Gołków - Polski Serwis Naukowy

Gołków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wieś staropolska rodu Gołkowskich. Od ok. 1775 roku właścicielem wsi był bankier Piotr Tepper, a od 1793 roku Tomasz Dangel i jego potomkowie, a następnie od 1825 r. książę Adam Woroniecki. W XIX wieku Gołków należał kolejno do: Antoniego Zalewskiego (1856 r.), Michała Wessla (1862 r.), Racheli z Karęgów Wessel (1864 r.) oraz od 1872 roku - na mocy kontraktu kupna–sprzedaży i zamiany na nieruchomość warszawską - Gustawa Bauerfeinda. Gołków należał do rodziny Bauerfeindów do czasu reformy rolnej z 1944 roku. Zgodnie z ukazem cesarskim z 1867 roku we wsi Gołków ludzie otrzymali grunty na własność. Po tej reformie wieś Gołków składała się z 27 osad.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

W 1893 roku sprzedano osadę młynarską w Gołkowie. Młyn wodny na planie z 1848 roku nosił nazwę Zofin. W późniejszym czasie nazywany był Czerwonką, podobnie jak położona po drugiej stronie drogi karczma.

W 1872 roku młynem zarządzała wdowa Karolina Koblewska. Starała się ona o kredyt umożliwiający remont nieczynnego i podupadłego wtedy budynku. Był to budynek murowany, piętrowy. Wdowa planowała uruchomienie młyna w tzw. systemie amerykańskim umożliwiającym redukcję pracy ludzkiej i uzyskanie wyrobów należycie oczyszczonych i podzielonych na różne gatunki.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Powiat piaseczyński- powiat w Polsce w województwie mazowieckim, z siedzibą w Piasecznie. Jeden z najbogatszych i najlepiej rozwijajacych się powiatów w Polsce[potrzebne źródło].

W 1911 roku wydzielono Cegielnię Gołków jako osobną nieruchomość. Cegielnia w Gołkowie zaznaczona jest już na mapie wojskowej w 1839 roku. W okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej na wyposażenie zakładu składały się m.in.: maszyna parowa o mocy 100 koni, kocioł parowy 80 m³, dwie duże i jedna mała prasa, dwie pary walców, dwie pompy parowe, 9500 ramek do suszenia dachówek, miech i narzędzia kowalskie. W 1901 roku do Cegielni poprowadzono bocznicę od głównej linii kolejki wąskotorowej Warszawa – Góra Kalwaria. Linię wąskotorową z Piaseczna przedłużono do Grójca w okresie od 1911 roku do wiosny 1914 roku. Wówczas w Gołkowie wyznaczono przystanek i zbudowano murowany budynek stacji. Pas gruntu pod budowę stacji wykupiło Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Kolei Podjazdowych.

Gmina Piaseczno to gmina miejsko-wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, granicząca z warszawską dzielnicą Ursynów. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie warszawskim. Siedzibą gminy jest Piaseczno.

Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa (do 2004 roku Grójecka Kolej Dojazdowa). Aktualnie działająca kolej wąskotorowa w okolicach Warszawy, z prześwitem toru 1000 mm. Posiada czynny parowóz Px48, prowadzi co niedzielę ogólnodostępne planowe pociągi turystyczne.

W pobliżu Gołkowa 9 - 10 lipca 1794 r. miała miejsce bitwa powstania kościuszkowskiego (bitwa pod Gołkowem).

Podczas I wojny światowej był tu cmentarz żołnierzy rosyjskich i niemieckich.

Przez miejscowość przechodzi trasa dawnej Grójeckiej Kolei Dojazdowej, obecnie Piaseczyńskiej Kolei Wąskotorowej.

Dostępność komunikacyjna: Gołków leży na trasie między Piasecznem a Tarczynem. Dojazd autobusami z Warszawy: 727 z przystanku Metro Wilanowska; PKS relacji Warszawa \ Piaseczno – Złotokłos. Od 1 maja kolejne dwie sieci autobusów zostały przeprowadzone przez wieś Gołków. Jedna z nich L2- trasę obejmuje Piaseczno - Złotokłos. Druga z nich to L5- trasa tego autobusu rozpoczyna się w Piasecznie a kończy w Bobrowcu.

Zobacz też

Gołkowo

Linki zewnętrzne

Zdjęcia Cegielni w Gołkowie.

Forum mieszkańców Gołkowa.