Germania Königshütte - Polski Serwis Naukowy

Historyczny herb klubu z czasów II wojny światowej

AKS Wyzwolenie Chorzów – górnośląski klub sportowy powstały w 1910 roku w Königshütte (obecny Chorzów) w II Rzeszy Niemieckiej. Jest jednym z najstarszych działających klubów na Śląsku. Znany głównie dzięki sekcjom piłki nożnej i piłki ręcznej, ale także lekkiej atletyce (m.in. Halina Richter-Górecka złota medalistka w sztafecie 100 m Tokio 1964 i brązowa medalistka w sztafecie 100 m Rzym 1960, drużynowe mistrzostwo Polski mężczyzn w 1950 r.) i tenisie ziemnym (Danuta Wieczorek wielokrotna mistrzyni kraju, finalistka Wimbledonu jako juniorka). Jego szczypiorniści (i szczypiornistki) byli 12-krotnymi Mistrzami Polski, a piłkarze Wicemistrzami Polski w 1937 roku i trzykrotnie brązowymi medalistami oraz trzykrotnymi mistrzami Górnego Śląska (1942, 1943 i 1944).

Hipermarket - duży sklep wielkopowierzchniowy, często też ze względu na swoje rozmiary znajdujący się na obrzeżach miasta. Hipermarket w ścisłym tego znaczeniu to sklep (market) o bardzo dużej powierzchni, sprzedający szeroki asortyment towarów codziennego użytku, takich jak żywność, ubrania, kosmetyki, środki czyszczące, produkty FMCG (produkty szybkozbywalne z ang. Fast Moving Consumer Goods). Przyjmuje się że hipermarket ma powierzchnię przekraczającą 2,5 tys m2.
Austriacy - naród pochodzenia germańskiego zamieszkujący głównie Austrię oraz włoski region Trydent-Tyrol Południowy. Ich językiem ojczystym jest język niemiecki - na terenie Austrii występuje kilka dialektów języka niemieckiego, a w powszechnym użyciu jest odrębny wariant tego języka (język niemiecki w Austrii). Austriaków jest ponad 9 mln[potrzebne źródło]. Dominującym wśród nich wyznaniem jest katolicyzm. Współcześnie narodowość utożsamiana jest z obywatelstwem.

Piłka nożna

Początki

AKS Chorzów powstał 22 sierpnia 1910 jako Verein für Rasenspiele Königshütte (Königshütte to Królewska Huta – część dzisiejszego Chorzowa).

Pierwsze swoje mecze drużyna VfR rozgrywała na boisku popularnie nazywanym "Na Pniokach", położonym między ulicami Karola Miarki i Janasa wśród ogródków działkowych, prawdziwą piłką ze skóry sprowadzoną przez Austriaka włoskiego pochodzenia – Kurta Pallavicini´ego, byłego członka Männer-Turn-Verein, (Męskiego Klubu Gimnastycznego) Königshütte, który był zarówno założycielem jak i zawodnikiem klubu. Pierwszym lokalem klubowym i szatnią był "Krügel" u Scharla, na rogu ul. Piotra i ul. Ogrodowej. Pierwszym prezesem został wybrany rachmistrz Ganz (Papa Ganz), a pierwszą "jedynastkę" tworzyli: Zimmer w bramce, Rippel i Scholz (Baumeister) w obronie, Böhm (Zeski), Rambau, i Murlowski w pomocy, oraz Fränkel, Pander, Lindel, Pallavicini i Glombitza w ataku. Od początku zawodnicy zdobywali wiele pucharów i dyplomów.

Klasa okręgowa (lub liga okręgowa) – w 14 województwach szósta, a w 2 województwach siódma w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Polsce. Stanowi pośredni szczebel rozgrywkowy między IV ligą polską (w 14 województwach) lub V ligą polską (w 2 województwach), a klasą A, będąc jednocześnie drugim, bądź trzecim szczeblem regionalnym (VI lub VII poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym i przeznaczone są dla polskich klubów piłkarskich, grających w grupach okręgowych (swym zasięgiem obejmują one kilka leżących obok siebie powiatów danego województwa). Zwycięzcy każdej z grup klasy okręgowej uzyskują awans do IV ligi polskiej, bądź V ligi polskiej, zaś najsłabsze zespoły relegowane są do poszczególnych grup klas A. Zarządzana przez – działające w imieniu Polskiego Związku Piłki Nożnej – Okręgowe Związki Piłki Nożnej.
Sztafeta 4 x 100 m – konkurencja lekkoatletyczna, jeden z dwóch rodzajów biegów sztafetowych rozgrywanych na międzynarodowych zawodach lekkoatletycznych (drugi to sztafeta 4 x 400 m).

Równocześnie z powstaniem sekcji piłki nożnej powstały też sekcje tenisa ziemnego i lekkoatletyczna.

Już w sezonie 1911/12 VfR rozpoczął rozgrywki ligowe w I klasie podokręgu Kattowitz (Katowice), okręgu III (górnośląskiego), a w sezonach 1919/20 i 1921/22 zdobył dwukrotnie pierwsze miejsce w klasie A podokręgu Beuthen (Bytom), okręgu górnośląskiego. W rozgrywkach całego okręgu klub nie wywalczył jednak tytułu mistrza Górnego Śląska.

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) - organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.
Wojewódzki Związek Piłki Nożnej (niem. "Wojewodschaft Fußballverband") - WFV regionalny niemiecki związek piłki nożnej działający w latach 1922–1923 na terenie wschodniego Górnego Śląska, który po zakończeniu I wojny światowej decyzją rady ambasadorów przypadł Polsce.

Lata międzywojenne

Mimo że po plebiscycie na Górnym Śląsku miasto Królewska Huta (75% głosowano za pozostaniem w granicach Niemiec) znalazło się w granicach II Rzeczypospolitej, VfR uczestniczył w rozgrywkach o mistrzostwo Niemiec, a 7 sierpnia 1922 r. stał się wraz z innymi 142 niemieckimi klubami wschodniego Górnego Śląska członkiem-założycielem powstałego w tym dniu w Królewskiej Hucie, niemieckiego Wojewodschaft Fussbalverband (Wojewódzkiego Związku Piłki Nożnej). Dopiero późniejsze porozumienie między tym niemieckim Wojewodschaft Fussbalverband i polskim Górnośląskim Związkiem Okręgowym Piłki Nożnej (GZOPN) oraz Polskim Związkiem Piłki Nożnej (PZPN) doprowadziło do przystąpienia VfR do polskich rozgrywek.

Pogoń Lwów polski klub piłkarski, założony w 1904 r. we Lwowie, działał do 1939 r. Reaktywowany w 2009 we Lwowie, gra w ukraińskich rozgrywkach ligowych. Lwowski Klub Sportowy „Pogoń”, był współzałożycielem Związku Polskiego Piłki Nożnej przy związku austriackim, Polskiego Związku Piłki Nożnej i mistrzostw Polski.
III Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej rozegrano we Francji w czerwcu 1938, w cieniu nadciągającej II wojny światowej. Kilka miesięcy wcześniej, wskutek Anschlussu, przestała istnieć jako państwo Austria. Większość jej zawodników zagrała w reprezentacji Niemiec, która przez to postrzegana była jako jeden z faworytów, jednak zakończyła swój udział w mistrzostwach na powtórzonym meczu pierwszej rundy ze Szwajcarią.

Zmiana nazwy oznaczająca jej spolszczenie na Amatorski Klub Sportowy nastąpiła we wrześniu 1923 roku, początkowo jeszcze jako AKS Królewska Huta i pod taką nazwą klub walczył w czwartej edycji Mistrzostw Polski. Awans do fazy centralnej klub uzyskał dzięki wywalczeniu tytułu mistrza Górnego Śląska. Na tym szczeblu pokonał Wisłę Kraków ale z powodu gry nieuprawnionych zawodników, tzw. optantów, wynik ten został zweryfikowany jako walkower.

Górny Śląsk (, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien, czes. Horní Slezsko, łac. Silesia Superior) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.
AKS Wyzwolenie Chorzów – górnośląski klub sportowy powstały w 1910 roku w Königshütte (obecny Chorzów) w II Rzeszy Niemieckiej. Jest jednym z najstarszych działających klubów na Śląsku. Znany głównie dzięki sekcjom piłki nożnej i piłki ręcznej, ale także lekkiej atletyce (m.in. Halina Richter-Górecka złota medalistka w sztafecie 100 m Tokio 1964 i brązowa medalistka w sztafecie 100 m Rzym 1960, drużynowe mistrzostwo Polski mężczyzn w 1950 r.) i tenisie ziemnym (Danuta Wieczorek wielokrotna mistrzyni kraju, finalistka Wimbledonu jako juniorka). Jego szczypiorniści (i szczypiornistki) byli 12-krotnymi Mistrzami Polski, a piłkarze Wicemistrzami Polski w 1937 roku i trzykrotnie brązowymi medalistami oraz trzykrotnymi mistrzami Górnego Śląska (1942, 1943 i 1944).

Polskie władze (sportowe) dyskryminowały królewskohucki klub, dopatrując się w nim niepolskości, co odbijało się na jego wynikach, które często zostawały wypaczane "odgórnymi" decyzjami PZPN-u, tym bardziej, iż pod względem sportowym AKS reprezentował wysoki poziom. Dowodem tego było chociażby zwycięstwo 18 sierpnia 1924 roku nad mistrzem kontynentu Spartą Praga 4:2. Temu spotkaniu przyglądała się, ogromna jak na owe czasy liczba 7 tysięcy kibiców, a wszystkie bramki dla AKS-u strzelił Mikisz. Sukces ten był zasługą sprowadzonego z Admiry Wiedeń Austriaka Neidlingera, który był pierwszym profesjonalnym trenerem AKS-u.

Śląska I grupa IV ligi - jedna z 18 grup IV ligi, stanowiąca pośredni szczebel rozgrywkowy między III ligą, a klasą okręgową. Stanowi V szczebel w rozgrywkach krajowych.
Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

Od 1927 roku klub występował na nowo wybudowanym, nowoczesnym stadionie mieszczącym się na Górze Redena ("Wyzwolenia"), gdzie gościnnie grała też drużyna Ruchu Wielkie Hajduki. Od 1934 roku, po zmianie nazwy miasta na Chorzów, klub nazywał się AKS Chorzów. W latach 30. władze sanacyjne doprowadzały kluby niemieckie do zadłużeń by móc wprowadzać do nich zarządców komisarycznych. Los taki spotkał też AKS.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.

W 1937 roku Chorzowianie jako beniaminek I ligi wywalczyli wicemistrzostwo Polski, a do mistrzostwa zabrakło im dwóch punktów. Bardzo blisko zdobycia tytułu mistrza Polski piłkarze zielonych koniczynek byli w 1939 r., mimo iż ich rywale w lidze nie przebierali w środkach aby temu zapobiec, m.in. w meczu z Pogonią Lwów aresztowano Wostala za używanie języka niemieckiego, a bramkarzowi Mrugale Michał Matyas wybił kilka zębów. Niestety, z powodu wybuchu wojny rozgrywek nie dokończono. W drużynie tej występowali wielokrotni reprezentanci Polski, Jerzy Wostal i Leonard Piątek.

XVIII Igrzyska Olimpijskie odbyły się w 1964 roku w Tokio (Japonia). Igrzyska w "Kraju kwitnącej wiśni" stały się imprezą łączącą tradycje ze współczesnością (zastosowano m.in. najnowsze techniki pomiarów wyników). Po wykluczeniu przez organizatorów niektórych sportowców z Indonezji oraz Korei Północnej kraje te wycofały swoje reprezentacje. MKOL nie wyraził zgody na występ ekip RPA, co było reakcją na rasistowską (w stosunku do czarnoskórej większości) politykę rządu w Pretorii.
Polonia Bytom (pełna nazwa: Klub Sportowy Polonia Bytom Spółka Akcyjna) – polski klub piłkarski, występujący w rozgrywkach Ekstraklasy. Spotkania w roli gospodarza drużyna rozgrywa na Stadionie imienia Edwarda Szymkowiaka, położonym w pobliżu Śródmieścia.

Okres 1939 – 1945

Po wybuchu II wojny światowej przeprowadzono na Górnym Śląsku delegalizację polskich organizacji sportowych. W efekcie klub powrócił do swej pierwotnej nazwy (VfR), a następnie zmienił ją na F. V Germania Königshütte i pod tą nazwą 29 października 1940 zadebiutował w Gaulidze Schlesien. Już w pierwszym sezonie gry w najwyższej klasie rozgrywkowej zdobył mistrzostwo Śląska (1941). W latach 1942-1944, po zmianie zasięgu terytorialnego i nazwy ligi (od sezonu 1941/1942 Gauliga Oberschlesien) trzykrotnie wywalczył mistrzostwo Górnego Śląska, dzięki czemu brał udział w rozgrywkach o puchar i mistrzostwo Niemiec, m.in. w sezonie 1941/42 odpadł z rozgrywek o mistrzostwo w 1/8 finału, przegrywając z ich późniejszym finalistą First Vienna FC 1894 w Wiedniu 0:1.

Chorzów (niem. Königshütte, od 1922 do 1934 r. Królewska Huta) – miasto w Polsce położone na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), lokalny ośrodek gospodarczy oraz kulturalny. Jest miastem na prawach powiatu.
Pływanie – metoda poruszania się w wodzie wykorzystywana przez człowieka oraz zwierzęta. Jest popularną aktywnością rekreacyjną, szczególnie w krajach o cieplejszym klimacie i naturalnych zbiornikach wodnych. Pływanie jest też dyscypliną sportową.

W tym okresie klub wygrywał rywalizację z najlepszymi drużynami górnośląskimi takimi jak: Vorwärts-Rasensport Gleiwitz (Gliwice), 1. FC Kattowitz (Katowice), SC Preussen Hindenburg (Zabrze), Beuthener SuSV 09 (Bytom), TuS Schwientochlowitz (Świętochłowice), TuS Lipine (Świętochłowice-Lipiny), a także lokalnym rywalem, Bismarckhütter SV 99 (Hajduki Wielkie/Chorzów), lepiej znanym pod nazwą Ruch Chorzów.

Październik – dziesiąty miesiąc w roku, wg używanego w Polsce kalendarza gregoriańskiego, ma 31 dni. Jest najdłuższym miesiącem w roku kalendarzowym, ponieważ wypada wtedy zmiana z czasu letniego na zimowy (jest dłuższy o jedną godzinę od pozostałych 31-dniowych miesięcy). Nazwa miesiąca (wg Brücknera) (dawniej również paździerzec) pochodzi od słowa paździerze oznaczającego "odpadki od lnu lub konopi". Obok tego funkcjonowały również nazwy: paździerzec, paździerzeń, pościernik, a także winnik (por. starogermańska nazwa miesiąca Weinmond).
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W drużynie Germanii grali tacy piłkarze jak: Werner Antoni Janik, Roman Mrugała, Henryk Spodzieja, Leonard Piontek, Pochopień, Teodor Wieczorek i Maksymilian Barański. Wojskowi znajdujący się w zarządzie klubu chronili piłkarzy przed powołaniami do Wehrmachtu. Leonard Piontek – uznawany za najlepszego piłkarza drużyny – powołanie otrzymał dopiero w grudniu 1944. Mistrzostwo Górnego Śląska w 1943 r. piłkarze Germanii zdobyli w składzie: Pochopien I, Piontek, Schatton, Sekulla, Uhlig, Janik, Spodzieja, Wieczorek, Kowollik, Koschny i Urbanski.

Ekstraklasa piłki ręcznej kobiet – najwyższa w hierarchii klasa żeńskich ligowych rozgrywek piłki ręcznej w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy). Jej triumfator zostaje Mistrzem Polski, zaś najsłabsza drużyna relegowana jest do I ligi polskiej. Utworzona w 1956, zaś jej pierwszą edycję przeprowadzono w sezonie 1956/1957. Od samego początku do dziś rywalizacja w jej ramach toczona jest w tzw. wersji duńskiej (czyli odmianie 7-osobowej) na obiektach zamkniętych (halach sportowych). Od premierowej edycji zarządzana przez Związek Piłki Ręcznej w Polsce. W sezonie 2007/2008 występuje w niej 12 drużyn.
I liga polska w piłce nożnej (w latach 1949–2008 II liga polska) – druga w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Polsce. Nazywana zwyczajowo "zapleczem ekstraklasy", stanowi pośredni szczebel rozgrywkowy między Ekstraklasą, a II ligą polską (dawną III ligą polską), będąc jednocześnie drugim szczeblem centralnym (II poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym i przeznaczone są dla 18 polskich klubów piłkarskich. Czołowe drużyny I ligi polskiej uzyskują awans do Ekstraklasy, zaś najsłabsze zespoły relegowane są do II ligi polskiej. Od samego początku do dziś zarządzana przez Polski Związek Piłki Nożnej. Od 2002 do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie spółki akcyjnej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu. W sezonie 2009/2010 przez kilka miesięcy sponsorem tytularnym ligi została szwedzka firma bukmacherska Unibet, jednakże z powodu uchwalenia przez polski rząd ustawy antyhazardowej, współpracę zakończono.

Lata powojenne

Po wojnie klub przez kilka lat utrzymywał się w czołówce polskich drużyn piłkarskich. "Zielone Koniczynki" dwukrotnie uczestniczyły w nieligowych w Mistrzostwach Polski (1946 i 1947). Później grały siedem sezonów w reaktywowanej po wojnie I lidze (1948-1954).

W pierwszych latach powojennych drużyna należała do najlepszych w Polsce. Zdobycie mistrzostwa uniemożliwili jednak arbitrzy i działacze, którzy faworyzowali rywali, wiedząc, że w meczach z AKS-em obiektywizm i neutralność nie były najważniejsze. Powodem tego było "drobnomieszczańskie pochodzenie", utrzymywanie przez sponsorów – "wyzyskiwaczy" i sukcesy klubu w niemieckich rozgrywkach w latach 1940-1944.

Łucznictwo - umiejętność i praktyka posługiwania się łukiem do celnego wystrzeliwania strzał. W sportowym łucznictwie nie można korzystać z celowników optycznych, można natomiast korzystać ze sprzętu optycznego po lub przed oddaniem strzału. Sprzęt ten nie może być jednak częścią łuku.
XIV Igrzyska Olimpijskie odbyły się w 1948 roku w Londynie (Wielka Brytania). Były to pierwsze letnie igrzyska od 1936 roku, po 12 latach przerwy spowodowanej wybuchem II wojny światowej. Nie wystąpiły w nich ekipy Niemiec i Japonii (reprezentacje tych krajów nie zostały zaproszone) oraz ZSRR. Ceremonia otwarcia oraz zawody lekkoatletyczne odbywały się na stadionie Wembley, który mógł pomieścić 85 tysięcy widzów. Na tych igrzyskach po raz ostatni rozdano medale w Olimpijskim Konkursie Sztuki i Literatury, a złoto w dziedzinie muzyki otrzymał Zbigniew Turski.

Już w 1946 "Zielone koniczynki" zwyciężyły w pierwszych powojennych rozgrywkach klasy A, zdobywając tytuł mistrza Górnego Śląska. Tym samym AKS przystąpił do fazy centralnej rozgrywek o pierwszy powojenny tytuł mistrza Polski. Rozpoczęły się jednocześnie problemy z sędziami, działaczami, kibicami a nawet piłkarzami innych drużyn. W pierwszym meczu – z RKU Sosnowiec – goście wtargnęli na murawę stadionu AKS przy stanie 3:0 dla gospodarzy. Mecz przerwano i powtórzono od stanu 1:0. Pod koniec października AKS grał w grupie finałowej z Wartą, w Poznaniu. Siedmiu piłkarzy klubu zostało w trakcie meczu pobitych przez rywali i nieznanych sprawców; Leonard Piontek miał torsje, Henryk Spodzieja stracił zęby a Franciszek Pytel musiał zostać w poznańskim szpitalu, bo obrażenia uniemożliwiały mu powrót. W czasie meczu ucierpieli też Marian Przewięda, Wilhelm Steifert, Erwin Michalski oraz Antoni Andrzejewski. Innym razem, przed spotkaniem z Polonią Bytom agenci Ubecji porwali bramkarza Mrugałę, aby później wypuścić go kilkadziesiąt kilometrów dalej, tak aby nie zdążył już na mecz. Dwukrotne spłonięcie drewnianej trybuny stadionu na Górze Redena wydaje się również nieprzypadkowe tym bardziej, iż nigdy nie zostały wyjaśnione przyczyny jej podpalenia. Jeszcze innym, znamiennym przejawem dyskryminacji była tzw. afera włoska. Dotyczyła ona dwóch młodych piłkarzy, uznawanych za utalentowanych; Henryka Janeckiego i Wincentego Franiela (Fox´a), którzy w czasie służby wojskowej w niemieckim Wehrmachcie dostali się we Włoszech do alianckiej niewoli i występowali tam w profesjonalnym klubie AC Legnano jako amatorzy, otrzymując pomoc startową i diety za mecze. Po powrocie na Górny Śląsk w roku 1947 i wyrażeniu chęci gry w AKS-ie zostali zawieszeni przez PZPN za domniemane "zawodowstwo". Najbardziej kuriozalna "afera" zdarzyła się w roku 1948. Władza ludowa umocniła się już wtedy na tyle, że podjęła jawną wojnę z Kościołem. Klub AKS Chorzów ukarano więc "grzywną za grę w dni powszednie". Mecze bowiem oficjalnie nakazano rozgrywać w niedziele, w nadziei, iż zapełnią się stadiony, a opróżnią świątynie.

Legnano – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mediolan. W 1176 Fryderyk I Barbarossa został pokonany pod Legnano przez miasta Ligi Lombardzkiej.
Reprezentacja Polski w piłce ręcznej mężczyzn (zwyczajowo zwana również: reprezentacją narodową, kadrą narodową, drużyną narodową) — najważniejszy zespół piłki ręcznej w kraju, powoływany przez selekcjonera, w którym występować mogą wszyscy zawodnicy posiadający obywatelstwo polskie, niezależnie od wieku, narodowości czy wyznania. Za jej funkcjonowanie odpowiedzialny jest Związek Piłki Ręcznej w Polsce.

Do najbardziej znanych zawodników tego okresu należeli tacy piłkarze jak Maksymilian Barański, Roman Durniok, Henryk Gajdzik, Henryk Janduda, Werner Antoni Janik, Józef Muskała, Henryk Spodzieja i Teodor Wieczorek.

W tych latach rozgrywano też derby Chorzowa między Ruchem, a drużyną "Koniczynek", które były tym bardziej ważne dla kibiców AKS-u, ponieważ "Niebiescy" przed wojną nie grali dla Chorzowa lecz dla gminy Wielkie Hajduki, na meczach tych śpiewane więc było: "Stać będzie kraj nasz cały, stać będzie Piastów gród, zwycięży nasz AKS, bo to chorzowski klub".

Dalsza dyskryminacja klubu przez komunistyczne władze PRL-u za sukcesy piłkarskie podczas niemieckiej administracji za czasów II wojny światowej (władze PRL-u nie uznawały nawet daty powstania klubu), doprowadziła do spadku do drugiej (1954), a później do trzeciej ligi (1958). Na zgrupowaniach klubu w latach 50. brakowało nawet wody mineralnej. Ostatni raz w trzeciej lidze drużyna AKS-u grała na początku lat 90. W późniejszych latach klub połączono ze ze Stalą i Konstalem, a od 1992 r., po kolejnej fuzji z Chorzowianką, przez kilka lat występował w okręgówce. Wszystkie te fuzje nie pomogły jednak klubowi odzyskać miejsca w rozgrywkach na poziomie centralnym. Jednak na początku XXI wieku klub został pozbawiony historycznego stadionu (w miejscu jego kompleksów zostało wybudowane Centrum handlowe AKS). Obecnie klub istnieje pod nazwą AKS Wyzwolenie Chorzów, a jego stadion mieści się przy ul. Lompy 10. Drużyna "Zielonych Koniczynek" zmaga się w czwartej lidze.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.
II liga polska w piłce nożnej (do sezonu 2007/2008 oficjalnie III liga polska) – trzecia w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Polsce. Stanowi pośredni szczebel rozgrywkowy między I ligą polską (dawną II ligą polską), a III ligą polską (dawną IV ligą polską), będąc jednocześnie trzecim szczeblem centralnym (III poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym i przeznaczone są dla 36 polskich klubów piłkarskich, grających w dwóch 18-zespołowych grupach (wschodniej i zachodniej). Czołowe drużyny każdej z grup II ligi polskiej uzyskują awans do I ligi polskiej, zaś najsłabsze zespoły relegowane są do poszczególnych grup III ligi polskiej. Od samego początku do dziś zarządzana przez Polski Związek Piłki Nożnej. Od 2002 do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie sportowej spółki akcyjnej) lub półprofesjonalny (tj. działające w formie stowarzyszenia kultury fizycznej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu.

Były stadion AKS-u przy ul. Katowickiej był również dużym ośrodkiem sportowym. Posiadał korty tenisowe i osobne boisko piłki ręcznej oraz kompleks basenów pływackich. Po drugiej wojnie światowej organizowano na boisku AKS-u zawody lekkoatletyczne, jak również pokazy motocyklowe. Po jednym z takich pokazów w latach pięćdziesiątych spłonęła druga drewniana trybuna a krótko potem pierwsza drewniana trybuna z dachem stała się ofiarą pożaru.

II Rzesza Niemiecka, niem. Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Było ono także określane jako Deutsches Kaiserreich (Cesarstwo Niemieckie), a po jego upadku jako Druga Rzesza (Zweites Reich).
VfB Admira Wacker Mödling – austriacki klub piłkarski z miasta Mödling, grający w austriackiej trzeciej lidze. Klub został założony w 1997 roku w wyniku fuzji VfB Mödling oraz SCN Admira/Wacker.

Osiągnięcia

Wicemistrz Polski (1x): 1937

3 miejsce w Mistrzostwach Polski (3x): 1946, 1947, 1951

Mistrz Śląska – Gauliga Schlesien (1x): 1941

Mistrz Górnego Śląska – Gauliga Oberschlesien (3x): 1942, 1943, 1944

Mistrz wschodniego Górnego Śląska (3x): 1924, 1930, 1936

Reprezentaci narodowi

Werner (Antoni) Janik

Erwin Michalski

Roman Herbert Mrugała

Edmund Niechcioł "Majowski"

Leonard Piontek – uczestnik MŚ 1938

Alfred Pochopien

Historyczne nazwy klubu

(22 sierpnia 1910) Verein für Rasenspiele Königshütte (Towarzystwo Sportowe do Gier na Trawie)

(wrzesień 1923) Amatorski Klub Sportowy Królewska Huta

(1 lipca 1934) Amatorski Klub Sportowy Chorzów

(2 września 1939) Verein für Rasenspiele Königshütte

(październik 1939) F. V. Germania Königshütte

(marzec 1945) Chorzowianka Chorzów

(26 maja 1945) Amatorski Klub Sportowy Chorzów

(26 lutego 1949) Zrzeszenie Sportowe Budowlani Chorzów

(1956) Amatorski Klub Sportowy Chorzów

(1958) Amatorski Klub Sportowy Stal Kościuszko Chorzów

(1960) Konstal Chorzów

(1965) Amatorski Klub Sportowy Chorzów

(1992) Amatorski Klub Sportowy Chorzowianka Chorzów

(2000) Amatorski Klub Sportowy Chorzów

(2002) AKS Wyzwolenie Chorzów

Lokaty uzyskane przez klub w swojej historii występów w rozgrywkach niemieckich i polskich

Lokaty uzyskane przez klub w swojej historii występów w polskiej Ekstraklasie

Piłka ręczna mężczyzn

Sekcja piłki ręcznej działała już przed II wojną jednak największe sukcesy odnosiła po wojnie. Wznowiona została już na początku 1946 r. przy pomocy byłego bramkarza Ruchu i Azotów, Franciszka Tomana. Powojenne sukcesy zaczęto odnosić już rok później zdobywąc pierwsze mistrzostwo Polski (11-osobowo) i do 1953 roku "Zielone Koniczynki" nie oddały tego tytułu w inne ręce. Najbardziej znanymi zawodnikami wtedy byli grający w ataku bracia: Jerzy i Paweł Thiel, wielokrotni reprezentanci Polski, którzy po zakończeniu kariery zostali trenerami; Jerzy także reprezentacji Polski na mistrzostwach świata i Olimpiadzie w Monachium. Do innych autorów tych sukcesów należeli prócz Tomana, Klein, Biniok, Sobek, Wandzik, Brol, Morgała, Krawczyk, Pośpiech Setnik, Włodarczyk, Faber i bracia Truchanowie. Mecze piłki ręcznej AKS-u w tamtych czasach cieszyły się sporą popularnością, a średnia widownia wynosiła 5000 widzów. W 7-osobowym szczypiorniaku drużyna nie odnosiła już takich wielkich sukcesów grając jednak do 1967 r. w I lidze. W latach 80. sekcja została rozwiązana.

Pnioki - dawna kolonia robotnicza, założona w 1. połowie XIX wieku na północ od Królewskiej Huty, wydzielona ze Świętochłowic. Stanowi dziś część dzielnicy Chorzów II (rejon ul. Opolskiej i Mariańskiej).
Friedrich Wilhelm von Reden (ur. 23 marca 1752 w Hameln, Dolna Saksonia, zm. 3 lipca 1815 w Bukowcu (niem. Buchwald) w Sudetach) – dyrektor Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu, a później minister w rządzie pruskim, zasłużony dla rozwoju przemysłu Górnego Śląska. W 1786 r. obdarzony przez króla Fryderyka Wilhelma II tytułem hrabiowskim.

Osiągnięcia

Mistrzostwo Polski (7x) 1947-1953

Piłka ręczna kobiet

Powojenna sekcja zawdzięcza swoje powstanie małżonce Jerzego Tila, Małgorzacie Setnik. Już w latach 1950-51 piłkarki dwukrotnie zdobywają trzecie miejsca, a w roku 1952 wicemistrzostwo Polski (7-osobowo). 11-osobowo sukcesy były jeszcze większe – mistrzostwo w latach 1958 i 1960. Do znanych zawodniczek tego okresu należały m.in. Cecylia Kinel, Irena Setnik, Aniela Franielczyk, Adelajda Wieczorek i Inga Milheim-Siuda.

Tenis stołowy (również ping-pong) - gra, w której uczestniczą 2 (gra pojedyncza – singel) lub 4 osoby (gra podwójna – debel), polegająca na odbijaniu piłeczki rakietką tak, by przeleciała nad siatką na drugą połowę stołu. Piłeczka musi uderzyć o stół tylko raz, niedozwolone jest odbijanie piłeczki z powietrza, tak jak to ma miejsce w tenisie. Punkty przyznawane są za uderzenia, których przeciwnik nie odebrał. Tenis stołowy jest jedną z najpopularniejszych gier na świecie, biorąc pod uwagę liczbę zawodników uprawiających ten sport.
Sport – według nauki o wychowaniu fizycznym: rozmaite formy aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowane dla przyjemności lub współzawodnictwa. Od "zwykłej rekreacji" ma go różnić przestrzeganie szeregu reguł obowiązujących w danej dyscyplinie.

W 1971 r. drużyna awansowała do (siedmioosobowej) I ligi (w latach 60. grano już tylko 7-osobowo), a dwa lata później zdobyła Puchar Polski, powtarzając w 1977 r. ten sukces. Po przejęciu funkcji trenera przez Bogdana Cybulskiego w 1981 r. Zielone Koniczynki zdobyły Mistrzostwo i Puchar Polski. Rok później mistrzem znów był AKS, w którym występowały wtedy Bożena Enkelman, Iwona Witek Dorota Ochod-Bonenberg, Barbara Kustrzyk, Krystyna Majorek, Ewa Adamska, Barbara Krefft, Ewa Jacek, Barbara Garleja, Małgorzata Rogocz, Anna Rosa, Małgorzata Kazubek, Dorota Kozielska i Bożena Nicze. Rok 1983 to czwarte zdobycie Pucharu, jednak dwa lata później nastąpił spadek z ekstraklasy. Po następnych dwóch latach powrót i kolejne zdobycie Pucharu, a w r. 1988 pod kierownictwem trenera Józefa Cebularza trzecie mistrzostwo Polski.

XX Igrzyska Olimpijskie odbyły się w 1972 roku w Monachium (Niemcy Zachodnie). O organizację tych igrzysk starały się również miasta: Detroit (USA), Madryt (Hiszpania) i Montreal (Kanada).
Preussen Hindenburg (znany również jako Preussen Zaborze, Borussia Zaborze) – śląski klub piłkarski powstały w 1910 roku w Zabrzu w II Rzeszy Niemieckiej. Obecnie nie istnieje.

Następne lata to trwająca 5 lat fuzja z Azotami (1992) i utworzenie wraz z sekcją piłki ręcznej Ruchu (2001/02) Towarzystwa Piłki Ręcznej Chorzów, które nie zostało uwieńczone sukcesem.

Osiągnięcia

drużyny 11-osobowej

Mistrzostwo Polski (2x): 1958, 1960

drużyny 7-osobowej

Mistrzostwo Polski (3x): 1981, 1982, 1988

Wicemistrzostwo Polski (1x): 1952

III miejsce w Mistrzostwach Polski (2x): 1950, 1951

Puchar Polski (5x): 1973, 1977, 1981, 1983, 1987

Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.
Ruch Chorzów – polski klub sportowy założony 20 kwietnia 1920 w Bismarkhucie (niem. Bismarckhütte, od 1 stycznia 1923 Wielkie Hajduki; dziś Chorzów Batory, dzielnica Chorzowa) jako jednosekcyjny klub piłkarski[1]. Jeden z najbardziej utytułowanych klubów piłkarskich w Polsce. 14-krotny mistrz Polski, 3-krotny zdobywca Pucharu Polski oraz jeden z dwóch polskich ćwierćfinalistów Pucharu UEFA w historii (edycja 1973/74). Zajmuje pierwsze miejsce w klasyfikacji medalowej Mistrzostw Polski w piłce nożnej. Obecnie gra w ekstraklasie (70 sezon w historii). W tabeli wszech czasów tych rozgrywek prowadził do połowy lat 90., aktualnie plasuje się na 3 miejscu[2]. Do sezonu 1986/87 był jedynym klubem, jaki uczestniczył we wszystkich sezonach polskiej ekstraklasy.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)