Gmina Poręba - województwo stalinogrodzkie

Ten artykuł dotyczy dawnej gminy w powiecie zawierciańskim. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tej nazwy.

Gmina Poręba (początkowo gmina Poręba Mrzygłodzka ) – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1954 roku w woj. kieleckim, śląskim, katowickim i stalinogrodzkim. Siedzibą gminy była wieś Poręba .

Województwo śląskie – jedno z 16 województw, jednostka samorządu terytorialnego i jednostka podziału administracyjnego Polski, obejmująca wschodnią część historycznych ziem Górnego Śląska, polską część Śląska Cieszyńskiego i część zachodniej Małopolski, w tym Zagłębie Dąbrowskie i Zagłębie Krakowskie.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Za Królestwa Polskiego gmina Poręba Mrzygłodzka należała do powiatu będzińskiego (bendińskiego) w guberni piotrkowskiej. 31 maja 1870 do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Mrzygłód.

Na początku okresu międzywojennego gmina Poręba należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim. 1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie . Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie , a od 9 marca 1953 jako woj. stalinogrodzkie ). 1 stycznia 1951 roku część obszaru gminy Poręba (gromadę Nowe Zawiercie) przyłączono do Zawiercia .

Zawiercie – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 52 171 mieszkańców.

Poręba to miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, położone nad Czarną Przemszą. Do 1954 roku siedziba gminy Poręba. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 8 gromad: Dziechciarze, Krawce, Krzemienda, Marciszów, Niwki, Poręba Mrzygłodzka I, Poręba Mrzygłodzka II i Poręba Mrzygłodzka III . Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin . Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Poręba nie przywrócono ; w tym dniu Poręba (od 1957 roku osiedle ) otrzymała prawa miejskie .

Województwo kieleckie – województwo II Rzeczypospolitej, utworzone 14 sierpnia 1919 na mocy ustawy tymczasowej o organizacji władz administracyjnych II instancji. Stolicą województwa były Kielce. W skład województwa weszły ziemie dawnej guberni kieleckiej i guberni radomskiej wraz z Zagłębiem Dąbrowskim i powiatem częstochowskim.

Powiat będziński - powiat ziemski w Polsce (województwo śląskie), utworzony 1 stycznia 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Będzin.

Przypisy

Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
Oboczna pisownia to gmina Poręba-Mrzygłodzka
Do 28 września 1954
Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
19 maja 1870 wg kalendarza juliańskiego
Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 77)
Dz. U. z 1926 r. Nr 125, poz. 727
Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167
Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
Dz. U. z 1953 r. Nr 13, poz. 51
Dz. U. z 1950 r. Nr 48, poz. 436
Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
Dz. U. z 1957 r. Nr 8, poz. 31
Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327