Giełda Papierów Wartościowych w Tel Awiwie

Na mapach: 32°03′52″N 34°46′27″E / 32.06444, 34.77417

Wejście do Giełdy Papierów Wartościowych w Tel Awiwie

Giełda Papierów Wartościowych w Tel Awiwie (hebr. הבורסה לניירות ערך בתל אביב; ang. The Tel-Aviv Stock Exchange, w skrócie TASE; nazywana potocznie Boursa) jest giełdą papierów wartościowych położoną w osiedlu Lev Halr w zachodniej części miasta Tel Awiw w Izraelu. Jest jedyną giełdą papierów wartościowych w Izraelu i jedną z dziesięciu w całej Azji.

Proklamacja niepodległości Izraela odbyła się 14 maja 1948 roku o godzinie 16:00 w Sali Niepodległości w Tel Awiwie. W jego następstwie powstało żydowskie państwo Izrael na części terytorium Mandatu Palestyny, które zostało podzielone przez ONZ na dwa odrębne państwa: arabskie i żydowskie.
Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

Giełda TASE odgrywa ważną rolę w gospodarce Izraela i jest kluczowym czynnikiem dla wzrostu gospodarczego kraju. Jest to miejsce, w którym izraelskie firmy pozyskują kapitał potrzebny do sfinansowania inwestycji oraz na prowadzenie działalności gospodarczej. Rząd Izraela poprzez giełdę prywatyzuje swoje spółki publiczne. Giełda jest także instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie możliwości obrotu papierami wartościowymi, takimi jak akcje, obligacje, prawa poboru, itp. dopuszczonymi do obrotu giełdowego.

Spółka publiczna – jest to spółka akcyjna, której choćby część akcji została dopuszczona, po przedstawieniu prospektu emisyjnego i zatwierdzeniu go przez Komisję Nadzoru Finansowego, do publicznego obrotu. Do obowiązku tych spółek należy wprowadzenie do obrotu publicznego każdej nowej emisji akcji, nawet jeżeli emisja ta jest w całości przeznaczona dla jednego lub kilku „dużych” inwestorów.
Dom maklerski (biuro maklerskie) – instytucja będąca członkiem giełdy papierów wartościowych, posiadająca możliwość prowadzenia na niej transakcji kupna oraz sprzedaży papierów wartościowych. Najczęściej powiązana finansowo z bankiem.

Giełda Papierów Wartościowych w Tel Awiwie jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością będącą własnością swoich członków, zarówno banków, jak i firm spoza sektora bankowego. Obrót papierami wartościowymi jest regulowany ustawą Prawo Papierów Wartościowych z 1968 i znajduje się pod bezpośrednim nadzorem Israel Securities Authority (ISA). Transakcje odbywają się w nowym izraelskim szeklu.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Kapitalizacja – w terminologii używanej na giełdach papierów wartościowych jest to wartość giełdowa spółki równa iloczynowi aktualnego kursu akcji i liczby akcji spółki w obrocie giełdowym.

Historia

Lokalny handel papierami wartościowymi rozpoczął się w 1930. Prekursorem giełdy było Biuro Wymiany Papierów Wartościowych założone w 1935 przez Anglo-Palestine Bank (który przekształcił się w Bank Leumi).

Wraz z proklamacją niepodległości Izraela w 1948 powstała pilna potrzeba sformalizowania obrotu papierami wartościowymi. We wrześniu 1953 kilka banków i domów maklerskich połączyło siły, tworząc Giełdę Papierów Wartościowych z siedzibą w Tel Awiwie. W 1983 giełda przeprowadziła się do swojej obecnej siedziby również w Tel Awiwie.

Finanse - ogół procesów związanych z gromadzeniem, rozporządzaniem i wydawaniem pieniądza oraz jego surogatów. Gromadzenie może następować w postaci bezzwrotnej lub zwrotnej (pożyczka). Wydatkowanie pieniądza może dokonywać się w formie transferu lub w postaci realizacji swojego prawa do produktu czy usługi.
System bankowy to całokształt instytucji bankowych i finansowych oraz normy, które określają ich wzajemne powiązania i stosunki z otoczeniem. Za podstawę określenia systemu bankowego uznaje się powstanie układu złożonego z banku centralnego (banku emisyjnego) i banków komercyjnych. System bankowy to także liczba i rodzaj banków funkcjonujących w danym państwie, tworzących logiczną i zwartą całość.

W 1983 w Izraelu doszło do poważnego kryzysu gospodarczego, który doprowadził do załamania się udziałów największych izraelskich banków (Bank Hapoalim, Bank Leumi, Israel Discount Bank, Mizrahi Bank i Union Bank), które były zmuszone inwestować duże kwoty aby utrzymać stabilny kurs swoich akcji na giełdzie. Dzień 6 października został nazwany "Czarnym czwartkiem". Nastąpiło wówczas załamanie kursów akcji na giełdzie. Minister finansów podjął wówczas decyzję o zamknięciu Giełdy Papierów Wartościowych w Tel Awiwie. Ponowne otwarcie giełdy nastąpiło 24 października, wraz z decyzją o nacjonalizacji banków. Konsekwencją tego kryzysu było długotrwałe dochodzenie oraz wzmocnienie instytucji nadzoru giełdy.

Komputer (z ang. computer od łac. computare – obliczać, dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) – urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.
Rada Ministrów zwana popularnie rządem jest głównym elementem władzy wykonawczej w Izraelu. Przewodniczący rady ministrów jest zazwyczaj nazywany premierem (pierwszym ministrem).

Pod względem ilości pierwszych ofert publicznych giełda w Tel Awiwie w 1993 zajęła trzecie miejsce na świecie.

W 1997 wprowadzono komputerowy obrót akcjami. Wprowadzenie nowego systemu przeprowadził Esther Levanon, który wcześniej przeprowadził komputeryzację Szin Bet, a w styczniu 1986 rozpoczął pracę na giełdzie.

W 2005 wartość zagranicznych inwestycji portfelowych osiągnęła rekordową wartość 2 miliardów NIS. Średnia wielkość obrotu akcjami osiągnęła wówczas rekordową wartość 1 miliarda NIS (dwukrotnie więcej niż w 2000 i o 50% więcej niż w 2004). Na rynku obligacji pobito rekord średnich dziennych obrotów, osiągając wartość 1,3 miliarda NIS (o 40% więcej niż w 2004). Pod koniec tego roku członkami TASE zostały UBS AG, Deutsche Bank i HSBC.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (skrót – sp. z o.o.) – forma prawna przedsiębiorstw tworzona przez jedną lub więcej osób, zwanych wspólnikami, które odpowiadają za zobowiązania przedsiębiorstwa w ograniczonym zakresie. Spotykana w licznych krajach Europy, w tym w Polsce.
Kapitał, to pojęcie z dziedziny ekonomii i finansów, oznaczające dobra (bogactwa, środki, aktywa) finansowe, szczególnie, gdy służą one rozpoczęciu lub kontynuacji działalności gospodarczej. Jest jednym ze środków wytwórczych, obok: pracy, przedsiębiorczości i ziemi, które są potrzebne do rozpoczęcia produkcji.

W lutym 2007 TASE i London Stock Exchange podpisały memorandum w celu sformalizowania istniejących powiązań pomiędzy obydwoma giełdami. Ustanowiono regularne spotkania kierownictwa i stworzono procedury płynnego przepływu informacji w celu ułatwienia prawidłowego obrotu akcjami spółek dopuszczonych na oba rynki. W tamtym momencie 50 izraelskich przedsiębiorstw było notowanych na London Stock Exchange i Alternative Investment Market (AIM). W ciągu następnych dwóch lat przyłączyło się kolejnych 36 przedsiębiorstw.

Nowe technologie (High-tech) to potoczne, często używane w mediach określenie na zaawansowane rozwiązania techniczne i zastosowania najnowszych odkryć naukowych w praktyce:gdzie nowe oznacza, że nie były stosowane w ostatnim pięcioleciu.
UBS AG jest firmą finansową, z głównymi oddziałami w Bazylei i Zurychu, w Szwajcarii. Posiada także biura w Nowym Jorku. Zajmuje się bankowością prywatną, inwestycyjną i obrotem papierami wartościowymi. Powstał z połączenia Union Bank of Switzerland i Swiss Bank Corporation w czerwcu 1998.

W listopadzie 2007 TASE i NASDAQ podpisały memorandum w celu sformalizowania istniejących powiązań pomiędzy obydwoma giełdami. Podjęto decyzje o rozbudowie kanałów komunikacyjnych pomiędzy obydwoma rynkami w celu ułatwienia prawidłowego obrotu akcjami spółek dopuszczonych na oba rynki. W tamtym momencie 70 izraelskich spółek było notowanych na NASDAQ, osiągając wartość rynkową ponad 60 miliardów USD. W 2007 na TASE było notowanych 633 spółek, których kapitalizacja wynosiła 208 miliardów $.

Nacjonalizacja – akt przejęcia przez państwo prywatnego mienia. W rzadkich przypadkach może to być również przejęcie mienia należącego do samorządu. Nie należy mylić nacjonalizacji, która jest stosowana wobec określonej kategorii mienia lub osób, z wywłaszczeniem, które dotyczy konkretnej osoby i konkretnej sprawy.
Dywidenda (łac. dividendum - rzecz do podziału) - część zysku netto (po opodatkowaniu podatkiem dochodowym) spółki kapitałowej przeznaczona dla jedynego wspólnika albo akcjonariusza lub podziału pomiędzy wpólników lub akcjonariuszy.

W maju 2008 pierwszy amerykański fundusz inwestycyjny Northern Trust wystartował na New York Stock Exchange w oparciu na indeksie giełdowym TASE - TA-25 Index. W lipcu 2008 TASE i New York Stock Exchange podpisały memorandum w celu sformalizowania istniejących powiązań pomiędzy obydwoma giełdami. W tamtym momencie 7 izraelskich spółek było notowanych na NYSE.

Wzrost gospodarczy – zwiększenie się rocznej produkcji dóbr i usług w kraju. Jeśli w kolejnym roku w całej gospodarce uda się sprzedać więcej towarów i usług niż w roku poprzednim – mamy do czynienia ze wzrostem gospodarczym. Kiedy jesteśmy w stanie więcej zarobić, źródłem wzrostu jest nasza praca. Ale jeśli w tym samym czasie, gdy wzrosły nasze zarobki, o tyle samo podniosły się ceny towarów, które kupujemy, mieliśmy do czynienia tylko ze wzrostem nominalnym. Nie możemy bowiem kupić więcej niż poprzednio. Dlatego cieszyć się można tylko z wzrostu realnego, czyli po uwzględnieniu inflacji. Wzrost gospodarczy odnosi się tylko do zmian ilościowych, przy założeniu, że podstawowe wielkości makroekonomiczne charakteryzują się długofalowym trendem.
Azja (gr. Ἀσία Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).

W listopadzie 2008 TASE i Szanghajska Giełda Papierów Wartościowych podpisały memorandum w celu pogłębienia wiedzy biznesowej i wymianie delegacji.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)