Gmina Księżpol - Polski Serwis Naukowy

Urząd Gminy Księżpol

Gmina Księżpol (dawniej "Kniaźpol") – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie zamojskim.

Siedziba gminy to Księżpol.

Według danych z 31 grudnia 2006 gminę zamieszkiwały 6.784 osoby.

Gmina Księżpol została utworzona w ramach carskiej reformy administracyjnej lat 1864-1866 jako jedna z 14 gmin powiatu biłgorajskiego guberni lubelskiej Królestwa Polskiego. W 1912 gmina Księżpol została włączona do guberni chełmskiej. Poprzedni podział administracyjny przywróciły okupacyjne władze austriackie po zajęciu Lubelszczyzny przez Austro-Węgry w 1915. W 1919 roku gmina znalazła się w woj. lubelskim.

Markowicze – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, na terenie powiatu biłgorajskiego, w gminie Księżpol, przy drodze wojewódzkiej nr 835.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Według stanu na 30 września 1921 gmina Księżpol obejmowała miejscowości Bukowiec, Cegielnia, Gliny, Korchów, Króle Nowe, Króle Stare, Księżpol, Kamionka Księżpolska, Kucły, Kulasze, Lipowiec, Marianka, Markowicze, Płusy, Przymiarki, Rakówka, Zanie, Zawadka i Zynie. Gmina liczyła 5.138 mieszkańców.

Gubernia chełmska – gubernia utworzona ustawą z 6 lipca 1912 z części guberni siedleckiej i lubelskiej i odłączona w od Kraju Przywiślańskiego jako ziemie "rdzennie ruskie" m.in. za zgodą Koła Polskiego posłów Narodowej Demokracji w Dumie Państwowej Rosji.

Stare Króle – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Księżpol, na miejscu dawnego kąpieliska nad Tanwią.

Po zniesieniu gmin w reformie administracyjnej 1954 roku obszar gminy Księżpol objęły gromady Korchów, Księżpol, Majdan Nowy i Rakówka. 1 lipca 1960 zniesiono gromady Korchów i Rakówka, włączając ich obszar do gromady Księżpol.

Gmina Księżpol została odtworzona w reformie administracyjnej 1973 roku w poprzednich granicach z niewielkimi zmianami: wieś Kamionka Księżpolska została włączona do gminy Biszcza, a wieś Rogale wyłączono do gminy Biłgoraj. W okresie od 2 lipca 1976 do 1 października 1982, gdy gmina Biszcza była zniesiona, do gminy Księżpol należały sołectwa Biszcza Pierwsza, Biszcza Druga, Borki, Budziarze i Wólka Biska.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Gubernia lubelska (ros. Люблинская губерния) – jednostka administracyjna Królestwa Polskiego. Powstała w 1837, w wyniku przekształcenia województwa lubelskiego. Obszar guberni, której stolicą był Lublin, był identyczny z obszarem dawnego województwa.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 gmina Księżpol ma obszar 142,36 km², w tym:

użytki rolne: 71%

użytki leśne: 23%

Gmina stanowi 8,48% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004:

Sołectwa

Borki, Budzyń, Korchów Drugi, Korchów Pierwszy, Księżpol, Markowicze, Nowy Lipowiec, Nowy Majdan, Przymiarki, Płusy, Rakówka, Rogale, Stary Lipowiec, Stary Majdan, Zanie, Zawadka, Zynie.

Pozostałe miejscowości

Bukowiec, Gliny, Kamionka, Pawlichy, Kuchy-Kolonia, Kulasze, Marianka, Markowicze-Cegielnia, Stare Króle, Telikały.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Województwo zamojskie - istniało w latach 1975-1998 z siedzibą w Zamościu, które było położone na terenie obecnego województwa lubelskiego w południowo-wschodniej Polsce.

Sąsiednie gminy

Aleksandrów, Biłgoraj, Biszcza, Łukowa, Tarnogród

Przypisy

Dz.P. Królestwa Polskiego tom 66
Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom IV. Województwo lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924, s.9
Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].