Gmina Grodziec - powiat będziński - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy dawnej gminy w powiecie będzińskim. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Gmina Grodziec – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1951 roku w woj. kieleckim, śląskim i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy była wieś Grodziec (obecnie dzielnica Będzina) .

Będzin – miasto powiatowe położone w południowej Polsce w Zagłębiu Dąbrowskim, nad rzeką Czarną Przemszą, na Wyżynie Śląskiej, we wschodniej części województwa śląskiego, na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) i konurbacji katowickiej.

Województwo kieleckie – województwo II Rzeczypospolitej, utworzone 14 sierpnia 1919 na mocy ustawy tymczasowej o organizacji władz administracyjnych II instancji. Stolicą województwa były Kielce. W skład województwa weszły ziemie dawnej guberni kieleckiej i guberni radomskiej wraz z Zagłębiem Dąbrowskim i powiatem częstochowskim.

W okresie międzywojennym gmina Grodziec należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim. Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem będzińskim przyłączona do woj. śląskiego (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie ).

Powiat będziński - powiat ziemski w Polsce (województwo śląskie), utworzony 1 stycznia 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Będzin.

Województwo w latach 1950-1998. Początkowo funkcjonowało jako województwo śląskie, następnie nieoficjalnie nazywane było województwem śląsko-dąbrowskim, a od 1950 r. województwem katowickim. W latach 1953-1956 przemianowane przez władze komunistyczne na województwo stalinogrodzkie. W wyniku reformy administracyjnej w 1975 r. znacznie zmniejszono jego terytorium. Od 1999 roku stanowi - z wyłączeniem rejonu Olkusza i Chrzanowa - trzon województwa śląskiego.

Według stanu z 1 stycznia 1946 roku gmina Grodziec nie była podzielona na gromady . Jako gmina wiejska jednostka przestała istnieć z dniem 8 sierpnia 1951 roku wraz z nadaniem Grodźcowi praw miejskich i przekształceniem jednostki w gminę miejską .

Przypisy

Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
Do 7 sierpnia 1951
Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167
Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad wydanym przez Wydawnictwa Instytutu Śląskiego w 1947 roku (stan z dnia 1 stycznia 1946)
Dz. U. z 1951 r. Nr 41, poz. 316

Prawa miejskie - zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu, gdyż wyjmował mieszczan spod jurysdykcji prawa ziemskiego (tzw. prawo dworskie).