Gmina Rudnik Wielki – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1954 roku w woj. kieleckim, śląskim, katowickim i stalinogrodzkim. Nazwa gminy pochodzi od wsi Rudnik Wielki, lecz siedzibą władz gminy była wieś Koziegłowy, stanowiąca od lat międzywojennych odrębną gminę wiejską (a od 1950 roku gminę miejską).

Za Królestwa Polskiego gmina Rudnik-Wielki należała do powiatu będzińskiego w guberni piotrkowskiej. 31 maja 1870 do gminy przyłączono pozbawione praw miejskich Koziegłowy (wyłączone ponownie po odzyskaniu przez Polskę niepodległości jako odrębna gmina wiejska, przekształcona w 1950 znów w samodzielne miasto).

Na początku okresu międzywojennego gmina Rudnik Wielki należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim (tuż po wojnie wyodrębinono z niej gminę Koziegłowy). 1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie . Gmina składała się z dwóch oddzielonych od siebie sektorów z siedzibą położoną w innej gminie (gmina Koziegłowy). Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie , a od 9 marca 1953 jako woj. stalinogrodzkie ).

Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 6 gromad: Cynków, Gniazdów, Mzyki, Rudnik Mały, Rudnik Wielki i Siedlec . Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin . Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Rudnik Wielki nie przywrócono . Jej dawny obszar znajduje się obecnie w granicach gmin Koziegłowy i Kamienica Polska.

Zapoznaj się również z: gmina Rudnik

Przypisy