Gieorgij Bieriegowoj - Polski Serwis Naukowy

Gieorgij Timofiejewicz Bieriegowoj ros.: Георгий Тимофеевич Береговой (ur. 15 kwietnia 1921 r. we wsi Fiodorowka (obwód połtawski – Ukraina); zm. 30 czerwca 1995 w Moskwie} - radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Wykształcenie oraz służba wojskowa

Po ukończeniu szkoły średniej pracował kombinacie metalurgicznym. Do Armii Czerwonej wstąpił w 1938 roku. W 1941 roku ukończył wojskową szkołę lotników. Jako pilot brał czynny udział w II wojnie światowej. Odbył 185 lotów bojowych. W 1944 roku otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Po wojnie w 1948 roku ukończył przeszkolenie oficerskie oraz kurs pilotów – oblatywaczy. Do 1964 roku przetestował dziesiątki typów samolotów. W 1956 roku, bez przerywania pracy zawodowej ukończył Wojskową Akademię Lotniczą (obecnie im. J.A. Gagarina).

Kariera kosmonauty i praca w Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina

W ramach dodatkowego naboru 25 stycznia 1964 roku zaliczony został do oddziału kosmonautów (WWS 2). Po zakończeniu kursu przygotowawczego do lotów na statkach typu Woschod i Sojuz.

Sojuz 1 (kod wywoławczy Рубин - "Rubin") to misja kosmiczna ZSRR, pierwsza z serii Sojuz. Zakończona katastrofą, w której zginął pilot, kosmonauta Władimir Komarow.

Lotnik Kosmonauta ZSRR (ros. Лётчик-космонавт СССР) – radziecki tytuł honorowy ustanowiony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 14 kwietnia 1961 roku na pamiątkę pierwszego na świecie lotu załogowego na pokładzie satelity. Dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRR w dniu 11 maja 1961 roku zatwierdził regulamin przyznawania tytułu „Lotnik Kosmonauta ZSRR” oraz opis odznaki.

W 1965 roku był dublerem dowódcy załogi podstawowej przygotowywanej do lotu Woschod 3. W skład załogi wchodził również Lew Diomin. Lot został anulowany na skutek zakończenia programu Woschod.

W 1966 roku był dublerem dowódcy załogi podstawowej przygotowywanej do lotu Woschod 4. Razem z nim w skład załogi wchodził Gieorgij Katys. Misja miała mieć charakter wojskowy, a planowany czas pobytu kosmonautów na orbicie miał wynieść co najmniej 16 dni. Lot został jednak ostatecznie odwołany na skutek zakończenia programu Woschod.

Order Czerwonej Gwiazdy (ros. Орден Краснoй Звезды) – radzieckie odznaczenie wojskowe ustanowione Uchwałą Prezydium Centralnego Komitetu Wykonawczego ZSRR z 6 kwietnia 1930.

Medal "Złota Gwiazda" (ros. Медаль "Золотая Звезда") – medal ustanowiony dekretem prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 1 sierpnia 1939. Opis odznaki medalu zatwierdzono w dniu 16 października 1939 roku (19 czerwca 1943 do opisu wprowadzono niewielkie poprawki).

Swój pierwszy i jedyny lot odbył w 1968 roku. 26 października wystartował w kosmos na pokładzie statku Sojuz 3. Był to pierwszy lot załogowy po zakończonym katastrofą locie statku Sojuz 1. Zadaniem kosmonauty było połączenie się na orbicie z wystrzelonym wcześniej bezzałogowym statkiem Sojuz 2. Pomimo kilku prób, podczas których Bieriegowoj zużył blisko 90% paliwa przeznaczonego na ten cel, nie doszło do cumowania obu statków. Kosmonauta powrócił na Ziemię 30 października 1968 po 3 dniach 22 godzinach 50 minutach i 45 sekundach.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Sojuz 3 (kod wywoławczy Аргон - "Argon") był pierwszą załogową misją pojazdu Sojuz od katastrofy statku kosmicznego Sojuz 1, w której śmierć poniósł kosmonauta Władimir Komarow. Podobnie jak w poprzedniej misji, Sojuz 3 miał wykonać manewr dokowania z kapsułą Sojuz 2. Jedynym kosmonautą na pokładzie statku był Gieorgij Bieriegowoj.

W latach 1972–1987 był dyrektorem Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina. 25 lutego 1982 roku formalnie przestał być członkiem oddziału radzieckich kosmonautów.

W randze generała zwolniony do rezerwy w 1987 roku. Był autorem kilku książek na temat załogowych lotów kosmicznych.

Zmarł na zawał serca w Moskwie 30 czerwca 1995 roku.

Wykaz grup i oddziałów astronautów zawiera zestawienie nazwisk ludzi, którzy brali udział w misjach kosmicznych lub przygotowywali się do lotów w kosmos. Sporządzony został z zachowaniem chronologii poszczególnych naborów astronautów, podziałem na lata i kraje, które ich dokonywały. Poza narodowymi zespołami (astronautami zawodowymi) są tu również grupy przygotowujace się do określonych misji oraz tzw. "kosmiczni turyści".

Międzynarodowa Federacja Lotnicza (FAI - Fédération Aéronautique Internationale), międzynarodowa federacja zrzeszająca aerokluby narodowe, założona w 1905 roku.