Gerrymandering - Polski Serwis Naukowy

Przykład ukazujący wpływ zmian granic okręgów wyborczych na wyniki wyborów: z lewej strony głosy w czterech okręgach są wyrównane, na środkowym diagramie w trzech okręgach wygrywają zwolennicy fioletowych, natomiast z prawej strony w trzech okręgach wygrywają zwolennicy zielonych

Artykuł w Boston Gazette z 26 marca 1812, w którym po raz pierwszy użyto słowa Gerry-mander

Powiększenie powyższej grafiki. Okręg wyznaczony przez Gerry'ego ma kształt smoka.

Gerrymandering – nazwa określająca manipulacje dokonywane przy wytyczaniu granic okręgów wyborczych w celu uzyskania korzystnego wyniku przez partię mającą wpływ na kształtowanie ordynacji wyborczej. Jest to także szczególne pole badawcze geografii wyborczej poświęcone systematycznym studiom nad wpływem kształtu okręgów wyborczych na wyniki głosowania i dokumentowaniem przypadków nadużyć w tym zakresie.

Mariusz Kowalski (ur. 1968 w Warszawie) – geograf, specjalista z zakresu geografii politycznej, geografii ludności i geografii historycznej (m.in. zagadnienia narodowościowe, geografia wyborcza, historyczne podziały terytorialne). Syn Bohdana Józefa Kowalskiego oraz Irmy Hanny Elżbiety z Borowskich. Wnuk Antoniego Borowskiego.

Okręg wyborczy - część terytorium na jaką dzieli się państwo w czasie trwania wyborów parlamentarnych, prezydenckich i referendum w celu stworzenia jednakowych list wyborczych dla danego terenu, z których wybiera się przedstawicieli. W Polsce w wyborach do Sejmu jest ich 41, wybiera się tam od 7 do 19 posłów, natomiast w wyborach do Senatu okręgów wyb. jest 40 a mandatów senatorskich od 2 do 4.Ustalenia liczby posłów wybieranych w okręgach wyborczych dokonuje się przez podzielenie liczby mieszkańców kraju przez ogólną liczbę posłów wybieranych w okręgach wyborczych.

Nazwa pochodzi od pojęcia "gerrymander", którym w języku angielskim przyjęto nazywać okręgi wyborcze o dziwnych kształtach stworzone z manipulacyjnymi zamierzeniami. Termin ten zaś powstał w wyniku połączenia nazwiska amerykańskiego polityka Elbridge'a Gerry'ego (1744–1814) ze słowem salamandra. Kształt tego właśnie zwierzęcia miał przypominać jeden z okręgów, które Gerry jako gubernator stanu Massachusetts wykreślił na mapie wyborczej w taki sposób, by zwiększyć swoje szanse na ponowny wybór.

Massachusetts - stan położony w północno-wschodniej części USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Na północy graniczy ze stanem New Hampshire oraz stanem Vermont, na zachodzie ze stanem Nowy Jork, a na południu z Connecticut i Rhode Island. Rzeźba terenu wyżynno-górska na zachodzie (Appalachy), niziny na wybrzeżu; urozmaicona linia brzegowa.

Geografia wyborcza to dział geografii politycznej poświęcony studiom nad przestrzennym zróżnicowaniem wyników wyborów. Geografia wyborcza bada różnice w poparciu poszczególnych kandydatów i partii politycznych oraz frekwencji wyborczej wyborczej mierzone na poziomie różnych szczebli podziału administracyjnego. Ważnym jej elementem jest analiza stabilności regionalnych wzorców poparcia poszczególnych opcji politycznych oraz próby wyjaśniania obserwowanych prawidłowości. Podstawowym elementem analizy jest tworzenie i analiza map wyborczych, które powstają zarówno na poziomie całych państw, regionów jak i miast a nawet dzielnic.

Literatura

Żukowski A. (2003) Gerrymandering – manipulacja granicami okręgów wyborczych w systemach demokratycznych, [w:] M. Kowalski (red.), Przestrzeń wyborcza Polski, PAN – IGiPZ, Warszawa 2003, s. 179 – 190.