego Alp wokół przełęczy Mont-Cenis, na pograniczu Alp Graickich (na północy) i Alp Kotyjskich (na południu). Przez masyw przebiega granica francusko-włoska.

Sardynia (wł. Sardegna) – to skalista wyspa, druga pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym. Wraz z pobliskimi wyspami tworzy region administracyjny we Włoszech.

Sommeiller był również konstruktorem i wynalazcą różnych maszyn i urządzeń, wspomagających prace związane z budową linii kolejowych. W 1853 r. opatentował taran hydrauliczny, a w maju 1855 r. uzyskał zgodę Izby Deputowanych Królestwa Sardynii na wypróbowanie tego urządzenia przy drążeniu tunelu pod Alpami. W sierpniu 1855 r. zapadła decyzja budowy linii kolejowej, łączącej Bardonecchia po stronie Piemontu (włoskiej) i Modane po stronie Sabaudii (francuskiej) wraz z tunelem kolejowym pod przełęczą Fréjus w Masywie Mont-Cenis. Dzięki poparciu Cavoura Sommeiller otrzymał zlecenie wykonania projektu linii i został kierownikiem budowy tunelu, rozpoczętej w 1857 r. Podczas budowy wprowadzał dalsze udoskonalenia techniczne, m. in. zastosował do drążenia otworów strzelniczych w tunelu wielowrzecionowe wiertarki z napędem pneumatycznym własnego pomysłu (1863 r.), do wentylacji tunelu zaprojektował i wykonał wielkie wentylatory odśrodkowe (1866 r.), do prac strzałowych zastosował świeżo wynaleziony dynamit (1867 r.), a do obudowy wyrobiska użył po raz pierwszy prefabrykowanych metalowych szalunków.

Tunel – budowla komunikacyjna w postaci długiego korytarza – podziemna lub podwodna, wykonana metodą odkrywkową lub drążenia, umiejscowiona pod przeszkodą.

Camillo Benso di Cavour (ur. 10 sierpnia 1810 w Turynie, zm. 6 czerwca 1861 tamże), polityk włoski - potomek hrabiowskiej rodziny, przywódca liberałów piemonckich.

Sommeiller był z urodzenia i przekonania sabaudczykiem, jednak w roku 1860, po powstaniu pierwszego państwa włoskiego i przyłączeniu Sabaudii do Francji, wybrał obywatelstwo włoskie. Wkrótce też został wybrany do parlamentu nowego państwa włoskiego z siedzibą w Turynie. Zmarł w pół roku po przekopaniu tunelu, nie doczekawszy się już jego inauguracji, która miała miejsce 17 września 1871 r.

Dynamit – materiał wybuchowy wynaleziony przez Alfreda Nobla (opatentowany w 1867 roku). Początkowo zawierał 75% nitrogliceryny i 25% ziemi okrzemkowej. Wykorzystanie tego ostatniego składnika i wytworzenie dynamitu było właściwie dziełem przypadku - ziemia okrzemkowa zwykle służyła do uszczelniania metalowych naczyń, w których przechowywano alkoholowy roztwór nitrogliceryny. Ziemia okrzemkowa nasycona nitrogliceryną ma ciastowatą konsystencję i można ją rolować w laski bez ryzyka przedwczesnego wybuchu. Nowoczesny dynamit zawiera ok. 10% nitrogliceryny, a pozostałymi składnikami użytymi w jego produkcji mogą być: materiał porowaty (ziemia okrzemkowa lub węglan magnezu), materiał palny (np. mączka drzewna) oraz substancje wybuchowe (nitroceluloza i azotan amonu).

Sabaudia (fr. Savoie) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji, we francuskich Alpach, przy granicy ze Szwajcarią i Włochami. Część regionu administracyjnego Rodan-Alpy (departamenty Sabaudia i Górna Sabaudia).