Gmina Krzeszów - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy gminy współczesnej. Zapoznaj się również z: gmina Krzeszów – dawna gmina w Jeleniogórskiem.

Gmina Krzeszów - gmina wiejska w powiecie niżańskim województwa podkarpackiego. W latach 1975-1998 gmina należała do województwa tarnobrzeskiego.

Gmina Rudnik nad Sanem (do końca 1997 r. gmina Rudnik) to gmina miejsko-wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie tarnobrzeskim.

Gmina Harasiuki (do 1954 gmina Huta Krzeszowska) – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie tarnobrzeskim.

Siedziba gminy to Krzeszów.

Według danych z 31 grudnia 2010 gminę zamieszkiwało 4249 osób.

Gmina Krzeszów została utworzona w ramach carskiej reformy administracyjnej 1864 roku jako jedna z 14 gmin powiatu biłgorajskiego guberni lubelskiej Królestwa Polskiego. 13 stycznia (1 stycznia według kalendarza juliańskiego) 1870 do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Krzeszów

Województwo tarnobrzeskie – województwo istniejące w latach 1975-1998. Zostało utworzone z północnej części dawnego województwa rzeszowskiego, południowo-wschodniej części dawnego województwa kieleckiego i południowo-zachodniej części dawnego województwa lubelskiego.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 gmina znalazła się w powiecie biłgorajskim województwa lubelskiego.

Według stanu na 30 września 1921 gmina Krzeszów obejmowała miejscowości Bystre, Działy, Jasiennik Stary, Kamionka, Krzeszów, Krzeszów Dolny, Krzeszów Górny, Kustrawa, Łazów, Łazy Malennickie, Łazy Naklickie, Malennik, Nowa Wieś, Podolszynka Księżówka, Podolszynka Plebańska, Podolszynka Ordynacka, Sygiełki i Zamczysko. Gmina liczyła 6.387 mieszkańców.

Gmina Potok Górny (hist. gmina Lipiny) – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie zamojskim.

Gmina Krzeszów – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1954 i 1973-1976 w woj. wrocławskim, a następnie jeleniogórskim (dzisiejsze woj. dolnośląskie). Siedzibą władz gminy był Krzeszów.

W reformie administracyjnej 1954 roku dotychczasowa gmina została podzielona na gromady Krzeszów, Bystre i Krzeszów Górny. 1 stycznia 1956 gromady Bystre i Krzeszów przeniesiono do nowo utworzonego powiatu leżajskiego w województwie rzeszowskim.

Gmina Krzeszów została odtworzona w kolejnej reformie administracyjnej 1 stycznia 1973 w powiecie leżajskim województwa rzeszowskiego. Poza granicami odtworzonej gminy pozostały miejscowości Krzeszów Górny i Nowa Wieś (w gminie Huta Krzeszowska) oraz Malennik i Jasiennik Stary (w gminie Potok Górny).

Gmina Leżajsk (dawn. gmina Giedlarowa) – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie rzeszowskim.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

W kolejnej reformie administracyjnej 1 czerwca 1975 gmina Krzeszów została włączona do województwa tarnobrzeskiego.

1 września 1977 gmina Krzeszów została zniesiona, a jej obszar włączono do gminy Rudnik. 1 października 1982 gmina Krzeszów została przywrócona, powiększona o wieś Podolszynka Plebańska z gminy Harasiuki.

W ostatniej, jak dotąd, reformie administracyjnej 1 stycznia 1999 gmina Krzeszów została włączona do powiatu niżańskiego województwa podkarpackiego.

Krzeszów (Krzeszów nad Sanem) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, w gminie Krzeszów, na zachodnim skraju Płaskowyżu Tarnogrodzkiego, nad rzeką San. Krzeszów liczy 734 mieszkańców (2008). Przez Krzeszów przebiega droga wojewódzka nr 863.

Powiat niżański – powiat w Polsce (województwo podkarpackie), odtworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Nisko.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 gmina Krzeszów ma obszar 62,38 km², w tym:

użytki rolne: 82%

użytki leśne: 6%

Gmina stanowi 7,94% powierzchni powiatu.

Demografia

Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2010):

Sołectwa

Bystre, Kamionka (sołectwa: Kamionka Dolna i Kamionka Górna), Koziarnia (sołectwa: Koziarnia I i Koziarnia II), Krzeszów, Krzeszów Dolny, Kustrawa, Łazów, Podolszynka Ordynacka, Podolszynka Plebańska, Sigiełki.

Sąsiednie gminy

Harasiuki, Kuryłówka, Leżajsk, Nowa Sarzyna, Potok Górny, Rudnik nad Sanem, Ulanów

Powiat leżajski - powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Leżajsk.

Województwo podkarpackie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw utworzonych w 1999 roku. Powstało poprzez scalenie ziem dawnego województwa rzeszowskiego sprzed 1975 roku (za wyjątkiem powiatu gorlickiego), tj. województw przemyskiego i rzeszowskiego, oraz części krośnieńskiego, tarnobrzeskiego i tarnowskiego.

Przypisy

Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2012-02-08].
Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13) stycznia 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 465)
Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom IV. Województwo lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924, s.7
Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 283
Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
Dz. U. z 1977 r. Nr 27, poz. 116
Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2010 r. (pol.). GUS. [dostęp 2012-02-08].

Linki zewnętrzne

Strona Informacyjna Gminy Krzeszów

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Gubernia lubelska (ros. Люблинская губерния) – jednostka administracyjna Królestwa Polskiego. Powstała w 1837, w wyniku przekształcenia województwa lubelskiego. Obszar guberni, której stolicą był Lublin, był identyczny z obszarem dawnego województwa.