Na mapach: 33°33′N 68°26′E / 33.55, 68.433

Minaret w Ghazni

Ghazni (Ğazni, Ghazna; pers.: غزنی) – miasto we wschodnim Afganistanie, położone nad rzeką Ghazni, przy drodze samochodowej Kabul – Kandahar. Jest ośrodkiem administracyjnym prowincji Ghazni. Liczy ok. 141 tys. mieszkańców (2006).

Od 962 r. miasto stało się stolicą państwa Ghaznawidów, założonego przez Alptigina. W czasie panowania Mahmuda z Ghazni (998–1030) przekształciło się w prawdziwe centrum kulturalne oraz siedzibę uczonych i poetów (Al-Biruni, Unsuri, Farruchi, Manuczihri), rywalizującą z Bagdadem.

Ok. roku 1160 miasto zajęli Ghurydzi. W XIII i XIV w. trafiło ono pod panowanie mongolskie, a w XVI wieku w ręce Wielkich Mogołów. W 1738 roku miasto zdobył Nadir Szah. W 1747 Ghazni wraz z prowincją stało się częścią państwa afgańskiego, by w latach 1838–1842 znaleźć się we władaniu Anglików podczas pierwszej wojny afgańskiej.

Obecnie jest ośrodkiem przemysłu chemicznego, rzemiosła (kożuchy, tkaniny, obuwie, wyroby artystyczne z metalu) i handlu (wełna, owce). Jest węzłem komunikacyjnym (lotnisko). W Ghazni znajduje się muzeum, pozostałości dwunastowiecznego pałacu Ghaznawidów, 3 mauzolea grobowe (z XV, XVI w.) oraz wzniesione w XVIII w. nad grobowcem Mahmuda z Ghazni. W bezpośredniej okolicy są też oddalone o 365 m od siebie dwie 43-metrowe wieże z XII w. Zgodnie z inskrypcjami na murach, zostały wzniesione przez Mahmuda i jego syna. Nieco dalej od miasta znajdują się ruiny buddyjskiego klasztoru z VI–VII w. (stupy, rzeźby, m.in. posąg – kolos leżącego Buddy). Przez miasto przebiega główna arteria komunikacyjna Afganistanu, czyli droga Kabul-Kandahar. O kontrolę nad nią walczą talibowie i wojska NATO. Tuż obok miasta położona jest baza wojskowa sił Sojuszu Północnoatlantyckiego w Afganistanie. Stacjonują w niej głównie Amerykanie oraz Polacy. W całej prowincji Ghazni znajduje się ok. 2600 polskich żołnierzy. Ich zadaniem jest m.in. kontrola drogi Kandahar-Kabul. Według najnowszej strategii opracowywanej przez rząd i dowództwo polskich sił zbrojnych, polskie wojska mają zostać wycofane z Afganistanu w 2013 r.