Gmina Nowe Skalmierzyce - Polski Serwis Naukowy

Gmina Nowe Skalmierzyce (1934-54 gmina Skalmierzyce Nowe) - gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie kaliskim.

Siedziba gminy to Skalmierzyce. Znaczną część gminy zajmuje zespół osadniczy miasta Nowe Skalmierzyce i wsi o charakterze miejskim Skalmierzyce.

Gmina Nowe Skalmierzyce jest jedyną z dwóch gmin miejsko-wiejskich w Polsce, której siedzibą nie jest miasto - siedziba gminy mieści się we wsi Skalmierzyce, nie w mieście Nowe Skalmierzyce (porównaj też z gminą Święta Katarzyna w latach 1997-2009 oraz z gminą Silnowo w latach 1993-1994). Jednakże Nowe Skalmierzyce były siedzibą gminy do 30 grudnia 1999 roku.

Kotlina - rozległa, niezbyt mocno wydłużona, wklęsła forma terenu, ze wszystkich stron otoczona wzniesieniami. Może być w postaci zamkniętej (bezodpływowej) lub otwartej. Kotliny powstają na skutek ruchów górotwórczych (czyli orogenezy) lub w wyniku erozji.

Osiek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce, ok. 22 km na wschód od Ostrowa, nad rzeką Prosną.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 15 176 osób.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 gmina Nowe Skalmierzyce ma obszar 125,67 km², w tym:

użytki rolne: 90%

użytki leśne: 3%

Gmina stanowi 10,83% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004:

Grabów nad Prosną (niem. Grabow) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w Kotlinie Grabowskiej, nad Prosną, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej; siedziba gminy Grabów nad Prosną; zakłady przemysłu spożywczego.

Pawłówek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Kotowiecko.

Miejscowości

Miasta

Nowe Skalmierzyce.

Sołectwa

Biskupice, Biskupice Ołoboczne, Boczków, Chotów, Droszew, Fabianów, Gałązki Małe, Gałązki Wielkie, Głóski, Gniazdów, Gostyczyna, Kościuszków, Kotowiecko, Kurów, Leziona, Mączniki, Miedzianów, Osiek, Skalmierzyce (2 sołectwa), Strzegowa, Śliwniki, Śmiłów, Trkusów, Węgry, Żakowice.

Gmina Święta Katarzyna (od 1 stycznia 2010 gmina Siechnice) – dawna gmina wiejska (1945-1996), a następnie gmina miejsko-wiejska (1997-2009) istniejąca w latach 1945-2009 w woj. wrocławskim (w obu postaciach) i dolnośląskim. Siedzibą władz gminy była wieś Święta Katarzyna.

Trkusów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce, ok. 18 km na północny wschód od Ostrowa.

Miejscowości bez statusu sołectwa: Czachory, Kwiatkówek, Miedzianówek, Ociąż, Pawłów, Pawłówek.

Wsie

Na terenie gminy leżą m.in.:

Skalmierzyce,

Kotowiecko z zespołem pałacowym,

Miedzianów z pałacem Skarżyńskiego,

Boczków z zespołem dworskim,

Ociąż z drewnianym kościołem,

Biskupice Ołoboczne z drewnianym kościołem,

Śliwniki z pałacem-zamkiem Niemojowskich,

Chotów z zespołem dworskim,

Gostyczyna z XVI-wiecznym kościołem,

Droszew z drewnianym kościołem.

Gospodarka

Na terenach sąsiadujących z osią Ostrów-Nowe Skalmierzyce oraz w samym zespole Skalmierzyc dominuje działalność produkcyjno-usługowo-handlowa, szczególnie dobrze rozwinięta w Skalmierzycach i Nowych Skalmierzycach. Na pozostałych (między Ociążem, a Kotowieckiem oraz w rejonie Chotowa) głównym źródłem utrzymania ludności jest rolnictwo. Pewną rolę odgrywa w gminie turystyka (Nowe Skalmierzyce, Skalmierzyce (Stare), Śliwniki).

Śmiłów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce, nad rzeką Prosną, ok. 23 km na wschód od Ostrowa Wlkp., przy drodze wojewódzkiej nr 450 Kalisz-Wieruszów. W zabytkowym parku mieszczą się ruiny pałacu, którego ostatnimi właścicielami byli Anna Graeve i jej mąż Jan Pętkowski.

Gmina Sieroszewice (1934-54 gmina Sieroszewice Nowe) - gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie kaliskim.

Transport

Przez teren gminy przebiegają:

droga krajowa nr 25 Bobolice-Bydgoszcz-Kalisz-Ostrów Wielkopolski-Oleśnica

droga wojewódzka nr 450 Kalisz-Opatów

linia kolejowa nr 14 Łódź Kaliska-Forst

Przyroda

Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Prosny i Kotlina Grabowska,

13 parków krajobrazowych, pałacowych bądź dworskich i podworskich.

Sąsiednie gminy

Godziesze Wielkie, Gołuchów, Kalisz, Ostrów Wielkopolski, Sieroszewice

Nowe Skalmierzyce (niem. Neu Skalmierschütz)(ros.) Нові Скальмежице – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce, w Kaliskiem, na Wysoczyźnie Kaliskiej, w aglomeracji kalisko-ostrowskiej, graniczy z Kaliszem.

Gałązki Wielkie – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce, ok. 17 km na północny wschód od Ostrowa Wlkp.

Zobacz też

Skalmierzyce (zespół osadniczy)

Przypisy

↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].