Giovanni Leone - Polski Serwis Naukowy

Giovanni Leone (ur. 3 listopada 1908 w Neapolu, zm. 9 listopada 2001 w Rzymie) – włoski prawnik i polityk, przewodniczący Izby Deputowanych, dwukrotny premier Włoch, prezydent tego kraju w latach 1971–1978, działacz i jeden z przywódców Chrześcijańskiej Demokracji, pierwszy w historii senator dożywotni z mianowania i z urzędu.

Chrześcijańska Demokracja (wł. Democrazia Cristiana, DC) – jedno z głównych ugrupowań włoskiej sceny politycznej po zakończeniu II wojny światowej. Była partią odwołującą się do ideologii chadeckiej, wyrosła z podziemnej działalności antyfaszystowskiej. Do lat 90. wielokrotnie współtworzyła rządy koalicyjne. Jednym z jej przywódców był wieloletni premier Republiki Włoskiej – Aldo Moro. Rozwiązaniu uległa w roku 1993.

Izba Deputowanych (wł. Camera dei Deputati) - izba niższa parlamentu Republiki Włoskiej. Tworzy ją 630 przedstawicieli wybieranych raz na 5 lat w wyborach powszechnych, systemem mieszanym. Aktualny skład Izby pochodzi z wyborów w 2008 roku i jest to jej 16. kadencja. Obecnym przewodniczącym Izby jest Gianfranco Fini z ugrupowania Sojusz Narodowy. Ordynacja z 2005 roku wprowadziła jeden okręg wyborczy obejmujący cały kraj. Próg wyborczy dla pojedynczej partii wynosi 4%, a dla koalicji 10% niezależnie od ilości ugrupowań do niej wchodzących.

Życiorys

Ukończył studia prawnicze i z zakresu nauk politycznych. Wykładał przez lata prawo i procedurę karną, początkowo na Università di Camerino, następnie na uniwersytetach w Rzymie, Neapolu i innych miejscowościach. Należał do krajowych i międzynarodowych organizacji skupiających prawników karnistów. Praktykował także jako adwokat w sprawach karnych.

Order Gwiazdy Solidarności Włoskiej (wł. Ordine della Stella della Solidarietà Italiana – OSSI) – odznaczenie Republiki Włoskiej, nadawane od 1947 roku.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1944 przystąpił do Chrześcijańskiej Demokracji, stał na czele neapolitańskich struktur tego ugrupowania. W 1946 został posłem do powołanej po II wojnie światowej konstytuanty (Assemblea Costituente della Repubblica Italiana), która działała do 1948. W tym samym roku został po raz pierwszy wybrany do Izby Deputowanych. W niższej izbie włoskiego parlamentu zasiadał nieprzerwanie do 1967 jako poseł I, II, III i IV kadencji. W latach 1950–1953 pełnił funkcję przewodniczącego Izby Deputowanych, następnie przez dziesięć lat stał na jej czele.

Senat (wł. Senato della Repubblica) - izba wyższa parlamentu Republiki Włoskiej. W obecnej formie funkcjonuje od 8 maja 1948 i jest kontynuacją tradycji wcześniejszego Senatu Królestwa (wł. Senato del Regno).

Od czerwca do grudnia 1963 i ponownie od czerwca do grudnia 1968 piastował funkcję premiera Włoch w gabinetach tworzonych przez Chrześcijańską Demokrację.

27 sierpnia 1967 prezydent Giuseppe Saragat w uznaniu dotychczasowych zasług powierzył mu godność dożywotniego senatora. Giovanni Leone zasiadał w Senacie IV i V kadencji. Ustąpił w trakcie tej ostatniej w związku z dokonanym 23 grudnia 1971 wyborem go na urząd Prezydenta Republiki.

W 1978 pod jego adresem pojawiły się oskarżenia o udział w skandalu korupcyjnym, zwanym jako afera Lockheeda. 15 czerwca tego samego roku, na kilka miesięcy przed upływem kadencji, Giovanni Leone podał się do dymisji. Z urzędu jako były prezydent powrócił do Senatu, zasiadał w nim w trakcie VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII i XIV kadencji, tj. do czasu swojej śmierci.

Odznaczenia

Wielki Mistrz Orderu Zasługi Republiki Włoskiej – ex officio (1971–1978)

Wielki Mistrz Orderu Wojskowego Włoch – ex officio (1971–1978)

Wielki Mistrz Orderu Zasług w Pracy – ex officio (1971–1978)

Wielki Mistrz Orderu Gwiazdy Solidarności Włoskiej – ex officio (1971–1978)

Wielki Mistrz Orderu Vittorio Veneto – ex officio (1971–1978)

Przypisy

↑ Giovianni Leone na stronie Senatu XIV kadencji (wł.). [dostęp 12 lutego 2011].
Skład pierwszego rządu Giovanniego Leone na stronie Rządu Republiki Włoskiej (wł.). [dostęp 12 lutego 2011].
Skład drugiego rządu Giovanniego Leone na stronie Rządu Republiki Włoskiej (wł.). [dostęp 12 lutego 2011].
Philip Willan: Giovanni Leone (ang.). guardian.co.uk, 12 listopada 2001. [dostęp 12 lutego 2011].

Źródła

Giovanni Leone (wł.). quirinale.it. [dostęp 12 lutego 2011].