Godinus Stilevoyt - Polski Serwis Naukowy

Godinus Stilevoyt (Godinus Stillevogt, także Godinus scultetus) - w źródłach burmistrz wspólnoty Niemców wrocławskich, albo już sołtys lokowanego właśnie, bez żadnego przywileju miasta Wrocławia. Był wyznaczony przez księcia Henryka I w roku 1214 do organizacji pierwszej gminy miejskiej we Wrocławiu na prawie magdeburskim. Godinus świadkuje również na dokumencie z 1214 dotyczącym założenia kościoła i szpitala św. Ducha przez opactwo Panny Marii na Piasku. Jego syn Aleksander był kolejnym burmistrzem wrocławskim scultetus de Wratislavia.

Henryk I Brodaty (Jędrzych I Brodaty) (ur. pomiędzy 1165/1170 [1], zm. 19 marca 1238 [2] w Krośnie Odrzańskim) – książę wrocławski w latach 1201-1238, opolski 1201-1202, kaliski 1206-1207 i od 1234, władca ziemi lubuskiej do 1206, 1210-1218 i od 1230, od 1232 książę krakowski, od 1234 w południowej Wielkopolsce po rzekę Wartę, od 1230 opieka nad Opolem, od 1232 opieka nad Sandomierzem, od 1234 pełnia władzy nad Opolszczyzną (przekazanie Kazimierzowicom w zamian ziemi kaliskiej pod swoim zwierzchnictwem), ze śląskiej linii dynastii Piastów, założyciel tzw. monarchii Henryków Śląskich.

Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga.

W XII do lewobrzeżnego Wrocławia napływali goście m.in. Waloni, Niemcy i Żydzi szukający opieki u księcia lub biskupa. Od XIII w. rozpoczyna się także proces lokacji Wrocławia. Osada wrocławska powstała wokół dzisiejszego Nowego Targu i posiadała już w 1214 własny statut, pola i lasy. Na początku XIII w. popierał napływ niemieckich osadników książę Henryk I, dzięki niemu posiadali osiadli we Wrocławiu Niemcy ze swym sołtysem Godinusem osobną gminę i statut. Obecność ich dowodzi, że na terytorium miejskim obowiązywało specjalne sądownictwo według - prawa magdeburskiego, a sołtysi sprawowali tam władzę w imieniu księcia. W 1221 książę Henryk nadał prawo niemieckie gościom mieszkającym na Piasku we Wrocławiu. W 1241 nastąpiła lokacja Starego Miasta, a w 1261 jego rozszerzenie.

Gedko Stilvoyt – zasadźca, pierwszy wójt Krakowa, razem z Jakubem sędzią z Nysy i Dytmarem Wolkiem 5 czerwca 1257 we wsi Kopernia koło Pińczowa za przywilejem księcia Bolesława Wstydliwego zawarli umowę lokacyjną nowego miasta w Krakowie na prawie magdeburskim. Gedko Stilvojt był synem pierwszego wrocławskiego wójta Godinusa, oraz właścicielem młyna w Oławie koło Wrocławia.

Wyspa Piasek we Wrocławiu - jedna z odrzańskich wysp w obrębie historycznego starego miasta oraz Śródmiejskiego Węzła Wodnego – Górnego. Z lewym brzegiem Odry i Starym Miastem połączona jest Mostem Piaskowym, z Ostrowem Tumskim - Mostem Tumskim, a z prawym brzegiem i z Wyspą Młyńską - Mostami Młyńskimi. Oprócz tego z Wyspy Piasek na Wyspę Słodową biegnie przez Kładkę Piaskową trakt spacerowy. Południowo-zachodni skrawek wyspy, odcięty od niej kanałem ze Śluzą Piaskową, nosi nazwę Wyspy Daliowej.

Synem Godinusa był Gedko, pierwszy sołtys Krakowa

Przypisy

Stillevogt oznacza zastępcę wójta (w dialekcie średnio-górno-niemieckim) [w:] Polski słownik biograficzny, t. 7, 1948
Buśko. Historia Wrocławia. Od pradziejów do końca czasów habsburskich. 2002
Stein. Der Rat und die Ratsgeschlechter des alten Breslau. 1963, s. 8
Studia i materiały do historii wojskowości. PAN. WIH. t. 30. 1989, Goliński s. 23
"Gedko dictus Stilvoyt, wymieniony w dokumencie lokacyjnym na pierwszym miejscu, należał do znanej rodziny wrocławskiej. [...] Należałoby zatem przyjąć, że któryś z przodków Gedki, może ojciec, pełnił tę właśnie funkcję." [w:] Dzieje Krakowa. Kraków do schyłku wieków średnich. 1998. str. 132]
"Gedko oder Gotke Stillevogt war der Sohn des ersten Breslauer Schultheißen Godinus Stillevogt, der Breslau zu deutschem Recht ansetzte." [w:] Schlesien: eine Vierteljahrsschrift für Kunst, Wissenschaft und Volkstum, t. 25-26, 1980, s. 170