Gmina Wieliczka - Polski Serwis Naukowy

Gmina Wieliczka – gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie wielickim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim. Leży na południowy wschód od Krakowa, zajmując obszar 100,1 km². Jej strukturę administracyjną tworzą: miasto Wieliczka oraz 29 sołectw.

Wieliczka – miasto powiatowe w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Wieliczka oraz władz powiatu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa krakowskiego. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 19 753 mieszkańców. Powierzchnia miasta wynosi 13,41 km².

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Siedzibą władz gminy (oraz władz powiatu wielickiego) jest miasto Wieliczka.

Obszar wiejski gminy (tzn. tereny poza miastem Wieliczka) jest najludniejszym takim obszarem na terenie gminy miejsko-wiejskiej w Polsce.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2005, gmina Wieliczka ma obszar 100,1 km², w tym:

użytki rolne: 73%

użytki leśne: 8%

Gmina stanowi 23,3% powierzchni powiatu.

Dobczyce – miasto i gmina w woj. małopolskim, w powiecie myślenickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobczyce, położone w dolinie rzeki Raby, między Pogórzem Wiśnickim a Pogórzem Wielickim.

Województwo krakowskie- dawna jednostka podziału administracyjnego Polski, ze stolicą w Krakowie, powołana 28 czerwca 1946 roku, zniesiona 31 grudnia 1998 r. wraz z utworzeniem województwa małopolskiego. Region kilkukrotnie zmieniał granice.

Demografia

Według danych z 30 czerwca 2010 gminę zamieszkiwało 51 591 osób.

Wielicki Magistrat

Zatrudnienie

Rynek pracy poza rolniczej tworzą miejscowe zakłady przemysłowe, przedsiębiorstwa o profilu produkcyjno-usługowym, usługi (handel, gastronomia, itd.) oraz instytucje i urzędy publiczne. Większość mieszańców pracuje w Krakowie.

Średni dochód na jednego mieszkańca wynosi 1546,30zł.(dane z 2005 r.).

Byszyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka. Byszyce graniczą z Koźmicami Wielkimi, Gorzków, Cechówką, Sieprawiem, Łyczanką, Ochojnem i Rzeszotarami.

Grabie – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka. Leży na prawym (południowym) brzegu Wisły, sąsiadując od północy z Krakowem (Nowa Huta), a od wschodu z Niepołomicami.

Turystyka

Przez teren gminy przebiegają szlaki turystyczne: Szlak żółty turystyki pieszej i rowerowej, Wieliczka – Dobczyce. Z Wieliczki szlak wiedzie obok Zamku Żupnego, kościoła św. Klemensa przez Rynek Górny do kościoła św. Sebastiana i dalej przez Lednicę Górną, Chorągwicę, Dobranowice, Żakową, Hucisko, Rudnik, Dziekanowice i Przymiarki na Stary Rynek do Dobczyc. Prowadzi on turystę wzniesieniami o licznych, ciekawych punktach widokowych, m.in. Chorągwica, przysiółek Granie k. Dobczyc. Szlak posiada znaczne walory krajobrazowe oraz Szlak rowerowy – 23 km po Pogórzu Wielickim. Punkty widokowe zlokalizowane są w miejscowościach Pawlikowice, Raciborsko, Biskupice, Tomaszkowice. Dodatkowo szlakiem objęto Sierczę z uwagi na to, iż od końca XVI wieku do 1. połowy wieku XVIII znajdujący się tam budynek, był posiadłością znanego rodu Lubomirskich, usytuowany w otoczeniu zabytkowego parku, którego drzewostan zaliczony został do grona pomników przyrody. Trasa posiada wiele atrakcji w zależności od indywidualnych zainteresowań.

Gmina (od niem. Gemeinde - komuna, społeczność) - to wspólnota samorządowa mieszkańców na odpowiednim terytorium. Może występować również jako jednostka samorządu specjalnego np. gmina wyznaniowa, gmina szkolna.

Śledziejowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka. Zespół dworski i folwarczny (XVIII-XIX w.): modrzewiowy klasycystyczny dwór (1823), park, oficyna, stodoła, stajnia. Historia dworu w Śledziejowicach, miejscowości położonej kilkanaście kilometrów od Krakowa, sięga pierwszej połowy dziewiętnastego wieku. Z opracowania profesora Stanisława Gawędy dowiedzieć się można, że budynek wybudowany w 1823 roku dla rodziny Larysz? Niedzielskich wykonany był z drewna modrzewiowego, miał prostą, bryłę ozdobioną jedynie gankiem z doryckimi kolumnami. Wnętrze tradycyjnie dzieliła na połowę obszerna sień. Wyposażenie domu nie było wystawne. Trzynaście pokoi wypełniały skromne meble z malowanego drewna lipowego i bardziej ozdobne kredensy oraz szafy gdańskie. Na ścianach obok portretów przodków wisiały liczne makaty, kobierce oraz broń myśliwska i trofea. Dwór pozostawał w posiadaniu rodziny Niedzielskich do 1947 roku, kiedy to przejął go skarb państwa. Potem kolejno mieściły się w nim przedszkole, gminna spółdzielnia oraz biura i mieszkania pracowników spółdzielni przetwórstwa owocowo-warzywnego.

Do atrakcji turystycznych należy zaliczyć:

Izbę Regionalną w Gorzkowie,

fermę strusi w Gorzkowie,

stadninę koni w Sierczy,

rekreacyjną jazdę konną (kuce) w Sierczy,

wynajem powozów i bryczek (hucuły) na Grabówkach.

Sołectwa

Brzegi, Byszyce, Chorągwica, Czarnochowice, Dobranowice, Golkowice, Gorzków, Grabie, Grabówki, Grajów, Jankówka, Janowice, Kokotów, Koźmice Małe, Koźmice Wielkie, Lednica Górna, Mała Wieś, Mietniów, Pawlikowice, Podstolice, Raciborsko, Rożnowa, Siercza, Strumiany, Sułków, Sygneczów, Śledziejowice, Węgrzce Wielkie, Zabawa.

Gmina Świątniki Górne to gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Sąsiednie gminy

Biskupice, Dobczyce, Gdów, Kraków, Niepołomice, Siepraw, Świątniki Górne. Na pn.-zach. gmina graniczy z Krakowem, na zachodzie z gminami Świątniki i Siepraw, na południu z gminami Dobczyce i Gdów, na wschodzie z gminami Biskupice i Niepołomice.

Przypisy

[http://www.stat.gov.pl/gus/5840_655_PLK_HTML.htm Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2010 r.)=GUS] (pol.). [dostęp 2011-02-06].