Glafira - córka Archelaosa I z Kapadocji

Glafira z "Promptuarii Iconum Insigniorum"

Glafira (zm. ok. 7) – córka króla Kapadocji Archelaosa I Filopatrisa Ktistesa Sotera oraz nieznanej z imienia królowej, zapewne córki króla Kapadocji Ariobarzanesa II Filopatora. Siostra Archelaosa II, króla Cylicji Trachejskiej w latach 17-37 n.e.

Mauretania (łac. Mauretania lub Mauritania, gr. Maurusía) - starożytne królestwo w północno-zachodniej Afryce, o zmiennych granicach - obejmowało współczesne północne Maroko i północno-zachodnią Algierię. Zamieszkiwane było przez przodków współczesnych Berberów, graniczyło z innymi krainami, których ludność była prawdopodobnie berberyjska - od wschodu z Numidią, od południa z saharyjską Getulią. Największym z zamieszkujących ją plemion, z których wiele prowadziło koczowniczy tryb życia, byli Maurowie (Mauri). Wybrzeże Mauretanii było objęte wpływami Fenicjan, a później Kartagińczyków. Pierwsze kontakty z Rzymem to okres wojny z królem numidyjskim Jugurtą, podczas której władca Mauretanii Bocchus I dopomógł Rzymianom w schwytaniu Jugurty. Synowie Bocchusa, sprawujący rządy wspólnie Bocchus II i Bogud II wspomagali Cezara w wojnie z Pompejuszem toczącej się na terenie Afryki w 46 p.n.e., otrzymując od niego w nagrodę zachodnią część Numidii. Po śmierci Cezara władcy Mauretanii nadal uczestniczyli w sprawach Rzymian, ale tym razem niezgodnie - Bocchus poparł bowiem Oktawiana, a Bogud Marka Antoniusza. Po śmierci Bocchusa (33 p.n.e.) August włączył Mauretanię do Rzymu jako prowincję, w 25 p.n.e. przekazał ją jednak władcy Numidii Jubie II. Ostatecznie, po zamordowaniu w roku 40 syna Juby II i Kleopatry Selene króla Ptolemeusza, ostatniego potomka Ptolemeuszy na rozkaz Kaliguli, Mauretania stała się prowincją rzymską; od 42 jej część zachodnia tworzyła prowincję Mauretania Tingitana ze stolicą w Tingis (obecny Tanger), jej część wschodnia razem z częścią Numidii prowincję Mauretania Caesariensis ze stolicą w Sitifis (obecnie Satif).

Idumea (łac. Idumaea, hebr. Edom - czerwony) – kraina historyczna na południu Izraela, pierwotnie ciągnąca się aż do Morza Czerwonego. Od VI wieku p.n.e. ograniczona do okolic Hebronu i wzgórz między Morzem Martwym, a Morzem Śródziemnym. Zamieszkana przez Idumejczyków (Edomitów), będących plemieniem o semickim rodowodzie.

Glafira był dwukrotnie zamężna. Pierwszy raz wyszła za mąż za Aleksandra I, syna króla Judei Heroda I Wielkiego i królowej Mariamme I. Ich małżeństwo wydało na świat dwóch synów: Aleksandra II (ur. 15 p.n.e., zm. zapewne między 26 a 28) oraz Juliusza Tigranesa (zm. 36 n.e.), przyszłego króla Armenii. Mąż Aleksander I został oskarżony razem z rodzonym bratem Arystobulem I o spiskowanie na życie ojca. Glafira była także podejrzewana przez teścia o uczestnictwo w spisku, ale z powoduW sądzie w Berytos zostali skazani na śmierć przez uduszenie. Wyrok wykonano w Sebaste (Samarii) w 7 p.n.e. Ich ciała w nocy przeniesiono do Aleksandrejonu, gdzie leżał grób Aleksandra z Hasmoneuszów, ojca ich matki oraz groby większości jego przodków. Herod Wielki po śmierci synów, postanowił z troską wychowywać ich dzieci, a swych wnuków.

Tigranes V (gr. Τιγράνης, Tigránēs; orm.: Տիգրան) (zm. 36 n.e.) – król Armenii z dynastii herodiańskiej pod zwierzchnością rzymską w latach 6-12 n.e. Drugi syn królewicza żydowskiego Aleksandra I i Glafiry, córki Archelaosa I Filopatrisa Ktistesa Sotera, ostatniego króla Kapadocji oraz króla Małej Armenii.

Herod Wielki (Herodes Magnus), czasami w literaturze opisywany jako Herod (II) Wielki (ur. 73 lub w 72 roku p.n.e., zm. 4 roku p.n.e.) - syn Idumejczyka Antypatra i Nabatejki Kypros. Od roku 47 p.n.e. był namiestnikiem Galilei mianowanym przez swojego ojca, a od 46 r. p.n.e. namiestnikiem Celesyrii i Samarii z ręki Sekstusa Cezara. W latach 39 - 4 p.n.e. król Judei z łaski Rzymu.

Glafira po raz drugi wyszła za mąż, za Jubę II, króla Numidii, potem Mauretanii. Do ich spotkania doszło między 2 p.n.e. a 2 r. n.e., kiedy Juba towarzyszył Gajuszowi Cezarowi w podróży na tereny wschodniego brzegu Morza Śródziemnego. Do ślubu doszło zapewne 5 r. n.e., kiedy zmarła jego pierwsza żona Kleopatra Selene II, córka triumwira rzymskiego Marka Antoniusza i królowej Egiptu Kleopatry VII. Małżeństwo ich trwało krótko, bowiem Juba II zapewne odprawił Glafirę do jej ojca do Kapadocji.

Numidia - historyczne państwo Berberów w północnej Afryce. Obejmowało terytoria na zachód od Kartaginy, i na wschód od Oranu. Później prowincja rzymska, oraz prowincja kościelna ze stolicą w Milewe.

Kleopatra VII Filopator zw. Wielką, gr. – basilissa Kleopatra VII Nea Thea Thea Philopator Thea Philopatris – królowa Kleopatra VII Nowa Bogini Bogini Miłująca Ojca Bogini Miłująca Ojczyznę, egip. – Kliupadrat (ur. 69 p.n.e., zm. 12 sierpnia 30 p.n.e. w Aleksandrii) – ostatnia królowa hellenistycznego Egiptu (od 51 p.n.e.).

Trzecim i ostatnim mężem Glafiry był etnarcha Judei, Samarii i Idumei Herod Archelaos, brat przyrodni zmarłego Aleksandra I, pierwszego jej męża. Małżonek był synem i następcą króla Judei Heroda I Wielkiego oraz Maltake. Archelaos zakochując się w niej, zostawił swą pierwszą żonę Mariamme. Małżeństwo między nimi zostało zawarte wbrew prawu żydowskiemu, ponieważ Glafira posiadała potomstwo z pierwszego małżeństwa. Związek ich jednak trwał krótko, bowiem Glafira wkrótce zmarła.

Józef Flawiusz (hebr. Josef ben Matatia, gr. ᾿Ιώσηπος Φλαύιος, łac. Iosephus Flavius, ur. 37, zm. po 94) – żydowski historyk pochodzący z rodu kapłańskiego.

Ariobarzanes II Filopator (gr. Ἀριοϐαρζάνης, Ariobarzánēs) (ur. 90, zm. 52 p.n.e.) – król Kapadocji od 63 p.n.e. do swej śmierci. Syn króla Kapadocji Ariobarzanesa I Filoromajosa i królowej Atenais I Filostorgos.

Glafira urodziła Aleksandrowi I, pierwszemu mężowi, dwóch synów, Aleksandra II (ur. 15 p.n.e., zm. zapewne między 26 a 28 n.e.), oraz Tigranesa V (zm. 36 n.e.), późniejszego króla Armenii

Bibliografia

Józef Flawiusz, Dawne dzieje Izraela (ks. 16-17), cz. 2, przekł. Z. Kubiak i J. Radożycki, wstęp ks. E. Dąbrowski i ks. W. Malej, kom. J. Radożycki, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2001, ISBN 83-88794-46-9.