Gmina Koluszki - Polski Serwis Naukowy

Portal:
Gmina Koluszki

Gmina Koluszki – gmina miejsko-wiejska w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim. W jej skład wchodzi zarówno miasto Koluszki jak i okoliczne wsie. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie piotrkowskim.

Siedziba gminy to miasto Koluszki.

Powiat łódzki-wschodni - powiat w Polsce (województwo łódzkie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Siedzibą władz jest miasto Łódź.

Gmina Żelechlinek (do 1953 gmina Żelechlin ) - gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie piotrkowskim.

Według danych z 31 grudnia 2007 gminę zamieszkiwało 23006 osób. Drugim po Koluszkach skupiskiem ludności na terenie gminy jest Gałkówek.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2007 gmina Koluszki ma obszar 157,19 km², w tym:

użytki rolne: 51%

użytki leśne: 40%

Gmina stanowi 31,45% powierzchni powiatu łódzkiego wschodniego.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2007:

Gmina Brzeziny to gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie skierniewickim.

Gmina Budziszewice to gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie piotrkowskim.

Geografia

Pod względem położenia geograficznego gmina znajduje się w Mezoregionie Wzniesień Łódzkich należącym do Wzniesień Południowomazowieckich (wg podziału J. Kondrackiego). W podziale geologicznym większa część gminy znajduje się na Wale Kujawsko Pomorskim, część zachodnia położona jest w obrębie Niecki łódzkiej.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Rezerwat przyrody – jedna z obszarowych form ochrony przyrody w Polsce. Podobne pod względem funkcji tereny chronione powoływane są też w wielu innych krajach na świecie.

W strukturze użytkowania gruntów, użytki rolne zajmują 48,09% ogólnej powierzchni gminy, lasy i zadrzewienia 40,21% powierzchni gminy. Tereny zainwestowane – 386 ha (16,2% powierzchni gminy). Pozostałe tereny zajmują 11,7% powierzchni gminy. W przeważającej części (81,6%) gleby gminy zaliczają się do najsłabszych klas bonitacyjnych (IV i V), klasa III stanowi 10,5% a VI 7,9%.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Województwo piotrkowskie w latach 1975-1998, o powierzchni 6266 km2. Administracyjnie dzieliło się na 11 miast oraz 56 gmin. Stolicą województwa piotrkowskiego był Piotrków Trybunalski. 1 stycznia 1999 zostało włączone do województwa łódzkiego.

Na terenie gminy znajdują się dwa rezerwaty przyrody, rzeka Rawka, której źródła znajdują się na południowo-wschodnim krańcu gminy. Cała rzeka od źródeł do ujścia objęta jest ochroną wraz z 10 metrowym pasem przyległych do niej brzegów. Rzeka jest przykładem zachowanej w naturalnym stanie typowej rzeki nizinnej. Rezerwat został utworzony 24 listopada 1983 r. Źródła Rawki są jedną z niewielu atrakcji przyrodniczych w gminie, które warto zobaczyć. Aby tam dotrzeć najprościej wybrać się leśną drogą z Redzenia Starego do Węgrzynowic. Na wysokości wsi Rewica (będzie bardzo widoczna dolina) należy skręcić z głównej drogi w lewo i tak dotrzemy do źródeł rzeki (proszę pamiętać, że jest to rezerwat przyrody). W zachodniej części gminy znajduje się rezerwat Gałków utworzony 18 lipca 1958 r. w celu ochrony fragmentów lasu bukowo-jodłowego. W lesie tym możemy odnaleźć ponad 200 letnie buki i równie stare i okazałe jodły.

Gmina Brójce to gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie łódzkim.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

W gminie występują surowce naturalne w postaci złóż piasku i żwiru, gmina jest także obszarem perspektywicznym do odkrycia złóż węglowodorów głównie gazu ziemnego, istnieją także duże zasoby wód geotermalnych możliwych do pozyskania w celach grzewczych. W miejscowości Regny został wykonany najgłębszy otwór w województwie łódzkim Budziszewice IG-1 o głębokości 5601 metrów osiągający osady karbonu górnego.

Regny – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Koluszki. Na terenie miejscowości znajduje się jednostka wojskowa.

Województwo łódzkie - jedno z 16 województw Polski, jest położone w centralnej części kraju – geometryczny środek Polski znajduje się we wsi Piątek w powiecie łęczyckim (ok. 50 km od Łodzi, w kierunku północnym).

Miejscowości

Sołectwa

Będzelin, Borowa (sołectwa: Borowa I i Borowa II), Długie, Lisowice, Felicjanów, Gałków Duży, Gałków Mały (sołectwa: Gałków Mały – Wschód i Gałków Mały – Zachód), Gałkówek-Parcela, Jeziorko, Katarzynów, Kaletnik, Kazimierzów, Przanowice, Stary Redzeń, Nowy Redzeń, Regny, Różyca, Słotwiny, Stamirowice, Stefanów, Świny, Wierzchy, Zielona Góra.

Koluszki (ros. Колюшки) – miasto w woj. łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koluszki. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. piotrkowskiego. Miasto położone na Równinie Koluszkowskiej, pomiędzy Wysoczyzną Rawską a wyniesieniami Garbu Łódzkiego – pozostałością dawnych lodowców, na skraju źródłowego odcinka doliny rzeki Mrogi. Duży węzeł kolejowy oraz ośrodek przemysłowy (odlewnia). Baza paliw płynnych, połączona rurociągiem z rafinerią w Płocku.

Gałkówek jest dużą wsią rolniczo-wypoczynkową. Otoczony lasami ze względu na swe walory klimatyczne od ubiegłego wieku znany jako miejsce wypoczynku mieszkańców Łodzi. Dogodne połączenie autobusowe z miastem wojewódzkim i Brzezinami oraz kolejowe z Łodzią, Koluszkami, Warszawą, Piotrkowem Trybunalskim i Tomaszowem Mazowieckim powoduje, że Gałkówek staje się miejscowością atrakcyjną pod względem budownictwa rekreacyjnego, mieszkaniowego. Do 1954 roku istniała gmina Gałkówek.

Pozostałe miejscowości

Erazmów, Leosin, Słotwiny, Turobowice, Zygmuntów, Żakowice.

Sąsiednie gminy

Andrespol, Brójce, Brzeziny, Budziszewice, Jeżów, Rogów, Rokiciny, Żelechlinek

Przypisy

↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
Ireneusz Budzyński: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507. (pol.)