Gian Lorenzo Pappacoda - Polski Serwis Naukowy

Otrucie królowej Bony, Jan Matejko

Gian (Giovanni) Lorenzo Pappacoda (pl. Jan Wawrzyniec Pappacoda) (zm. 8 lipca 1576) – starosta barski, dworzanin królowej Polski i księżnej Bari Bony Sforzy, syn barona Massafry Francesca Pappacody i jego żony Isabelli Siscary.

Życiorys

Pobyt w Polsce

Pappacoda przybył do Polski po śmierci króla Zygmunta I Starego, małżonka królowej Bony. Był zaufanym współpracownikiem królowej, nieustannie rywalizującym z innymi dworzanami. W okresie pobytu królowej na Mazowszu był odpowiedzialny za jej skarbiec.

Filip II (ur. 21 maja 1527 w Valladolid, zm. 13 września 1598 w Eskurialu) – król Neapolu i Sycylii w latach 1554-1598, władca Niderlandów w latach 1555-1598, król Hiszpanii w latach 1556-1598 i Portugalii w latach 1580-1598 (jako Filip I) z dynastii Habsburgów.

Jan Alojzy Matejko (ur. w czerwcu 1838 w Krakowie, zm. 1 listopada 1893 w Krakowie) – malarz polski, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof.

Nieustannie namawiał Bonę do powrotu w rodzinne strony. Okazja taka nadarzyła się w 1556, kiedy to królowa zniechęcona postępowaniem syna, Zygmunta Augusta, i jego nieudanym małżeństwem z Katarzyną Habsburżanką, wyjechała – jak się później okazało – na zawsze do Italii.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce. Historyczną Stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu – prawa miejskie – 1237.

Otrucie królowej Bony

Rok później, w listopadzie 1557, za namową Habsburgów, Pappacoda sfałszował testament królowej, a następnie - 18 listopada tegoż roku, ją otruł. Królowa zmarła następnego dnia - 19 listopada 1557 na zamku w Bari. Pappacoda nie zadbał o godny pochówek Bony. Dopiero jej córka Anna Jagiellonka, wystawiła królowej barokowe mauzoleum w Bazylice św. Mikołaja w Bari.

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Po otruciu królowej Bony został wytoczony proces sądowy przeciwko Pappacodzie. Został on jednak przerwany z inicjatywy króla hiszpańskiego Filipa II Habsburga, który nadał Gianowi Lorenzowi tytuł margrabiego Capurso i starostwo zamku Bari z roczną pensją.

Małżeństwa i potomstwo

Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa, zawartego 23 czerwca 1560 w Toledo z Cateriną de Alarcon y Mendoza nie doczekał się potomstwa. 5 marca 1566 w Neapolu poślubił Giovannę de Lannoy. Z tego małżeństwa doczekał się trójki dzieci:

Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 lutego 1494 w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 w Bari) – od 1518 królowa Polski i wielka księżna litewska, księżna Rusi, Prus i Mazowsza itd., księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od roku 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Ippolity - księżnej Cancellara,

Isabelli,

Gisulfa - pana Triggiano.

Bibliografia

Przezdziecki A., Jagiellonki polskie w XVI wieku. T.3, Kraków 1868, s. 1-12.

Wójcik-Góralska D., Niedoceniana królowa, Warszawa 1987, s. 239, 243-245.

Linki zewnętrzne

Genealogia rodu Pappacodów