Gmina Rydułtowy - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy dawnej gminy wiejskiej. Zapoznaj się również z: Rydułtowy – współczesna gmina miejska.

Gmina Rydułtowy – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1950 w woj. śląskim i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy była wieś Rydułtowy (obecnie samodzielne miasto).

Instytut Śląski w Katowicach to społeczna placówka naukowa, która zajmowała się wszelkim dziedzinami związanym z Śląskiem. Instytut ten funkcjonował w latach 1934-1939 i następnie 1945-1949 w Katowicach. W czasie II wojny światowej działały jego konspiracyjne komórki w Warszawie, Krakowie i Lwowie.

Wodzisław Śląski (niem. Loslau, cz. Vladislav, łac. Vladislavia) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim przy granicy z Republiką Czeską, ośrodek administracyjny powiatu wodzisławskiego. Położone w Kotlinie Raciborskiej, nad rzeką Lesznicą. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 49 386 mieszkańców.

Gmina zbiorowa (o charakterze jednostkowym) Rydułtowy powstała w grudniu 1945 w powiecie rybnickim w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim). Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z samych Rydułtów i przez to nie była podzielona na gromady. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Województwo śląsko-dąbrowskie - w latach nazwa województwa śląskiego, pokrywającego się w znacznym stopniu z dzisiejszymi województwami: śląskim i opolskim. Następnie 1950 - 1975 podzielone na województwo katowickie i opolskie, a w latach 1975-1998 na województwa: katowickie, opolskie, bielskie i częstochowskie.

Jako gmina wiejska jednostka przestała istnieć z dniem 1 stycznia 1951 wraz z nadaniem Rydułtowom praw miejskich i przekształceniem jednostki w gminę miejską, przy jednoczesnym włączeniu do niej gminy Pietrzkowice.

27 maja 1975 Rydułtowy stały się częścią Wodzisławia Śląskiego w utworzonym w 1954 roku powiecie wodzisławskim, ponownie usamodzielniając się 1 stycznia 1992.

Przypisy

Od 1 grudnia 1945 do 31 grudnia 1950.
Jako gmina jednostkowa gmina Rydułtowy (1922-1928 jako gmina Rydułtowy Dolne (Dz.U.Śl. 1928 nr 4 poz. 9) funkcjonowała także za II Rzeczypospolitej w latach 1922-1939 w powiecie rybnickim w autonomicznym woj. śląskim (Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 13, poz. 43), choć terytorialnie była to de facto ta sama jednostka (przed reformą gminną); 26 października 1926 przyłączono do niej zniesione gminy jednostkowe Radoszowy Górne i Radoszowy Wielkie (Gazeta Urzędowa Woj. Śl. nr 30 z 1926 r.).
Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.).
Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. z 1944 r. Nr 5, poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1944 r. Nr 14, poz. 74).
Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (według stanu z dnia 1 stycznia 1946). Katowice, Wrocław: Instytut Śląski, 1947.
Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
Dz. U. z 1950 r. Nr 51, poz. 472
Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 247
Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87
Dz. U. z 1991 r. Nr 115, poz. 497