Gliese 581 - Polski Serwis Naukowy

Współrzędne: 151926,82; -07°43'20,20"

Gliese 581 (wymowa /ˈɡliːzə/) – czerwony karzeł typu widmowego M2,5V znajdujący się w gwiazdozbiorze Wagi 20 lat świetlnych od Ziemi. Gliese 581 jest na 89 miejscu na liście najbliższych Słońcu gwiazd i na 5 miejscu wśród najbliższych systemów planetarnych. Masa oraz promień gwiazdy wynoszą w przybliżeniu jedną trzecią masy i promienia Słońca. Po licznych obserwacjach odkryto cztery planety orbitujące wokół Gliese 581: e, b, c, d. Analizy z 2010 roku sugerowały istnienie jeszcze dwóch planet, g i f, jednak późniejsze badania podają to odkrycie w wątpliwość. Gliese 581 jest gwiazdą zmienną typu BY Draconis.

Gwiazda zmienna – gwiazda, która w znaczący sposób zmienia swoją jasność. Ogólnie rzecz biorąc, każda gwiazda wykazuje drobne fluktuacje jasności, ale są one w większości przypadków praktycznie niezauważalne – na przykład jasność Słońca zmienia się o ok. 0,1% w 11-letnim cyklu.
Gl 581 b (GJ 581 b) – planeta pozasłoneczna okrążająca czerwonego karła, gwiazdę Gliese 581 w gwiazdozbiorze Wagi. Została odkryta w sierpniu 2005 roku. Szacowna masa planety wynosi 0,056 masy Jowisza (w przybliżeniu masa Neptuna). Wielki promień orbity Gl 581 b wynosi 0,041 j.a., a okres obiegu 5,366 dni.

Charakterystyka

Nazwa

Nazwa Gliese 581 pochodzi z wydanego w 1957 roku Katalogu Gliesa, zbioru gwiazd znajdujących się w promieniu 25 parseków od Słońca. Inne nazwy to między innymi BD-07° 4003, z katalogu gwiazd Bonner Durchmusterung, w którym po raz pierwszy pojawiła się wzmianka o tej gwieździe, oraz HO Librae (nazwa nadana zgodnie z zasadami nazewnictwa gwiazd zmiennych). Gliese 581 nie posiada swojej indywidualnej nazwy tak jak Syriusz czy Procjon.

Promień (oznaczany literą r od łacińskiego słowa radius) to w geometrii odcinek łączący środek koła, okręgu, kuli lub sfery z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, a także długość tego odcinka. Długość promienia jest w tym przypadku zawsze równa połowie długości średnicy, co wyraża wzór
Gliese 581 c (nieoficjalna nazwa Ymir) – planeta pozasłoneczna typu superziemia orbitująca wokół gwiazdy czerwonego karła Gliese 581. Uważa się, że planeta znajduje się w odległości od gwiazdy, gdzie temperatura powierzchni planet pozwala na istnienie wody w stanie ciekłym, a co za tym idzie istnieją na niej warunki dogodne do powstania życia tlenowego. Planeta znajduje się w gwiazdozbiorze Wagi około 20,5 lat świetlnych (~194 biliony km) od Ziemi, co astronomicznie jest odległością bardzo małą. Gliese 581 c zajmuje 87. miejsce na liście najbliższych układów planetarnych względem Ziemi.

Położenie

Porównanie rozmiarów Słońca i Gliese 581.

Gliese 581 jest czerwonym karłem typu widmowego M2,5V znajdującym się w gwiazdozbiorze Wagi, 20,3 roku świetlnego od Ziemi. Na nocnym niebie znajduje się około dwa stopnie na północ od najjaśniejszej gwiazdy gwiazdozbioru Wagi, β Librae. Ze względu na swoją niską jasność nie jest widoczna gołym okiem.

Lista zawiera dane dotyczące 50 układów gwiezdnych najbliższych Układowi Słonecznemu w kolejności od najbliższej gwiazdy do coraz dalszych. Gwiazdy posiadające jasność widomą mniejszą niż 6,5 mag ukazane są na szarym tle, gdyż nie można ich dostrzec gołym okiem. Tło, na jakim prezentowane są w tym zestawieniu typy widmowe, nie odpowiada rzeczywistym kolorom gwiazd. Zaznaczone na czerwono wartości paralaksy i odległości są wstępne i mogą ulec zmianie w toku dalszych obserwacji.
Układ współrzędnych astronomicznych – sferyczny układ współrzędnych stosowanym w astronomii. Umożliwia on jednoznaczne określenie położenia jakiegoś obiektu na sferze niebieskiej przez podanie jego współrzędnych. Zdefiniowanie układu sprowadza się do ustalenia podstawowego koła wielkiego oraz ustalenia punktu na tym kole, od którego liczy się pierwszą współrzędną. Oś układu (tj. prosta prostopadła do koła podstawowego) przecina sferę niebieską w punktach nazwanych biegunami, natomiast południk przechodzący przez punkt początkowy jest nazwany południkiem początkowym.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)