Gnejusz Domicjusz Korbulon - Polski Serwis Naukowy

Korbulon

Korbulon, właściwie Gnaeus Domitius Corbulo (? – 67 r. n.e.) – urodzony w Peltuinum (współcześnie S. Paolo di Peltuino, małe miasteczko we wschodnich Apeninach) rzymski wódz. Pochodził z arystokratycznej linii rodu Domicjuszów.

Był pierworodnym synem Gnaeusa Domitiusa Corbulo (to samo imię) i Vistilii. Jego ojciec po odbyciu apretury został senatorem za rządów Tyberiusza, zaś w 39 r. n.e. sprawował konsulat wraz z cesarzem Gajuszem Kaligulą.

Jego przyrodnia siostra Milonia Caesonia była czwartą żoną cesarza Kaliguli. Żoną Korbulona była Cassia Longina, natomiast jego druga córka Domicja Longina była żoną cesarza Domicjana.

Domicjan (ur. 24 października 51, zm. 18 września 96) Domitianus, Titus Flavius Domitianus, Imperator Caesar Domitianus Augustus, urodzony w Rzymie syn Wespazjana i Domitilli Starszej. Brat Tytusa Flawiusza i Domitilli Młodszej. Cesarz rzymski z dynastii Flawiuszy panujący od 14 września 81 roku do 18 września 96 roku n.e.W początkach swojego panowania w roku 82 n.e osobiście poprowadził wyprawę wojenną przeciwko germańskim plemionom Chattów siłami 9 legionów których pokonał i odepchnął w głąb Germanii rozszerzając Agri Decumates ,odbył z tego tytułu uroczysty triumf i przyjął przydomek Germaniucus w roku 85 n.e. Także w tym roku 85 Dakowie najechali ma prowincje Mezje ..Po sprowadzeniu posiłków w tym jednego legionu z Brytanii Rzymianie ruszyli do kontrnatarcia zakończonego klęską(zniszczony cały legion V Alaude).Na teren wojny przybył osobiście Domicjan(rok 88)lecz wobec grożby najazdu plemion Jazygów ,Markomannów Kwadów oraz buntu który wzniecił Saturninus namiestnik Górnej Germanii został zmuszony do zawarcia pokoju z władcą Daków w roku 89 .Uznał go za króla ,obiecał coroczne subsydia pieniężne,dostarczyć specjalistów od fortyfikacji obronnych licząc na nich jako sojuszników przeciwko innym agresywnym plemionom.Decebal miał zwrócić jeńców wojennych oraz wydać część broni czego nie uczynił.W roku 92 cesarz przeprowadził wyprawę przeciwko Jazygom ,Kwadom i Markomannom .Przeprowadził reformy w administracji państwa na wysokie stanowiska w kancelariach cesarskich powołując zamiast wyzwoleńców ekwitów,do pobierania podatków wyznaczył państwową służbę z prokuratorami do ich pilnowania(zakończył działalność prywatnych spółek publikanów pobierających podatki)Wyższe stanowiska w armii chętniej powierzał również ekwitom pomijając senatorów.Dokończył budowę Koloseum i rozpoczął organizowanie tam igrzysk. Wsławił się rządami autokratycznymi i terrorem (kazał nazywać siebie Dominus et Deus, surowo karał tych, którzy tego odmawiali).

Gaius Iulius Caesar Germanicus, (ur. 31 sierpnia 12 n.e., zm. 24 stycznia 41 n.e.) – cesarz rzymski od 18 marca 37 r. Oficjalna tytulatura: Gaius Iulius Caesar Augustus Germanicus.

Za panowania cesarza Klaudiusza Korbulon dowodził wojskami rzymskimi armii Renu w prowincji Germania Inferior. Pokonał germańskie plemiona Cherusków i Chauków zamieszkujących tereny między Elbą i Wezerą nad Morzem Północnym. Następnie sprawował konsulat (rok nieznany) i namiestnictwo prowincji prokonsularnej - Azja (Anatolia - zach. część płw. Azja Mniejsza). W 55 r. został mianowany przez Nerona naczelnym wodzem wojsk rzymskich na Wschodzie (trzon armii stanowiły legiony - III Gallica, VI Ferrata i X Fretensis).

Domicja Longina (łac. Domitia Longina) (ur. ok. 50, zm. po 126) – żona cesarza rzymskiego Domicjana. Jej ojcem był senator Gnejusz Domicjusz Korbulon a matką prawdopodobnie Kasja Longina, pochodząca ze starej rzymskiej nobilitas.

Vistilia, Rzymianka niskiego pochodzenia, żyjąca w I wieku naszej ery, której dzieci i wnukowie osiągnęły wysokie stanowiska i weszły w związki rodzinne z przedstawicielami panujących dynastii. Jej córka Milonia Cezonia i wnuczka Domicja Longina zostały cesarzowymi. Tacyt omawiając uchwałę senatu skierowaną przeciwko rozwiązłości, zabraniającą uprawiania prostytucji kobietom, których dziad, ojciec lub mąż należeli do stanu ekwickiego, przytacza przykład Wistilii. Wistilia zgłosiła się przed edylami jako publiczna nierządnica, bo zgodnie ze zwyczajem przyznanie się do rozwiązłości było dostateczną karą. Senat zażądał od jej męża, Tytydiusza Labeona zastosowania przewidzianych nowym prawem kar, a gdy ten zasłaniał się tym, że nie upłynął jeszcze sześciesięciodniowy okres na podjęcie decyzji, Wistilia została skazana na wygnanie na wyspę Seryfos.

Wobec narastającego konfliktu Rzymu z Partami o Armenię zreorganizował armię. Na rozkaz cesarza rozpoczął ofensywę, gdy Partowie usunęli z tronu Armenii przyjaznego Rzymowi króla Radamisa i osadzili Tiridatesa I, brata króla Partii Wologazesa I. Korbulon przekroczył Eufrat i w 58 r. zdobył stolicę Armenii Artaksatę, a w 59 r. zajął drugie co do wielkości miasto Tigranocertę. Po opanowaniu Armenii osadził na tronie sprzyjającego Rzymowi Tigranesa VI. W 60 r. otrzymał namiestnictwo prowincji Syria.

Cezonia, właściwie: Milonia Caesonia (ur. 6, zm. 24 stycznia 41) - czwarta i ostatnia żona cesarza Kaliguli. Jej rodzicami byli Milonius (przypuszczalnie senator) i Wistilia.

Wojny rzymsko-partyjskie – szereg wojen toczących się między Republiką Rzymską, a później Cesarstwem Rzymskim i Królestwem Partów od I wieku p.n.e. do III wieku n.e.

W 61 r. Partowie wygnali Tigranesa II i pokonali armię rzymską dowodzoną przez Cezeniusza Petusa (Lucius Caesennius Paetus), konsula roku 61 i namiestnika Kapadocji. Korbulon ponownie otrzymał dowództwo nad armią Wschodu w 63 r. i pokonał Partów zmuszając Tiridatesa I do przyjęcia rzymskiego zwierzchnictwa (zmusił go również do oddania diademu królewskiego). Armenia pozostała formalnie niezależna, jednak jej król przyjął koronę z rąk cesarza rzymskiego Nerona.

Tiridates I (orm:Տրդատ Ա) - król Armenii w latach 54 n.e. - 59 n.e. (ponownie 62 n.e. - 72 n.e.). Założyciel ormiańskiej linii partyjskiej dynastii Arsacydów.

Łaba (czes. Labe, niem. Elbe), rzeka w Czechach i Niemczech o długości 1165 km (370 km w Czechach) i powierzchni dorzecza 144 055 km² (w Czechach 51 394 km²).

W 67 r. na skutek knowań pałacowych, cesarz Neron zaniepokojony wzrastającą popularnością Korbulona zmusił go do popełnienia samobójstwa.

Bibliografia

Gajus Swetoniusz Trankwilus, Żywoty Cezarów, Ossolineum, 1987, s. 259

Tacyt, Annales XI 20.

Iwaszkiewicz P., Łoś W., Stępień M., Władcy i wodzowie starożytności, Warszawa, słownik. WSiP 1998, s. 232

Linki zewnętrzne

Gnaeus Domitius Corbulo (ang.)

Cytaty z Encyclopædia Britannica Online (ang.)