Gmina Ścinawa Nyska - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy gminy dawnej. Zapoznaj się również z: gmina Ścinawa – współczesna gmina w woj. dolnośląskim.

Gmina Ścinawa Nyska (1945-46 gmina Ścinawa) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1954 i 1973-1975 w woj. śląskim i woj. opolskim (dzisiejsze woj. opolskie). Siedzibą władz gminy była Ścinawa Nyska.

Województwo śląsko-dąbrowskie - w latach nazwa województwa śląskiego, pokrywającego się w znacznym stopniu z dzisiejszymi województwami: śląskim i opolskim. Następnie 1950 - 1975 podzielone na województwo katowickie i opolskie, a w latach 1975-1998 na województwa: katowickie, opolskie, bielskie i częstochowskie.

Województwo opolskie — jedno z 16 ) stanowi zachodnią część . Zachodnia część obecnego województwa (ponad 20 procent powierzchni) obejmuje dwa powiaty historycznego Dolnego Śląska: Brzeg oraz Namysłów.

Gmina zbiorowa Ścinawa powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945) w powiecie nyskim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk Opolski), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiego, a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do woj. śląskiego (śląsko-dąbrowskiego).

Województwo w latach 1950-1998. Początkowo funkcjonowało jako województwo śląskie, następnie nieoficjalnie nazywane było województwem śląsko-dąbrowskim, a od 1950 r. województwem katowickim. W latach 1953-1956 przemianowane przez władze komunistyczne na województwo stalinogrodzkie. W wyniku reformy administracyjnej w 1975 r. znacznie zmniejszono jego terytorium. Od 1999 roku stanowi - z wyłączeniem rejonu Olkusza i Chrzanowa - trzon województwa śląskiego.

Ziemie Odzyskane – termin powstały po zbrojnej aneksji Zaolzia, dokonanej przez wojska polskie w październiku 1938 roku. Pierwszy raz użyty oficjalnie w Dekrecie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 października 1938 r. "o zjednoczeniu Odzyskanych Ziem Śląska Cieszyńskiego z Rzecząpospolitą Polską"[1]. Po II wojnie światowej określający ziemie zachodnie i północne współczesnej Polski, które zgodnie z postanowieniami konferencji poczdamskiej poddano polskiej jurysdykcji. Używany często przez propagandę PRL.

Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z 7 gromad: Ścinawa, Biegonice, Jagielnica, Krzeszów, Lipowa, Prusinowice i Włodary. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie; równocześnie gmina Ścinawa Nyska wraz z całym powiatem nyskim weszła w skład nowo utworzonego woj. opolskiego.

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 7 gromad: Gryżów, Jegielnica, Lipowa, Rynarcice, Ścinawa Nyska, Węża i Włodary. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.

Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w tymże powiecie i województwie. 1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) woj. opolskiego. 30 października 1975 gmina została zniesiona, a jej obszar przyłączony do gmin Korfantów i Nysa.

Przypisy

↑ Od 1945 pod administracją wojewody śląskiego; od 1946 jednostka administracyjna woj. śląskiego
Liczba ludności z publikacji "Rocznik Demograficzny Polski", GUS 1975-1995
↑ Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (stan z dnia 1 stycznia 1946), Wydawnictwa Instytutu Śląskiego, 1947
Od 1 grudnia 1945 do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 29 października 1975
Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.)
Utworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów
↑ Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005, s. 43-44.
Dokumentu podstawy prawnej nie odnaleziono
Dz. U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177
Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. z 1944 r. Nr 5, poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1944 r. Nr 14, poz. 74)
Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
Dz. U. z 1975 r. Nr 35, poz. 197