Giovanni Francesco Commendone - Polski Serwis Naukowy

Giovanni Francesco Commendone

Giovanni Francesco Commendone (ur. 17 marca 1523 w Wenecji, zm. 26 grudnia 1584 w Padwie) – włoski kardynał, biskup Zanty od 1555 r., legat papieski i nuncjusz apostolski w I Rzeczypospolitej w latach 1563-1565 i 1571-1573, działacz kontrreformacji.

Studiował prawo i nauki humanistyczne na Uniwersytecie w Padwie. W 1550 r. przybył do Rzymu. Dzięki protekcji ambasadora Republiki Weneckiej został sekretarzem papieża Juliusza III. W sierpniu 1553 r. brał udział w legacji do Anglii, mającej na celu doprowadzenie do powrotu tego kraju, rządzonego przez Marię Tudor, na łono kościoła katolickiego. W 1555 r. papież Paweł IV mianował go biskupem Zanty. W 1556 r. brał udział w legacji do Niderlandów Hiszpańskich, na dwór cesarza Karola V Habsburga i Filipa II. W tym samym roku mianowany nuncjuszem nadzwyczajnym w Urbino, Ferrarze, Parmie i Wenecji. Usiłował uzyskać pomoc wojskową tych republik dla Państwa Kościelnego, zagrożonego postępami wojsk hiszpańskich.

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.

Augsburg to miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, na południu kraju. Leży nad rzeką Lech, na przedgórzu alpejskim na wysokości 489 m n.p.m.

W 1560 r. wysłany jako legat papieski do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, w celu zaproszenia przedstawicieli państw katolickich i protestanckich na otwieraną właśnie sesję soboru trydenckiego. Przybył na konwencję religijną przedstawicieli władców protestanckich w Naumburg (Saale), gdzie bezskutecznie próbował przekonać ich do wznowienia unii z kościołem rzymskim.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

W styczniu 1563 r. wyjechał z misją do Innsbrucku, gdzie konferował nad kwestiami soboru z cesarzem Ferdynandem I Habsburgiem. W październiku tego roku jako legat i nuncjusz apostolski przybył do Rzeczypospolitej. Tu odwiódł króla Polski Zygmunta II Augusta od idei utworzenia (nieuznającego prymatu papieża) polskiego kościoła narodowego. Wraz z biskupem warmińskim kardynałem Stanisławem Hozjuszem przeprowadził uznanie dekretów soboru trydenckiego przez polski episkopat, sprowadził też zakon jezuitów. W 1566 r. mianowany legatem papieskim na sejm Rzeszy w Augsburgu. W 1568 odbył legację do cesarza Maksymiliana II Habsburga. W 1571 r. jako legat do cesarza i Zygmunta II Augusta zabiegał o stworzenie ligi przeciwko imperium osmańskiemu. W 1573 r. poparł kandydaturę Henryka Walezego.

Kontrreformacja – nurt w Kościele katolickim, będący reakcją na powstanie protestantyzmu, mający na celu zahamowanie szerzącej się reformacji i odzyskanie przez Kościół rzymskokatolicki utraconych wpływów i pozycji wyznania panującego. Działania te połączone były z odnową wewnątrz Kościoła, wymuszoną gwałtownym rozwojem reformacji. Z tego też powodu autorzy katoliccy wolą stosować termin reforma katolicka, starając się uwypuklić pozytywny aspekt kontrreformacji.

Niderlandy Hiszpańskie – potoczna nazwa holenderskich i belgijskich posiadłości Hiszpanii w latach 1556-1581; od abdykacji cesarza Karola V Habsburga do momentu rewolty w Holandii, gdzie powstała wówczas niepodległa holenderska Republika Zjednoczonych Prowincji. Pozostałe przy Hiszpanii i zamieszkane przez katolików tereny belgijskie zwano odtąd Niderlandami Południowymi.

Jest autorem wspomnień z czasów swojego pobytu w Rzeczypospolitej pod tytułem Pamiętniki o dawnej Polsce.

Bibliografia

Graziani. Vita Commendoni Cardinalis (Paris, 1669), Fr. tr. by FLECHIER (Paris, 1671, and Lyons, 1702)

Pallavicino Istoria del Concilio di Trento (Rome, 1846), II, 13, 15, III, 24;

Prisac Die Legaten Commendone und Capacini in Berlin (Neuss, 1846);

Reiman Die Sendung des Nunzius Commendone nach Deutschl. im Jahre 1561 in Forschungen zur deutsch. Gesch. (Göttingen, 1867), 237-80;

Susta Die römische Kurie und das Konzil von Trient unter Pius IV (Wien, 1904)

Szwarz Der Briefwechsel des K. Maximilian II mit Papst Pius V. (Paderborn, 1889);

Linki zewnętrzne

Pamiętniki o dawnéj Polsce z czasów Zygmunta Augusta, obejmujące listy Jana Franciszka Commendoni do Karola Boromeusza z Biblioteki Berberiańskiej. T. 1

Włosi – naród zamieszkujący Włochy. We Włoszech jest ich około 56 mln, z czego prawie połowa wszystkich osób pochodzenia włoskiego mieszka poza Włochami a najwięcej w Brazylii, Argentynie i w USA. Mówią językiem włoskim. Religią większości Włochów jest katolicyzm.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.