Gmina Purda - Polski Serwis Naukowy

Gmina Purda – gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim. Jest to gmina rolniczo-turystyczna.

Siedziba gminy to Purda.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 7150 osób.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 gmina Purda ma obszar 318,19 km², w tym:

Klewki – licząca około 1 500 mieszkańców wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda, 8 km od Olsztyna, na trasie Olsztyn-Szczytno, w pobliżu jezior: Linowskiego (Amlung 1352 r.) i Klebarskiego (Cuculing 1352 r.), połączonych rzeczką Ayerną (potocznie Klewkówka). W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Purda (niem. Gross Purden) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda, około 15 km na południowy wschód od Olsztyna.

użytki rolne: 32%

użytki leśne: 50%

Użytki rolne stanowią ponad 10 tys. hektarów, w tym 98,4% zajmują grunty orne, a 31,2% użytki zielone. W gminie znajduje się 445 gospodarstw rolnych. Główne kierunki produkcji rolnej to: chów bydła mlecznego i opasowego, trzody chlewnej oraz produkcja zbóż konsumpcyjnych i paszowych.

Marcinkowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda. Od miasta wojewódzkiego, Olsztyna, oddalona jest o 12km. W Marcinkowie stacjonuje Jednostka Wojskowa 1106.

Stara Kaletka – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda, w okolicy wsi Butryny, Nowa Kaletka i Chaberkowo, niedaleko jeziora Gim. W centrum wsi znajduje się zabytkowa XIX-wieczna kapliczka z dzwonem, który zgodnie z tradycją dzwoni tylko w przypadku śmierci któregoś z mieszkańców[potrzebne źródło]. We wsi znajduje się także zabytkowy, dębowy krzyż z przełomu XIX i XX wieku.

W obrębie gminu znajdują się następujące jeziora: Klebarskie, Linowskie, Serwent, Pajtuny, Kośno, Łajskie, Mała Czerwonka, Duża Czerwonka, Łowne Duże, Gim oraz rzeka Kośna.

Gmina stanowi 11,2% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004:

Nowy Przykop (w użyciu także nazwa Jaśniewo) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda.

Prejłowo (niem. Preylowen, 1938-1945 Preywils) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda.

Turystyka

Naturalne warunki przyrodnicze, duży odsetek lasów, kilkanaście jezior, brak większych zakładów przemysłowych, sprzyjają rozwojowi turystyki i agroturystyki. Wokół jezior znajdują się liczne ośrodki wypoczynkowe oraz gospodarstwa agroturystyczne, trasy kajakowe, ścieżki rowerowe i szlaki piesze. Do atrakcji przyrodniczych należą stanowiska ornitologiczne i skupiska rzadkiej roślinności.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Klebark Mały (niem. Klein Kleeberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Do ciekawych turystycznie miejsc można zaliczyć:

piętrowe skrzyżowanie dwóch kanałów wodnych znajdujące się w miejscowości Silice (urządzenie hydrotechniczne zbudowane w latach 1840 – 1850).

w miejscowości Klewki pałac z 1803 r.

we wsi Pajtuny młyn pamiętający czasy krzyżackie.

Rezerwat przyrody Jezioro Kośno

Sołectwa

Bałdzki Piec, Butryny, Chaberkowo, Giławy, Kaborno, Klebark Mały, Klebark Wielki, Klewki, Marcinkowo, Nowa Kaletka, Nowa Wieś, Pajtuny, Patryki, Prejłowo, Przykop, Purda, Purdka, Stary Olsztyn, Szczęsne, Trękus, Trękusek, Zgniłocha.

Wojtkowizna – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wyrandy – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda na trasie Olsztyn-Purda, 3 km od Purdy i 3 km od Marcinkowa. Wieś leży niedaleko Pajtuńskiego Młyna w malowniczym terenie. Wyrandy powstały przez podział wielkiego obszaru pomiędzy trzech braci. W ten sposób powstały trzy wsie: Wyrandy, Trękusek i Linowo.We wsi przez wiele lat funkcjonowała karczma oraz szkoła podstawowa. Pod koniec XX wieku majątek ziemski w Wyrandach należał do rodziny von Bieberstein po których zachował się do dzisiejszego dnia pałacyk. Są również zachowane 3 kapliczki przydrożne z XIX wieku. Pod koniec XX wieku w centrum wsi znajdował się mosiężny, bogato zdobiony dzwon. Niemiecka nazwa Wyrand brzmiała Wiranden.

Pozostałe miejscowości

Bałdy, Biedówko, Bruchwałd, Gąsiorowo, Groszkowo, Kołpaki, Kopanki, Linowo, Łajs, Nerwik, Nowy Przykop, Nowy Ramuk, Ostrzeszewo, Pajtuński Młyn, Pokrzywy, Purda Leśna, Silice, Stara Kaletka, Wojtkowizna, Wygoda, Wyrandy, Zaborowo.

Sąsiednie gminy

Barczewo, Dźwierzuty, Jedwabno, Olsztyn, Olsztynek, Pasym, Stawiguda

Gmina Stawiguda to gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim.

Gmina Pasym to gmina miejsko-wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim.

Przypisy

↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].