Gienierał-admirał - Polski Serwis Naukowy

Gienierał Admirał (ros. «Генерал-адмирал» ) – rosyjska fregata pancerna zbudowana w latach 1870-1873, uważana za protoplastę klasy krążownik pancerny. Siostrzanym okrętem był „Giercog Edinburgskij” (ros. «Герцог Эдинбургский»).

Historia

Autorem konceptu ciężko opancerzonego okrętu był wiceadmirał Andriej Aleksandrowicz Popow, stępkę pod okręt położono 15 listopada 1870, „Gienierał-admirał” był wodowany 26 września 1873 i wszedł do służby 15 marca 1875.

Andriej Aleksandrowicz Popow (ros. Андрей Александрович Попов, ur. 21 września 1821, zm. 6 marca 1898 w Petersburgu) − oficer Marynarki Wojennej Imperium Rosyjskiego i konstruktor okrętowy, twórca nietypowych, okrągłych okrętów, zwanych od jego nazwiska "popowkami".

Marynarka Wojenna Imperium Rosyjskiego (Военно-Морской Флот Российской империи, Wojenno-Morskoj Fłot Rossijskoj impierii) – jeden z rodzajów sił zbrojnych (marynarka wojenna) Imperium Rosyjskiego, istniejący od XVII wieku do wojny domowej w Rosji.

Najważniejszym nowatorskim rozwiązaniem zastosowanym przy budowie okrętu był gruby, 15-centymetrowy pas z kutego żelaza położony wzdłuż burt okrętu, pokrywający - w założeniu - obszar 150 cm nad linią wodną i około 60 cm poniżej linii wodnej. W momencie jego wodowania „Gienierał-admirał” wywołał sensację w kręgach morskich i floty innych państw rozpoczęły konstrukcję podobnych jednostek ale w praktyce „Gienierał-admirał” okazał się jednostką raczej nieudaną. Kadłub okrętu obciążony pancernym pasem był zanurzony tak głęboko, że praktycznie cały pancerz znajdował się poniżej linii wodnej, maszyny parowe o zbyt małej mocy nadawały okrętowi maksymalną prędkość tylko 12 węzłów, a wynoszący 6000 mil zasięg był zbyt krótki jak na typowe zadania krążownicze.

Narwa (Narva, Narowa) (est. Narva jõgi) - rzeka graniczna oddzielająca estoński region Ida-Virumaa od Rosji. Rzeka łączy jezioro Pejpus (Peipsi) z Zatoką Fińską.

Fregata pancerna - historyczna klasa okrętów wojennych, zaliczanych do okrętów pancernych. Był to najwcześniejszy rodzaj okrętów klasy pancerników, nazywany też: pancernikami bateryjnymi.

W 1909 „Gienierał-admirał” został przebudowany na stawiacz min i otrzymał nową nazwę „Narowa” (ros. «Нарова»), a w 1924 nazwę zmieniono na „25 Oktiabria” (ros. «25 октября»). Po 1937 okręt używany był jako pływający warsztat. Został pocięty na złom w 1944.

Stawiacz min – klasa okrętów, przeznaczonych specjalnie do stawiania min morskich (w odróżnieniu od okrętów innych klas, mogących stawiać miny jako pomocnicze zadanie). Obecnie praktycznie zanikła.

Krążownik pancerny (krążownik opancerzony) – klasa dużych okrętów artyleryjskich, powstała pod koniec XIX wieku, zanikła po I wojnie światowej. Jedna z dwóch podklas krążowników istniejących na przełomie XIX i XX wieku (obok krążowników pancernopokładowych).

Uzbrojenie

Jako krążownik (1875)

6x1 armat 203 mm

2x1 armaty 152 mm

2x1 wyrzutnie torped 381 mm

4x1 armaty 4-funtowe (87 mm)

8x1 działek 1-funtowych (37 mm)

Jako stawiacz min

550 min

4x1 armat 73 mm

2 karabiny maszynowe

Napęd

Pojedyncza śruba

Jako krążownik - 12 kotłów, 1 maszyna parowa

Jako stawiacz min - 4 kotły, 1 maszyna parowa

Inne

Jednym z jego dowódców był Henryk Cywiński. Pływał na nim Stefan Szolc-Rogoziński.

Henryk Cywiński, ros. Генрих Фаддеевич Цывинский, (ur. 31 stycznia 1855, zm. 6 grudnia 1938) – polski wiceadmirał floty rosyjskiej. Był morskim oficerem pokładowym okrętów nawodnych. Podczas służby dowodził m.in. krążownikami "Giercog Edinburskij" i "Gienierał Admirał" oraz Flotą Bałtycką i Flotą Czarnomorską. Karierę zakończył na stanowisku szefa Sekcji do Spraw Elektro-Torpedowych. Po I wojnie światowej powrócił do Polski.

Uwagi

„Gienerał-admirał” to najwyższy stopień w rosyjskiej marynarce wojennej, odpowiednik feldmarszałka w armii lądowej
W literaturze angielskojęzycznej określany jest także jako belted cruiser jako, że całe opancerzenie okrętu skoncentrowane było w pojedynczym pasie (ang. belt) pancernym
Od rzeki Narwy
Data rozpoczęcia rewolucji październikowej
Według niektórych źródeł sześć armat
Według niektórych źródeł dziesięć działek

Przypisy

John Beeler: British naval policy in the Gladstone-Disraeli era, 1866-1880. Stanford, Calif.: Stanford University Press, 1997. ISBN 0-8047-2981-6.
↑ Eric Osborne: Cruisers and battle cruisers: an illustrated history of their impact. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO, 2004. ISBN 1-85109-369-9.
«Генерал-Адмирал», Россия, 1873 г. (ros.). [dostęp 2010-10-22].
РУССКИЕ БЫЛИ ПЕРВЫЕ (ros.). [dostęp 2010-10-22].
↑ General Admiral / Narova / 25 Oktiabrya (General Admiral Class). [dostęp 2010-10-22].

Linki zewnętrzne

Боевые корабли мира. [dostęp 2010-04-19].